به گزارش مسیر اقتصاد افتتاحیه سیزدهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ با موضوع «نظم نوین جهانی؛ بازآفرینی قدرت ایران ۲» برگزار شد. در این رویداد میرهادی رهگشای، سردبیر «مسیر اقتصاد» و کارشناس اقتصادی، با اشاره به عملکرد این رسانه در ماههای گذشته گفت: در هفت ماهی که از جنگ میگذرد، تلاش کردیم اخبار، رویدادها و تحلیلهای مرتبط با تقابل ایران و آمریکا را به شکل تخصصی پوشش دهیم؛ تقابلی که در حدود ۴۰ روز نخست بیشتر جنبه نظامی داشت و پس از آن به چیزی تبدیل شد که در «مسیر اقتصاد» نام آن را «مسابقه تابآوری» گذاشتیم.
وی افزود: اگر مطالب این هفت ماه را بشماریم، چیزی حدود هزار مطلب تحلیلی در «مسیر اقتصاد» کار شده است. البته ما در مسابقه انتشار خبر نبودیم، چون خبرهای جنگ را رسانههای زیادی منتشر میکنند و ادعایی هم در این زمینه نداریم.
رهگشای ادامه داد: در بحث تحلیل خبرهایی که منتشر میشود یا تحولاتی که رخ داده و اینکه بخواهیم یک رویکرد نسبتاً جامع با قالب اقتصاد مقاومتی به مخاطبی که پیگیر مطالبمان است بدهیم، فکر میکنم کاری که انجام دادیم شاید نمونهای نداشته باشد.
وی گفت: اندیشکدههایی بودهاند که کارهای عمیقی انجام دادهاند، اما از جنبه رسانهای و با این حجم و استمرار، من رسانهای را سراغ ندارم که در این هفت ماه بهطور جدی و تحلیلی به مسائل جنگ پرداخته باشد.
مسئله امروز ایران ایجاد بازدارندگی است
سردبیر «مسیر اقتصاد» در ادامه با اشاره به وضعیت تقابل ایران و آمریکا گفت: آنچه امروز مسئله ماست، به نظر میرسد مسئله بازدارندگی باشد. اقتصاد ایران به یک بازدارندگی نیاز دارد تا بتواند مسیر آینده خود را ترسیم و برای آینده برنامهریزی کند.
وی افزود: این بازدارندگی در چرخه تنشی که با آمریکا داریم وجود ندارد و باید این چرخه را به هم بزنیم و یک معادله بازدارندگی ایجاد کنیم.
رهگشای ادامه داد: ممکن است افراد مختلف پاسخهای متفاوتی برای نحوه ایجاد این بازدارندگی داشته باشند، اما از آنچه در رسانههای داخلی و خارجی مشاهده کردهام، به نظر میرسد راهی که در عمل از سوی ایران دنبال شده، «مذاکره و امتیاز دادن» بوده است؛ با این تصور که مذاکره و امتیاز دادن میتواند جنگ را از ایران دور کند.
وی تاکید کرد: «ولی عملاً این راهبرد به نتیجه نرسیده و من نمیدانم تا کی میخواهیم این را ادامه بدهیم.»
چرا پس از نقض توافق، باز هم ایران از مذاکره سخن میگوید؟
رهگشای گفت: برای من روشن نیست دستگاه تصمیمگیر ایران با چه معیار و منطقی به این نتیجه میرسد که وقتی دشمن به شما حمله کرده، حتی در وسط مذاکره حمله کرده، رهبر و فرماندهان را شهید کرده، بعد آتشبس و توافقی شکل گرفته و دوباره توافق نقض شده، باز در شرایطی که طرف مقابل محاصره، تهدید، فشار و جنگ اقتصادی را ادامه میدهد، این طرف ایرانی باشد که از مذاکره صحبت کند.
وی افزود: «این واقعاً عجیب است و نمیدانم با چه معیارهایی به این نتیجه میرسیم؛ جای سؤال دارد.»
