به گزارش مسیر اقتصاد یکی از اقدامات مؤثر دولت، طراحی بسته جامع جبران خسارت واحدهای آسیبدیده در جنگ است. حسین جعفری حقگو کارشناس سیاستگذاری مسکن، در برنامه تلویزیونی میز اقتصاد شبکه خبر، ضمن تشریح ابعاد این موضوع و اشاره به اقدامات انجامشده از سوی دولت، شهرداریها، نیروهای اجرایی و گروههای جهادی، به بیان چالشهای احتمالی و راهکارهای رفع آن برای افزایش تابآوری جامعه و بازگشت سریع خانوادههای آسیبدیده به زندگی عادی پرداخت.
وی افزود: بازگشت خانوادهها به زندگی عادی تنها با تعمیر واحدهای مسکونی محقق نمیشود و خانوادههایی که خانه آنها آسیب دیده است، با چالشهایی همچون اسکان موقت، آسیب به اثاثیه، ابهام در روند رسیدگی به پروندهها و نگرانی نسبت به زمان پرداخت خسارتها مواجه هستند. بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۴۰ درصد خسارتهای ناشی از جنگ رمضان در تهران رخ داده است و در این میان اقدامات شهرداری تهران و سایر دستگاههای مسئول برای رسیدگی به آسیبدیدگان قابل تقدیر است، اما همچنان نیاز به تکمیل سازکارهای حمایتی وجود دارد.
نبود فرماندهی واحد در جبران خسارتها؛ مانعی بر سر راه بازسازی سریع
حسین جعفری در ادامه با اشاره به چالشهای موجود در روند جبران خسارتها گفت: یکی از مهمترین مشکلات، نبود یک فرماندهی واحد برای ثبت، ارزیابی، پیگیری و پرداخت خسارتهاست. در شرایط فعلی خانوادههای آسیبدیده با مسیرهای متعدد مراجعه مواجه هستند و نبود پاسخگویی متمرکز و شفافیت در روند رسیدگی به پروندهها موجب افزایش نارضایتی اجتماعی شده است. یکپارچه نبودن اطلاعات باعث میشود سیاستگذاران نیز تصویر دقیقی از وضعیت مناطق آسیبدیده، خانوارهای نیازمند اسکان موقت و میزان خسارتهای پرداختنشده نداشته باشند. به همین دلیل طراحی یک سازِکار واحد برای مدیریت پروندهها ضروری است.
اسکان موقت تا بازسازی واحدهای آسیبدیده؛ سه محور اصلی تأمین مالی خسارتها
وی با بیان اینکه مهمترین چالش بازسازی پس از جنگ، تأمین مالی خسارتهاست، اظهار داشت: این مسئله در سه بخش اسکان موقت، جبران خسارت اثاثیه و بازسازی واحدهای مسکونی قابل بررسی است. بر اساس برآوردهای اولیه، از میان حدود ۱۲۰ هزار خانوار آسیبدیده، نزدیک به ۵ هزار خانوار نیازمند اسکان موقت هستند و هنوز بخشی از این خانوادهها در هتلها و اقامتگاههای اضطراری سکونت دارند. بنابراین مسئله ودیعه مسکن این خانوارها باید در اولویت قرار گیرد؛ زیرا تأخیر در حل این موضوع میتواند مشکلات اقتصادی و اجتماعی متعددی برای خانوادهها ایجاد کند.
جعفری همچنین با اشاره به خسارتهای واردشده به وسایل زندگی خانوارها گفت: حدود ۴۰ هزار خانواده با آسیب به اثاثیه و لوازم ضروری زندگی مواجه شدهاند و این موضوع نباید در حاشیه قرار گیرد. برای بسیاری از خانوادهها، تأمین مجدد اقلام ضروری شرط اصلی بازگشت به زندگی عادی است.
