به گزارش مسیر اقتصاد ریسکهای ژئوپلیتیکی و شوکهای زنجیره تأمین، ضرورت تازهای به تلاش هند برای دستیابی به خودکفایی دادهاند. تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و ادامه اختلالات در زنجیرههای تأمین، خطر وابستگی به واردات برای تأمین کالاهای حیاتی را بیش از گذشته آشکار کرده است. دهلینو محصولاتی را شناسایی کرده که ارزش واردات سالانه آنها در مجموع حدود ۵۱ میلیارد دلار است و قصد دارد تولید داخلی این کالاها را توسعه دهد.
فهرست کالاهای هدف، بخشهایی از صنعت نساجی تا انرژیهای تجدیدپذیر را دربرمیگیرد. این طرح همچنین با هدف کاهش وابستگی هند به تأمینکنندگان کلیدی، از جمله چینِ همسایه، دنبال میشود.
این تلاش، بخشی از یک چالش گستردهتر برای اقتصاد هند است. افزایش تولید داخلی که سهم آن در حال حاضر تنها ۱۳ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور است، برای ایجاد فرصتهای شغلی برای جمعیتی بیش از ۱.۴ میلیارد نفر ضروری تلقی میشود. توسعه تولید داخلی همچنین میتواند به کاهش کسری تجاری کالاهای هند کمک کند. کسری تجاری هند بهطور معمول سالانه از ۳۰۰ میلیارد دلار فراتر میرود.
ابتکار جدید بر مجموعهای از برنامههای دولتی پیشین بنا شده است که با هدف تقویت صنایع داخلی طراحی شدهاند.
حتی پیش از اختلالات اخیر مرتبط با درگیری ایران، دهلینو مشوقهایی را برای بخشهایی مانند صنعت نیمهرساناها اجرا کرده بود. هند هفته گذشته متعهد شد ۱۳.۳ میلیارد دلار برای طراحی تراشه، افزایش ظرفیت تولید و تحقیقات این حوزه اختصاص دهد.
دولت همچنین حمایت از تولید تلفن همراه را گسترش داده و ۶.۵ میلیارد دلار منابع مالی جدید به این بخش اختصاص داده است.
مؤسسه تحقیقاتی «کوتاک اینستیتوشنال اکوئیتیز» در یادداشتی در ماه گذشته اعلام کرد: «در ۲ تا ۳ سال گذشته، وابستگیهای خارجی هند افزایش یافته است. این روند تحت تأثیر حرکت جهانی به سمت سیاستهای ملیگرایانهتر و محدودکنندهتر در حوزه سرمایه، تولید و فناوری قرار داشته است. گزینه واردات در حال محدودتر شدن است و همین موضوع، اجرای اقدامات سیاستی رادیکالتر برای کاهش وابستگیهای خارجی را ضروری میکند.»
موفقیتهای پراکنده
اصل این هدف موضوع جدیدی نیست. نارندرا مودی، نخستوزیر هند، در سال ۲۰۱۴ طرح «ساخت هند» یا «Make in India» را آغاز کرد. در سال ۲۰۲۰ نیز برنامه «آتمنیر بهار بهارات» یا «هند خودکفا» و مجموعهای از طرحهای مشوق مرتبط با تولید اجرا شد که هدف آنها تقویت تولید داخلی بود.
این سیاستها در برخی حوزهها موفقیتهای قابلتوجهی داشتهاند. اپل و تأمینکنندگان آن توانستهاند هند را به یک مرکز رو به رشد صادرات گوشیهای هوشمند تبدیل کنند. این تجربه الگویی برای سیاستگذاران هندی فراهم کرده است تا نشان دهند مشوقهای هدفمند چگونه میتوانند به توسعه تولید داخلی کمک کنند.