ایران در برابر فشار سنگین، تابآوری خود را نشان داد
این کارشناس اقتصادی در ادامه تاکید کرد: البته یکی از کارهای جدی رسانه، امیدآفرینی و دیدن نقاط قوت و دستاوردهای واقعی است و «مسیر اقتصاد» نیز در ماههای گذشته این نقاط را مورد توجه قرار داده است.
وی گفت: در شرایطی که شاید ابرقدرت دنیا با تمام توان خود بر ایران فشار وارد کرده، کشور توانسته تابآوری خود را نشان دهد. اگر حتی بخشی از چنین فشاری به بسیاری از کشورهای منطقه یا کشورهای اروپایی وارد میشد، احتمالاً خیلی سریعتر تسلیم میشدند.
رهگشای افزود: اینکه چنین اتفاقی برای ایران نیفتاد، نشانه مثبتی است و ما بارها بر آن تاکید کردهایم.
ابتکار تنگه هرمز فشار متقابلی بر اقتصاد آمریکا ایجاد کرد
وی در ادامه گفت: نقطه قوت دیگر این بود که ایران ابتکار تنگه هرمز را به دست گرفت و توانست فشار متقابلی بر بازارهای جهانی و اقتصاد آمریکا ایجاد کند.
سردبیر «مسیر اقتصاد» افزود: این مسئله در رسانههای خود آمریکا نیز بازتاب گستردهای داشت و فشاری که از این مسیر ایجاد شد، واقعاً موضوعی قابل قدردانی و امیدآفرین است و حتماً باید گفته شود.
وی ادامه داد: در کنار مشکلاتی که خودمان داریم، باید بر فشارهایی که به طرف مقابل وارد کردهایم نیز تاکید کنیم؛ فشارهایی که در بازار انرژی، بازارهای مالی، بازار نرخ بهره و اوراق آنها ایجاد شده است.
تمرکز بر مشکلات خودمان و باز گذاشتن راه مذاکره «علامت ضعف» است
رهگشای با اشاره به نحوه روایت ایران در سطح بینالمللی گفت: وقتی یک تریبون جهانی در اختیار ما قرار میگیرد و همه دنیا در حال نگاه کردن هستند، باید بر این تاکید کنیم که طرف مقابل باید از ابزار محاصره و فشار فاصله بگیرد تا مسئله میان دو طرف قابل حل باشد.
وی افزود: اما اگر تمرکز خود را بیشتر بر مشکلاتی بگذاریم که محاصره برای خودمان ایجاد کرده و بعد بگوییم «ما راه مذاکره را باز گذاشتهایم»، این به نظر میرسد علامت ضعف باشد.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: «ضعف نشان دادن این است که ما راهی جز مذاکره پیش روی خودمان نمیبینیم و این به نظر با واقعیتها فاصله دارد.»
آمریکا در چهار عرصه آرایش جنگی دارد
رهگشای در بخش دیگری از سخنان خود گفت: آنچه موجب ناراحتی است این است که طرف مقابل از نظر نظامی، اقتصادی، روانی و رسانهای یک «کارزار جنگی» و «آرایش جنگی» دارد و همه این عرصهها را بهصورت هماهنگ علیه ایران استفاده میکند.
وی افزود: در مقابل، در ایران نه از نظر نهادی یک هماهنگی میبینیم که بر اساس اصولی مشخص تصمیم گرفته شود و آثار آن دنبال شود و نه از نظر عملکرد، آرایش جنگی مشاهده میشود.
سردبیر «مسیر اقتصاد» تاکید کرد: «در عرصه اقتصاد هم ما آرایش جنگی نداریم.»
ماهها درباره افزایش کالابرگ بحث میشود
رهگشای برای توضیح این موضوع گفت: وقتی میبینیم تورم به مردم فشار وارد میکند، چند ماه درباره این بحث میکنیم که آیا کالابرگی که قرار بوده متناسب با نرخ ارز افزایش پیدا کند، بالا برود یا نرود.
