به گزارش مسیر اقتصاد استفاده از ذخایر راهبردی نفت آمریکا یکی از ابزارهای اصلی واشنگتن برای کاهش فشار ناشی از اختلال عرضه نفت در جریان جنگ با ایران بوده است. ذخایر SPR در پایان فوریه ۴۱۵.۴ میلیون بشکه بود، اما تا هفته منتهی به ۱۷ ژوئیه به ۳۱۱.۴ میلیون بشکه رسید؛ یعنی در ۱۳۹ روز حدود ۱۰۴ میلیون بشکه یا ۲۵ درصد ذخایر کاهش یافته است. این رقم پایینترین سطح ذخایر راهبردی آمریکا از مارس ۱۹۸۳ محسوب میشود.
کاهش روزانه ۷۵۰ هزار بشکهای ذخایر
بر این اساس، موجودی SPR از زمان آغاز جنگ بهطور متوسط روزانه حدود ۷۴۸ هزار بشکه و در هر دوره ۳۰ روزه حدود ۲۲.۴ میلیون بشکه کاهش یافته است. سرعت کاهش نیز در ماههای مه و ژوئن بیشتر شد؛ موجودی از ۳۹۲.۷ میلیون بشکه در ابتدای مه به ۳۵۷.۱ میلیون در پایان همان ماه و سپس به ۳۲۵.۷ میلیون بشکه در ۲۶ ژوئن رسید.
چرا ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر کم نشده است؟
وزارت انرژی آمریکا ۱۱ مارس اعلام کرد در قالب اقدام هماهنگ کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی، ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از SPR عرضه خواهد کرد و تحویل این مقدار با نرخهای برنامهریزیشده حدود ۱۲۰ روز طول میکشد. اما این رقم به معنای خروج قطعی و فوری ۱۷۲ میلیون بشکه نبود. نفت از طریق قراردادهای مبادله به شرکتها قرض داده میشود و تحویل هر قرارداد نیز در طول زمان انجام میگیرد.
تا اواخر ژوئن برای حدود ۱۳۳ میلیون بشکه از این برنامه قرارداد منعقد شده بود. وزارت انرژی در ۱۰ ژوئن برای ۴۰ میلیون بشکه دیگر درخواست پیشنهاد منتشر کرد، اما در مرحله نخست این فراخوان تنها ۵۰۰ هزار بشکه به شرکت Vitol اختصاص یافت. بنابراین تفاوت میان برنامه ۱۷۲ میلیون بشکهای و کاهش ۱۰۴ میلیون بشکهای موجودی، عمدتاً ناشی از این است که همه حجم اعلامشده هنوز قرارداد یا تحویل نشده است؛ نه اینکه آمریکا در همین دوره دهها میلیون بشکه نفت تازه به ذخایر اضافه کرده باشد.
بازسازی ذخایر از اواخر سال
این برنامه برخلاف فروش مستقیم، به شکل مبادله طراحی شده است. شرکتهای دریافتکننده موظفاند در آینده نفت قرضگرفتهشده را همراه با مقدار بیشتری نفت به SPR بازگردانند. بر اساس اعلام وزیر انرژی آمریکا، بهطور متوسط در برابر هر بشکه خارجشده حدود ۱.۲۸ بشکه بازخواهد گشت و بازپرداختها از اواخر ۲۰۲۶ آغاز میشود. واشنگتن انتظار دارد از این طریق موجودی دوباره به بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه برسد.
وزیر انرژی آمریکا نیز در ماه مارس اعلام کرده بود برداشت دیگری فراتر از برنامه ۱۷۲ میلیون بشکهای «بسیار بعید» است. بنابراین در کوتاهمدت کاهش ذخایر با اجرای قراردادهای موجود میتواند ادامه پیدا کند، اما برنامه اعلامشده دولت پس از پایان مرحله برداشت، بازسازی تدریجی SPR است.
کاهش حاشیه مانور آمریکا در شوک بعدی نفت
استفاده از SPR به آمریکا امکان داد بخشی از کمبود ایجادشده در بازار نفت را در ماههای نخست جنگ جبران کند؛ اما همین سیاست اکنون ذخایر را حدود یکچهارم پایینتر از ابتدای جنگ قرار داده است. تا زمانی که بازپرداخت نفت شرکتها آغاز نشده، وقوع یک اختلال تازه در عرضه نفت با موجودی بسیار کمتری نسبت به ماه فوریه مواجه خواهد شد.
از این منظر، اهمیت کاهش ذخایر فقط در رسیدن آن به پایینترین سطح چهار دهه اخیر نیست؛ آمریکا برای مدیریت شوک نخست بازار نفت از بخشی از ظرفیت ذخیره خود استفاده کرده و در فاصله میان ادامه برداشتهای فعلی و آغاز بازسازی ذخایر، توان تکرار همان سیاست با مقیاس قبلی محدودتر شده است.
منابع:
وزارت انرژی آمریکا؛ پیوند اول، پیوند دوم
انتهای پیام/ انرژی
