۱۰ مرداد ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۷۵۰۹ ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۰۰ دسته: انرژی کارشناس: حسین هدایتی
۰

محدودیت تردد در تنگه هرمز و افزایش ناامنی در باب‌المندب، پالایشگاه‌های آسیایی را به تغییر منابع و مسیرهای تأمین نفت سوق داده است. هند که روزانه حدود ۵ میلیون بشکه نفت وارد می‌کند، خرید سه‌ماهه سوم را تأمین کرده اما برای ماه‌های پایانی سال با افزایش هزینه حمل، بیمه و نفت خام روبه‌رو است. هم‌زمان تقاضای هند و چین برای نفت روسیه افزایش یافته و تخفیف نفت اورال در هند از بیش از ۱۰ دلار به ۱ تا ۲ دلار در هر بشکه کاهش یافته است. نفت امارات نیز در معاملات تازه با اضافه‌قیمت به خریداران هندی، چینی و ژاپنی فروخته شده است.

به گزارش مسیر اقتصاد اختلال هم‌زمان در دو مسیر اصلی انتقال نفت به آسیا، پالایشگاه‌های این قاره را با مسئله‌ای فراتر از کمبود مقطعی نفت مواجه کرده است. نفت کشورهای خلیج فارس عمدتاً به عبور از هرمز وابسته است و مسیر دریای سرخ که می‌تواند بخشی از صادرات عربستان را از هرمز دور کند، با افزایش مخاطرات باب‌المندب روبه‌رو شده است. S&P Global این وضعیت را برای هند خطر وقوع یک «بحران دو گلوگاه» توصیف کرده است.

ذخایر کافی است؛ هزینه تأمین مشکل اصلی

پالایشگاه‌های دولتی هند نفت مورد نیاز خود را تا پایان سپتامبر تأمین کرده‌اند و در کوتاه‌مدت کمبود سوخت در این کشور انتظار نمی‌رود. با این حال، اکنون خرید نفت برای سه‌ماهه پایانی سال در شرایطی انجام می‌شود که جایگزینی حجم بالای نفت روسیه یا کشورهای خلیج فارس با منابع دیگر، مسیر حمل را طولانی‌تر و هزینه خوراک، کرایه کشتی و بیمه جنگ را بیشتر می‌کند. کاهش حاشیه سود پالایشگاه‌ها می‌تواند در ادامه به کاهش تولید و صادرات فرآورده‌های نفتی هند منجر شود.

روسیه در نیمه نخست ۲۰۲۶ با صادرات روزانه ۱.۸۲ میلیون بشکه همچنان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده نفت هند بود. مجموع واردات نفت این کشور نیز روزانه ۵.۰۲ میلیون بشکه ثبت شد. در همین دوره خرید هند از امارات و برزیل افزایش یافت و سهم برخی عرضه‌کنندگان سنتی کاهش پیدا کرد؛ نشانه‌ای از تلاش پالایشگاه‌ها برای افزایش تنوع منابع در برابر اختلال مسیرهای دریایی.

افزایش تقاضا، نفت جایگزین را هم گران کرد

اما افزایش خرید از منابع جایگزین به سرعت مزیت قیمتی آنها را کاهش داده است. رویترز در ۲۹ ژوئیه گزارش داد تخفیف نفت اورال روسیه برای تحویل به هند به ۱ تا ۲ دلار زیر برنت رسیده؛ در حالی که در اوایل ژوئیه این تخفیف بیش از ۱۰ دلار بود. پالایشگاه‌های هندی و چینی با افزایش نگرانی درباره عرضه از خلیج فارس، خرید نفت روسیه را بیشتر کرده‌اند. واردات هند از روسیه و آمریکای لاتین نیز در سه‌ماهه دوم افزایش و خرید از غرب آسیا کاهش یافته است.

هم‌زمان رقابت برای نفت قابل دسترس امارات نیز افزایش یافته است. شرکت ADNOC در تازه‌ترین مناقصه خود دست‌کم ۱۲ میلیون بشکه نفت به خریداران آسیایی فروخته است. شرکت‌های چینی برای نفت Upper Zakum حدود ۳ تا ۴ دلار در هر بشکه بالاتر از شاخص دوبی پرداخت کردند؛ یک پالایشگاه ژاپنی نیز نفت Das را با حدود یک دلار اضافه‌قیمت خرید و شرکت Indian Oil دو میلیون بشکه Upper Zakum تأمین کرد.

بنابراین اثر اصلی اختلال هرمز و باب‌المندب را می‌توان در بازآرایی جریان تجارت نفت به آسیا و افزایش هزینه تأمین مشاهده کرد. پالایشگاه‌ها هنوز قادرند نفت مورد نیاز خود را از روسیه، آمریکای لاتین و دیگر عرضه‌کنندگان تهیه کنند، اما افزایش تقاضا برای این منابع به کاهش تخفیف‌ها، افزایش اضافه‌قیمت نفت‌های منطقه و رشد هزینه حمل منجر شده است. ادامه این شرایط می‌تواند سهم منابع مختلف در سبد وارداتی آسیا را بیش از گذشته تغییر دهد.

منابع:

S&P Global

رویترز؛ پیوند اول، پیوند دوم

انتهای پیام/ انرژی

جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.