وی افزود: این در حالی است که هزینه چنین تصمیمی ریالی است و در نهایت ممکن است به کسری بودجه منجر شود. حتی اگر فرض کنیم کسری بودجه دو درصد به تورم اضافه کند، باید آن را در کنار تورمی دید که اکنون از محل نرخ ارز به اقتصاد تحمیل میشود.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: از طرف دیگر جلوی افزایش نرخ ارز نیز گرفته نمیشود و گفته میشود ذخایر بانک مرکزی پر بماند برای «روز مبادا».
وی تاکید کرد: «این با آرایش جنگی، به نظر من، در عرصه اقتصادی خیلی فاصله دارد.»
معادله تنگه هرمز در حال بازگشت به زیان ایران است
رهگشای در ادامه با اشاره دوباره به تنگه هرمز گفت: این اهرمی است که ایران در جریان جنگ به دست آورده و واقعاً میتواند جایگاه کشور را در نظم جهانی ارتقا دهد، اما اکنون به نظر میرسد معادلات تابآوری در این حوزه در حال بازگشت است.
وی افزود: فشار شدیدی که در ابتدای جنگ بر بازار انرژی وجود داشت، در حال کاهش است و آمارها حاکی از آن است که کشورهای منطقه در حال عبور دادن نفت خود از همین تنگه هرمز هستند.
سردبیر «مسیر اقتصاد» گفت: ایران نیز به دلایلی که میتواند از ناتوانی در رصد تا ملاحظات دیگر باشد، در این وضعیت بیشتر نظارهگر شده است؛ در حالی که محاصره همچنان جلوی عبور نفت ایران را میگیرد.
در ابتدای جنگ، نفت منطقه متوقف و نفت ایران عبور میکرد
رهگشای تاکید کرد: وضعیت فعلی دقیقاً برعکس اتفاقی است که در ابتدای جنگ رخ داده بود؛ در آن مقطع، صادرات نفت کشورهای منطقه تقریباً متوقف شده بود و نفت ایران با قدرت از تنگه هرمز عبور میکرد.
وی افزود: «ما باید این معادله را به هم بزنیم.»
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اگر تحولات بینالمللی را بهتر رصد کنیم، شاید برای تغییر این شرایط فقط یکی دو هفته فرصت وجود داشته باشد.
انتخابات آمریکا میتواند قیدهای فعلی دولت این کشور را کاهش دهد
رهگشای با اشاره به انتخابات دوازدهم آبان آمریکا گفت: پس از این انتخابات، دولت آمریکا ممکن است بخشی از قیدهایی را که اکنون دست آن را در تشدید تنش میبندد، دیگر نداشته باشد.
وی افزود: بنابراین اگر ایران در این فرصت، به جای اینکه «خشاب طرف مقابل را خالی کند»، با آرایش جنگی، تهدید و پاسخ مقتدرانه به محاصره و فشار عمل نکند، ممکن است برعکس در حال پر کردن خشاب طرف مقابل و واگذاری ابتکار عمل به او باشد.
سردبیر «مسیر اقتصاد» ادامه داد: در چنین وضعیتی، پس از برداشته شدن محدودیتهای فعلی، این احتمال وجود دارد که آمریکا با قدرت بیشتری بازگردد و دوباره مسئله «تسلیم ایران» را دنبال کند.
آنچه امروز نداریم «آرایش جنگی» است
رهگشای در جمعبندی تاکید کرد: آنچه امروز در ایران کمبود آن احساس میشود، «آرایش جنگی» است؛ بهویژه در عرصه اقتصادی و در هماهنگی نهادی میان بخشهای مختلف.
وی گفت: ایران در ماههای گذشته هم تابآوری خود را نشان داده و هم ابزارهایی برای وارد کردن فشار متقابل به دست آورده است، اما حفظ این دستاوردها نیازمند آن است که تصمیمگیری کشور با شرایط جنگ و تقابل مستمر هماهنگ شود.
رهگشای در پایان تاکید کرد: اگر قرار است معادله بازدارندگی تغییر کند، باید بهجای تکرار مسیری که تاکنون نتیجه نداده، از ابزارهای موجود برای تغییر محاسبات طرف مقابل استفاده کرد و در اقتصاد نیز آرایشی متناسب با همین شرایط شکل داد.
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
