به گزارش مسیر اقتصاد یکسان انگاری بانک با سایر بنگاههای اقتصادی، این تصور را ایجاد کرده است که تمام درآمدها و سودهای حاصله از فعالیتهای بانکی متعلق به بانک بوده و دولت حق هیچگونه دخالت در فرایند تصمیمگیری بانک را ندارد؛ تسهیلات ازدواج و فرزندآوری آینه خوبی جهت نشان دادن این تصور است؛ عدهای معتقدند این تسهیلات نظام تصمیمگیری بانک را دچار اختلال کرده و بانک را با زیان روبهرو میکند. از همین رو باید در ابتدا این تسهیلات کاهش پیدا کرده و در ادامه به طور کامل از روی دوش بانکها برداشته شود.
وام ازدواج و فرزندآوری هزینه فرصت دارد نه هزینه
در این راستا محمد قائد امینی کارشناس حوزه پول و بانک در گفتگو با مسیر اقتصاد بیان کرد: در زمینه تسهیلات ازدواج و فرزندآوری و طبق قانون، بانکها موظفاند از محل سپرده قرض الحسنه جاری و پس انداز منابع این تسهیلات را تامین کنند و به صورت قرضالحسنه در اختیار مشتریان قرار دهند؛ بر این اساس، بانکها از محل منابعی مکلف به پرداخت این نوع از تسهیلات شدهاندکه هزینه آن سپردهها برای بانک تقریبا برابر صفر است و پرداخت این دسته از تسهیلات، هزینهای را متوجه بانک نکرده و موجب ناترازی بانک نمیشود. تکلیف این تسهیلات، بانک را از اعطای این منابع ارزان قیمت با سودهای بالاتر به سایر مشتریان محروم میسازد؛ با این حال اگر این سلب فرصت را در برابر سایر فرصتها و منفعتهای موجود از قدرت خلق پول قرار بدهیم؛ در مییابیم؛قدرت خلق پول منافع و فرصتهای بیشتری به همراه دارد.
استفاده از قدرت خلق پول در راستای منافع خصوصی
وی افزود: در رابطه با نهاد بانک و شبکه بانکی، گروهی از اقتصاددانان معتقد هستند که این نهاد به واسطه قدرت خلق پولی که در اختیار دارد، منافعی کسب میکند که تماما برای آنها نیست.قدرت خلق پول این قبیل منافع را برای آنها به ارمغان آورده است که طبعا این منفعت باید به صاحبان اصلی آن یعنی حاکمیت و مردم برسد.
قائدامینی ادامه داد: در این راستا عدهای اینگونه استدلال میکنند که با توجه به رشد فناوری و بهرهوری، روند تغییر قیمتها میبایست نزولی بوده و قیمتها نسبت به دورههای زمانی گذشته باید کاهش پیدا بکنند. اما فعالیت شبکه بانکی و خلق نقدینگی موجب معکوس شدن روند و تبدیل کاهش قیمت به افزایش قیمت شده است. منفعت حاصله از این «تفاوت قیمتی» در اختیار بانکها قرار میگیرد. منفعتی که حاصل از قدرت خلق پول است؛ قدرتی که حاکمیت در اختیار بانکها قرار داده و به تبع عمده منفعت حاصله از آن نیز به حاکمیت تعلق دارد.
وی ادامه داد: گذشته از این بحث، قدرت خلق پول امکان کسب منفعت از فعالیتهای سفتهبازانه را برای بانکها مهیا میسازد؛ بانک به محض وقوع یک فرصت سفتهبازانه میتواند از هیچ خلق پول کند و از منفعت آن بهرهمند شود؛ منفعتی که تماما به واسطه سرمایه صاحبان بانک به دست نیامده و قدرت خلق پول در آن موثر بوده است.
تسهیلات ازدواج و فرزندآوری حق حاکمیت و مردم است
ایشان در پایان گفت: با این تفاسیر، حاکمیت حق دارد بخشی از منافع حاصله از قدرت خلق پول را از بانکها بگیرد و راستای اهداف اجتماعی خود استفاده کند؛ حال در ایران حاکمیت تصمیم گرفته به شکل تکلیف تسهیلات ازدواج و فرزندآوری این حق را از بانکها طلب کند خواستهای که هزینهای برای بانک ندارد و تنها بانک را با عدم تحصیل منفعت روبهرو می کند.
انتهای پیام/ پول و بانک
