مسیر اقتصاد/ وجود صفهای طولانی در سالیان اخیر و مدت زمان بالای انتظار متقاضیان، به یکی از چالشهای پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری تبدیل شده است. این امر موجب تغییر ماهیت این طرح شده و آن را از یک ابزار حمایتی به ابزاری جهت نارضایتی اجتماعی تبدیل کرده است.
رشد ۷۰ درصدی سقف کلی وام ازدواج و فرزندآوری
در پایان سال ۱۴۰۴ و با انتشار وضعیت پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری، مشخص شد تعداد یک میلیون ۱۹ هزار نفر در صف دریافت این نوع از تسهیلات هستند. بلندای این صف در حالی به یک میلیون نفر رسیده است که دادههای بانک مرکزی، عملکرد ۱۰۱ درصدی شبکه بانکی، نسبت به سقف کلی مصوب در سال گذشته را نشان میدهد. این نشانهها، نمایانگر عدم تکافوی سقف کلی تسهیلات نسبت به تقاضای موجود است و افزایش سقف کلی را به جهت پایان دادن به این صف طولانی ضروری میسازد.
در سال جاری با اعلام بانک مرکزی و ابلاغ به شبکه بانکی در اردبیهشت ماه امسال، مبلغ ۴۳۵ همت برای سقف سالانه دو وام ازدواج و فرزندآوری در نظر گرفته شده است؛ مبلغی که ۳۵۰ همت از آن متعلق به تسهیلات ازدواج و ۸۵ همت از آن به تسهیلات فرزنداوری تعلق دارد. این ارقام به ترتیب نشان دهنده رشد ۷۵ و ۶۰ درصدی سقف کلی وام ازدواج و فرزندآوری است. همچنین همانند سال گذشته، سقف فردی این تسهیلات تغییری نداشته و ارقام، مشابه با سال ۱۴۰۴ تعیین شدهاند. از این رو امید است با ثابت ماندن سقف فردی و افزایش سقف کلی تسهیلات، تعداد افراد حاضر در صف کاهش پیدا کنند.
عملکرد مناسب در سه ماهه اول سال
بر اساس آخرین آمار منتشر شده از وضعیت این نوع از تسهیلات در درگاه بانک مرکزی، تا پایان خرداد ماه، در مجموع مبلغ ۱۳۱ همت به متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری، پرداخت شده است که ۱۲۲.۹ همت از این عدد به وام ازدواج و ۸.۱ همت به وام فرزندآوری اختصاص یافته است. اما همچنان ۵۲۰ هزار نفر در صف وام ازدواج و ۴۶۰ هزار نفر در صف وام فرزندآوری حاضر هستند و در مجموع ۹۸۳ هزار نفر هنوز در صف دریافت این تسهیلات قرار داده است.
صف وام در پایان سال نصف میشود
با توجه به آخرین آمار منتشر شده و سقف کلی تسهیلات، برآوردها حاکی از آن است که صف تسهیلات در پایان سال ۱۴۰۵ به ۴۵۰ هزار نفر خواهد رسید.
با فرض ثبتنام ۷۵۰ هزار متقاضی جدید[۱] برای تسهیلات ازدواج در سال ۱۴۰۵ و پرداخت ۳۳۵ میلیون تومان به هر زوج[۲]، برآورد میشود تعداد یک میلیون و ۴۰ هزار فقره وام ازدواج به متقاضیان پرداخت شود. از این رو پیشبینی میشود در پایان سال تعداد افراد حاضر در صف وام ازدواج به ۲۵۰ هزار نفر برسد.
همچنین با فرض ثبت نام ۶۵۰ هزار متقاضی جدید[۳] وام فرزندآوری و پرداخت ۹۲ میلیون تومان [۴] به صورت متوسط به هر یک از متقاضیان، برآورد میشود ۹۲۳ هزار فقره تسهیلات به متقاضایان اعطا شود. در نهایت پیشبینی میشود تعداد افراد حاضر در صف این تسهیلات، در پایان سال ۱۴۰۵ به حدود ۲۰۰ هزار نفر برسد.

نظارت بانک مرکزی؛ لازمه کاهش صف
البته این برآوردها وابسته به عملکرد کامل و مناسب شبکه بانکی نسبت به سقف کلی است که شرط تحقق آن نظارت موثر بانک مرکزی بر پرداخت این تسهیلات توسط شبکه بانکی است. بدیهی است که در صورت عملکرد نامناسب بانکها، وضعیت پرداخت این تسهیلات بدتر از حالت برآوردی خواهد شد و اثرات مثبت و مورد انتظار این طرح از بین میرود.
پانویس:
[۱] متوسط متقاضیان جدید در ۳ سال اخیر
[۲] متوسط پرداخت به هر زوج در ۲ سال اخیر
[۳] متوسط متقاضیان جدید در ۲ سال اخیر
[۴] متوسط پرداخت به هر متقاضی در سال ۱۴۰۴
انتهای پیام/ پول و بانک

