به گزارش مسیر اقتصاد سفیر پاکستان در روسیه از تلاش مشترک اسلامآباد، مسکو و مینسک برای راهاندازی یک مسیر آزمایشی در راهگذر شمال – جنوب خبر داد. این مسیر قرار است شهرهای مینسک، مسکو و کراچی را به یکدیگر متصل کند و از خاک ایران عبور دهد.
فیصل نیاز ترمیزی، سفیر پاکستان در روسیه، در گفتوگو با روزنامه ایزوستیا اعلام کرد: «پاکستان، روسیه و بلاروس بهطور فعال روی راهاندازی یک قطار باری آزمایشی در مسیر مینسک–مسکو–کراچی کار میکنند. ما متعهد به عملیاتی کردن راهگذر حمل بار مینسک-کراچی هستیم»
به گفته وی، شکلگیری مسیرهای جدید حملونقل در اوراسیا، کشورهای جنوب جهانی را به ایجاد دسترسی مستقیمتر به بازارهای کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا ترغیب کرده است. سفیر پاکستان تأکید کرد حملونقل ریلی، یکی از کارآمدترین و مقرونبهصرفهترین روشهای جابهجایی کالا است و ایجاد یک خط باری دائمی میان این کشورها امکانپذیر خواهد بود.
خط ریلی رشت – آستارا؛ حلقه مفقوده مسیر مینسک–کراچی
مسیر مینسک–مسکو–کراچی یکی از شاخههای مهم راهگذر بینالمللی شمال – جنوب است؛ راهگذری چندوجهی به طول تقریبی ۷۲۰۰ کیلومتر که سنپترزبورگ را به بنادر ایران و هند متصل میکند.
فیصل نیاز ترمیزی، سفیر پاکستان در روسیه توضیح داد که مانع اصلی برای راهاندازی، بخش ترانزیتی ناتمام این مسیر در ایران است و کارشناسان خاطرنشان میکنند تا زمانی که جمهوری اسلامی بخش رشت-آستارا را تکمیل نکند و گذرگاه مرزی با پاکستان را مدرن نکند، نباید انتظار ترافیک ریلی انبوه را داشت.
با وجود اهمیت این مسیر، بخش ریلی رشت – آستارا در ایران همچنان به دلیل تنشهای موجود بین تهران و واشنگتن تکمیل نشده است. در شرایط فعلی، کالاها پس از رسیدن به مرز، از قطار به کامیون منتقل شده و پس از عبور جادهای از ایران، دوباره در ادامه مسیر روی قطار بارگیری میشوند. این جابهجاییهای چندمرحلهای، زمان تحویل و هزینه حملونقل را افزایش میدهد.
ایوان آملکین، کارشناس لجستیک، ادامه داد: «تا زمانی که ایران خطآهن رشت – آستارا را تکمیل و گذرگاه مرزی خود با پاکستان را نوسازی نکند، نمیتوان انتظار شکلگیری ترافیک گسترده ریلی در این مسیر را داشت. به گفته او، تکمیل این بخش دستکم سه تا چهار سال زمان خواهد برد.»
چالش عرض خطوط ریلی
مسیر جایگزین شرقی راهگذر شمال – جنوب که از قزاقستان و ترکمنستان عبور میکند، در حال بررسی است؛ اما این مسیر نیز با محدودیتهای زیرساختی مواجه است. خط زاهدان–کویته میان ایران و پاکستان از کمبود لوکوموتیو و واگن رنج میبرد و وضعیت مناسبی ندارد.
تفاوت عرض خطوط ریلی نیز یکی دیگر از موانع فنی این راهگذر است. عرض خطوط در روسیه ۱۵۲۰ میلیمتر، در ایران ۱۴۳۵ میلیمتر و در پاکستان ۱۶۷۶ میلیمتر است. بنابراین، در نقاط مرزی باید بارها مجدداً بارگیری شوند یا بوژی قطارها تعویض شود؛ فرآیندی که هزینه و زمان حمل را افزایش میدهد.
ظرفیت راهگذر شمال – جنوب برای تجارت اوراسیا
بر اساس اعلام وزارت حملونقل روسیه، حجم جابهجایی کالا در راهگذر شمال – جنوب طی چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶، ۸۷ درصد افزایش یافته در حالی که در امتداد مسیر ترانس کاسپین، ۹۸ درصد رشد داشته است. این راهگذر عملاً بخش قابل توجهی از ترافیک باری را که قبلاً از تنگه هرمز عبور میکرد، جذب کرده است.
روسیه از این مسیر میتواند غلات، کود، فلزات، ماشینآلات، چوب و فرآوردههای نفتی صادر کند. بلاروس نیز ظرفیت صادرات کود پتاس، ماشینآلات کشاورزی، کامیون و محصولات غذایی را دارد.
در سوی مقابل، پاکستان میتواند منسوجات، پوشاک، محصولات چرمی، تجهیزات ورزشی و دارو صادر کند. چای و ادویه هند و همچنین میوه، خرما و آجیل ایران نیز از دیگر کالاهای بالقوه این مسیر هستند.
با افزایش علاقه کشورهایی مانند هند، ایران، آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، بلاروس و پاکستان، راهگذر شمال – جنوب در حال تبدیل شدن به بستری ژئواکونومیک برای توسعه تجارت میان روسیه و کشورهای جنوب جهان است؛ ظرفیتی که تحقق آن، بیش از هر چیز به تکمیل زیرساختهای ریلی ایران وابسته خواهد بود.
منبع: خبرگزاری ایزوستیا روسیه
انتهای پیام/ حمل و نقل