این کارشناس مسکن و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت واحدهای مسکونی آسیبدیده اشاره کرد و گفت: برآوردها نشان میدهد حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ واحد نیازمند تخریب و نوسازی کامل هستند و حدود ۸۰۰۰ تا ۸۵۰۰ واحد نیز باید مقاومسازی شوند.
ضرورت ایجاد پنجره واحد برای مدیریت و جبران خسارتها
حسین جعفری با اشاره به پیشنهادهای ارائهشده از سوی گروه مسکن و شهرسازی اندیشکده اقتصاد مقاومتی گفت: نخستین پیشنهاد، ایجاد پنجره واحد ثبت، ارزیابی، پیگیری و پرداخت خسارتها ذیل وزارت کشور و با محوریت ستاد مدیریت بحران است. در این سازِکار میبایست استانداریها، شهرداریها، بنیاد مسکن، بانکها و سایر دستگاههای مرتبط به صورت هماهنگ فعالیت کنند تا خانوادههای آسیبدیده مجبور به مراجعه به نهادهای متعدد نباشند. همچنین پنجره واحد علاوه بر تسهیل امور مردم، امکان رصد دقیق وضعیت پروندهها و اولویتبندی منابع را برای دولت فراهم میکند.
منابع جبران خسارت آسیبدیدگان از چه مسیرهایی تأمین میشود؟
این کارشناس مسکن و شهرسازی در ادامه به راهکارهای تأمین مالی اسکان موقت اشاره کرد و گفت: یکی از پیشنهادهای مطرح، تخصیص خط اعتباری قرضالحسنه حداکثر دوساله از محل سهم شهرداریها از درآمد مالیات بر ارزش افزوده است. این روش میتواند بدون نیاز به خلق نقدینگی جدید، بخشی از مشکل اسکان موقت خانوادههای آسیبدیده را برطرف کند. پرداخت این منابع باید به صورت هدفمند و قابل رهگیری انجام شود تا ضمن کاهش فشار مالی بر خانوارها، از انحراف منابع نیز جلوگیری شود.
جعفری در بخش دیگری از سخنان خود به نحوه جبران خسارت اثاثیه خانوارها پرداخت و گفت: پرداخت نقدی مستقیم تنها راهکار موجود نیست و میتوان از ابزارهای اعتبار خرید هدفمند استفاده کرد. استفاده از کارتهای رفاهی متصل به اوراق گام یا سایر ابزارهای مشابه میتواند امکان خرید کالاهای ضروری را برای خانوادههای آسیبدیده فراهم کند. این روش علاوه بر حمایت از خانوارها، به تقویت تولید داخلی نیز کمک میکند و امکان رهگیری مصرف منابع را فراهم میسازد. در این الگو باید فهرست مشخصی از کالاهای ضروری و همچنین شبکه فروشندگان و تولیدکنندگان مورد تأیید تعریف شود تا منابع حمایتی دقیقاً در مسیر رفع نیازهای خانوارها هزینه شود.
چگونه زندگی خانوادههای آسیبدیده به شرایط عادی بازمیگردد؟
حسین جعفری در جمعبندی مباحث مطرحشده تأکید کرد: بازسازی واحدهای آسیبدیده جنگ رمضان تنها یک طرح عمرانی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی، مالی و مدیریتی گستردهای دارد. اگر خانوادههای آسیبدیده از وضعیت پرونده خود اطلاع نداشته باشند، مشکل اسکان موقت آنها حل نشود یا امکان تأمین مجدد وسایل ضروری زندگی را نداشته باشند، صرف تعمیر ساختمان نمیتواند آنها را به شرایط عادی بازگرداند. ایجاد پنجره واحد مدیریت خسارتها، تأمین ودیعه اسکان موقت بدون خلق نقدینگی جدید و جبران خسارت اثاثیه از طریق اعتبار خرید هدفمند، سه اقدام عملیاتی است که میتواند روند بازسازی را تسریع کرده و رضایت خانوادههای آسیبدیده را افزایش دهد.
انتهای پیام/ مسکن
