محمد عظیم‌زاده آرانی، هیأت علمی پژوهشگاه نیرو، در گفتگو با مسیر اقتصاد با اشاره به ضرورت تغییر نگاه در مدیریت شبکه برق اظهار داشت که تاب‌آوری شبکه باید فراتر از مقابله با تهدیدهای نظامی تعریف شود و مجموعه‌ای از چالش‌های فیزیکی، سایبری، اقلیمی، زنجیره تأمین و مسائل ساختاری را دربرگیرد. ناترازی برق، فرسودگی زیرساخت‌ها، محدودیت‌های توسعه و افزایش پیچیدگی‌های مدیریت شبکه، اهمیت طراحی سازکارهای جدید برای حفظ پایداری تأمین برق را افزایش داده است. برای کاهش آسیب‌پذیری شبکه، باید همزمان بر اصلاح ساختار تولید، مدیریت مصرف و تقویت ظرفیت‌های عملیاتی تمرکز کرد.
اضطرار انرژی محدود به بحران‌های نظامی نیست
عظیم‌زاده افزود که در نظام‌های نوین امنیت انرژی، اضطرار انرژی به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن عرضه یا تقاضای انرژی به‌طور جدی مختل شده و سیستم توان پاسخ‌گویی مناسب به شرایط ایجادشده را نداشته باشد. این وضعیت الزاماً ناشی از جنگ یا حملات نظامی نیست و می‌تواند در اثر عواملی مانند حوادث طبیعی، آسیب به تجهیزات حیاتی، اختلال در زنجیره تأمین، محدودیت منابع انرژی یا افزایش ناگهانی تقاضا ایجاد شود.
وی ادامه داد که برنامه‌ریزی برای تاب‌آوری نباید صرفاً پس از وقوع بحران آغاز شود، بلکه باید از پیش، سناریوهای مختلف اختلال بررسی و برای کاهش پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن‌ها راهکارهای مشخص طراحی شود.
ساختار متمرکز تولید، آسیب‌پذیری شبکه را افزایش می‌دهد
وی تاکید کرد که یکی از محورهای مهم افزایش تاب‌آوری، بازنگری در الگوی توسعه ظرفیت نیروگاهی است. وابستگی بیش از حد به نیروگاه‌های بزرگ و متمرکز می‌تواند در شرایط اختلال، بازیابی شبکه را دشوارتر کند.
عظیم‌زاده بیان داشت که توسعه نیروگاه‌های مقیاس کوچک، سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی و تولید پراکنده می‌تواند به توزیع ریسک در شبکه کمک کند. در کنار توسعه ظرفیت‌های جدید، ایجاد ذخایر راهبردی قطعات حیاتی، تقویت پدافند غیرعامل و حفاظت از زیرساخت‌های حساس نیز از الزامات افزایش توان بازگشت شبکه پس از بحران است.
مدیریت تقاضا و سرمایه انسانی، مکمل توسعه زیرساخت‌هاست
وی ادامه داد که مدیریت مصرف یکی از ابزارهای اصلی مقابله با ناترازی برق است و اصلاح سازکارهای تعرفه‌ای، ایجاد مشوق برای کاهش مصرف و طراحی برنامه‌های هوشمند مدیریت بار می‌تواند نقش مهمی در کنترل اوج مصرف داشته باشد.
او همچنین بر اهمیت سرمایه انسانی در شرایط بحرانی تاکید کرد و گفت که حتی با وجود تجهیزات مناسب، بدون نیروی متخصص و باتجربه امکان مدیریت موثر بحران وجود ندارد. شناسایی مشاغل حساس، حفظ نیروهای کلیدی و برگزاری رزمایش‌های عملیاتی برای سنجش آمادگی تیم‌های واکنش سریع باید در برنامه‌های تاب‌آوری صنعت برق مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد که افزایش تاب‌آوری شبکه برق نیازمند ترکیبی از اصلاح حکمرانی، تنوع‌بخشی به منابع تولید، مدیریت هوشمند تقاضا، تقویت زیرساخت‌های حیاتی و حفظ سرمایه انسانی متخصص است.
انتهای پیام/ انرژی