با این حال، خارج از تعداد محدودی از نمونههای موفق، نتایج این سیاستها ترکیبی بوده است. هند همچنان در برابر اختلالات عرضه و تورم وارداتی آسیبپذیر است. کاهش وابستگی به برخی نهادههای خارجی نیز برای این کشور دشوار بوده است.
مطالعهای که دیپانویتا مزومدار، اقتصاددان بانک بارودا، انجام داده است، نشان میدهد وابستگی به واردات در میان بزرگترین شرکتهای بورسی هند از سال مالی ۲۰۱۹ بهطور کلی تغییر چندانی نکرده است. میانگین این وابستگی حدود ۲۲.۲ درصد بوده است.
بر اساس این مطالعه، صنایع وابسته به منابع، از جمله گازهای صنعتی، همچنان بهشدت به واردات متکی هستند. این وابستگی در بخشهایی مانند مواد شیمیایی، کشتیسازی، کاغذ و صنایع الکترونیک نیز ادامه دارد.
چالش اصلی برای سیاستگذاران هند این است که موفقیتهای محدود و پراکنده را به بخش بسیار گستردهتری از اقتصاد کشور تعمیم دهند.
کوتاک اینستیتوشنال اکوئیتیز اعلام کرد: «ما معتقدیم تکرار موفقیت مشاهدهشده در صنعت تلفن همراه در صنایع بیشتری برای پیشبرد جایگزینی واردات، اهمیت حیاتی خواهد داشت.» این مؤسسه معتقد است امکان کاهش وابستگی به واردات تنها به صنایع پیشرفتهای مانند الکترونیک محدود نمیشود. بخشهای اشتغالزای اقتصاد مانند محصولات غذایی، کفش، مبلمان و منسوجات نیز ظرفیت بالایی برای کاهش وابستگی به واردات دارند.
گزارش دولت هند از طرحهای خودکفایی
آمار رسمی دولت هند نشان میدهد که برخی طرحهای PLI نتایج قابلتوجهی داشتهاند. این برنامهها که ۱۴ بخش کلیدی را پوشش میدهند، تا پایان مارس ۲۰۲۶ بیش از ۲.۴۰ تریلیون روپیه سرمایهگذاری واقعی جذب کرده و بیش از ۱.۴ میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کردهاند. صادرات تجمعی بخشهای تحت پوشش این طرحها نیز به ۱۵.۲ تریلیون روپیه رسیده است. این رقم در سال مالی ۲۰۲۳-۲۴ حدود ۴ تریلیون روپیه بود.
هند در سال مالی گذشته حدود ۴۸۳ میلیون دلار از این محصول وارد کرده و تولید آن در هند حدود دو هفته زمان میبرد، در حالی که در چین سه تا پنج روز طول میکشد. دولت میخواهد با مشوقها و سرمایهگذاری مشترک این شکاف هزینه و سرعت تولید را کاهش دهد. همچنین واردات سلول خورشیدی حدود ۳ میلیارد دلاری یکی دیگر از مصادیق برنامه است.
صنعت تلفن همراه یکی از روشنترین نمونههای موفقیت این سیاست است. طبق آمار دولت، تولید تلفن همراه از زمان اجرای طرح PLI حدود ۲.۴ برابر شده و واردات تلفن همراه حدود ۷۷ درصد کاهش یافته است. اکنون حدود ۹۹.۲ درصد تلفنهای همراه مورد استفاده در هند در داخل کشور تولید میشوند.
نشانههای مشابهی از گسترش خودکفایی در برخی صنایع دیگر نیز دیده میشود. در بخش لوازم خانگی، ظرفیت تولید کمپرسور از یک میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۱ به ۱۰ میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۵-۲۶ افزایش یافته است. در صنعت داروسازی نیز طرح PLI به تولید داخلی ۱٬۹۳۱ محصول دارویی و ایجاد حدود ۵۵ هزار تن ظرفیت تولید برای ۲۶ ماده مؤثره دارویی حیاتی کمک کرده است.
منابع:
انتهای پیام/ تولید
