مسیر اقتصاد/ یکی از مهمترین کاربردهای هوشمندسازی نظام مالیاتی، تطبیق اطلاعات ثبتشده مؤدیان با نشانههای واقعی فعالیت اقتصادی آنهاست. این تطبیق میتواند مواردی را آشکار کند که نوع شغل، کد فعالیت یا کاربری ابزار پرداخت با فعالیت واقعی مؤدی همخوانی ندارد و در نهایت میتواند به کاهش فرار مالیاتی منجر شود.
بر اساس اطلاعات اعلامشده، ۱۷۶ هزار و ۲۲۷ فعال خردهفروشی میوه و ترهبار از کارتخوانهایی استفاده میکردند که برای فعالیت عمدهفروشی ثبت شده بود. تفاوت میان ضریب سود عمدهفروشی و خردهفروشی میتواند بر میزان مالیات محاسبهشده اثر بگذارد و ثبت فعالیت با عنوان نادرست، مالیات مؤدی را کمتر از مقدار واقعی نشان دهد.
در بخش پزشکی نیز ۳۶۸۶ نفر با وجود داشتن مجوز تخصص، فوقتخصص، دندانپزشکی یا دیگر رشتههای حرفهای، در پرونده مالیاتی خود از کد پزشک عمومی استفاده کرده بودند. در بازار طلا نیز ۸۶۱ خردهفروش از کارتخوان ثبتشده برای فروش طلای آبشده استفاده میکردند. همچنین ۴۳۸۴ کارتخوان با کاربری غیرتجاری در محل فعالیتهای اقتصادی شناسایی شده است.
بررسی آرایشگاههای زنانه نیز به شناسایی ۶۶۸۹ واحد با رتبه فعالیت پایینتر از وضعیت واقعی، ۱۵۱ واحد با کد فعالیت نامتناسب و ۳۱۸ واحد دارای مجوز اما فاقد پرونده مالیاتی منجر شده است. سازمان امور مالیاتی اعلام کرده پیش از اقدام قانونی، به مؤدیان فرصت اصلاح اطلاعات داده میشود.
شناسایی مغایرت با اثبات فرار تفاوت دارد
این آمارها نشان میدهد اتصال اطلاعات مجوزها، پروندههای مالیاتی، تراکنشها و کارتخوانها میتواند دامنه نظارت را بسیار فراتر از رسیدگی سنتی مأموران مالیاتی گسترش دهد. شناسایی سیستمی همچنین امکان تمرکز رسیدگی انسانی بر پروندههای پرریسک را فراهم میکند و در صورت اجرای درست، برخورد سلیقهای با مؤدیان را کاهش میدهد.
با این حال، همه مغایرتهای شناساییشده را نباید فرار مالیاتی قطعی تلقی کرد. بخشی از آنها ممکن است ناشی از ثبت اشتباه، تغییر فعالیت یا بهروزرسانینشدن پرونده باشد. فرار مالیاتی زمانی اثبات میشود که مشخص شود مؤدی آگاهانه از اطلاعات نادرست برای کاهش مالیات استفاده کرده است.
ازاینرو تعداد مغایرتها تنها یکی از شاخصهای عملکرد هوشمندسازی است. برای ارزیابی کامل باید روشن شود چه تعداد پرونده اصلاح شده، چه میزان مالیات جدید تشخیص و وصول شده، چند مورد پس از بررسی فاقد تخلف بوده و چه تعداد اعتراض مؤدیان پذیرفته شده است.
در مجموع، ارقام منتشرشده از توان رو به رشد سازمان امور مالیاتی در کشف ناهماهنگی میان اطلاعات رسمی و فعالیت واقعی حکایت دارد. گام بعدی، انتشار نتایج مالی این بررسیهاست تا مشخص شود هوشمندسازی تا چه اندازه به گسترش پایههای مالیاتی، کاهش فرار و توزیع عادلانهتر بار مالیات منجر شده است.
انتهای پیام/ مالیات
