به گزارش مسیر اقتصاد افزایش تأمین مالی سوختهای فسیلی در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد فاصله میان وعدههای اقلیمی بانکها و رفتار واقعی نظام مالی جهان همچنان زیاد است. در سالهایی که بسیاری از بانکهای بزرگ از کاهش حمایت از نفت، گاز و زغالسنگ سخن گفتهاند، دادههای مالی نشان میدهد جریان پول به سمت سوختهای فسیلی نه تنها متوقف نشده، بلکه دوباره افزایش یافته است.
بر اساس گزارش Banking on Climate Chaos، مجموع تأمین مالی ۶۵ بانک بزرگ جهان برای شرکتها و طرحهای فسیلی در سال ۲۰۲۵ به ۹۰۶ میلیارد دلار رسید. این رقم نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۸ درصد بیشتر است و نشان میدهد کاهش فشارهای اقلیمی، نگرانیهای امنیت انرژی و سودآوری طرحهای فسیلی همچنان بر تصمیمهای مالی بانکها اثر جدی دارد.
بانکهای آمریکایی در صدر فهرست
JPMorgan Chase در سال ۲۰۲۵ با ۵۸ میلیارد دلار تأمین مالی، بزرگترین حامی مالی سوختهای فسیلی بوده است. این رقم نسبت به سال قبل ۱۲ درصد افزایش یافته و نشان میدهد بزرگترین بانک آمریکا همچنان نقش محوری در تأمین مالی نفت، گاز و زغالسنگ دارد.
Bank of America با ۴۷.۳ میلیارد دلار در رتبه بعدی قرار گرفته و Citigroup نیز با ۴۵.۳ میلیارد دلار در جمع پنج بانک نخست دیده میشود. این ارقام نشان میدهد بانکهای آمریکایی، با وجود تعهدات اقلیمی سالهای گذشته، همچنان بخش مهمی از تأمین مالی فسیلی جهان را بر عهده دارند.
رشد نقش بانکهای ژاپنی
رشد تأمین مالی فسیلی فقط به بانکهای آمریکایی محدود نبوده است. بانکهای ژاپنی نیز در سال ۲۰۲۵ سهم خود را افزایش دادهاند و در مجموع حدود ۱۷ میلیارد دلار به تأمین مالی فسیلی خود افزودهاند. Mitsubishi UFJ Financial Group تأمین مالی خود را حدود یکپنجم بالا برده و به ۴۷ میلیارد دلار رسانده است. Mizuho Financial نیز در میان بانکهای مهم تأمینکننده مالی سوختهای فسیلی قرار دارد.
این روند نشان میدهد ژاپن، که به واردات انرژی وابستگی بالایی دارد، همچنان در نظام مالی خود جایگاه مهمی برای طرحهای فسیلی قائل است. در عمل، امنیت انرژی و نیاز به تأمین پایدار نفت و گاز، بر بخشی از ملاحظات اقلیمی بانکهای این کشور غلبه کرده است.
اروپا در مسیر متفاوت
در مقابل، بانکهای اروپایی در سال ۲۰۲۵ سهم خود را در تأمین مالی فسیلی کاهش دادهاند. برخی بانکهای بزرگ اروپایی مانند BNP Paribas و UBS کاهش قابل توجهی در این حوزه داشتهاند. این تفاوت نشان میدهد شکاف میان اروپا و بانکهای آمریکایی و ژاپنی در سیاست مالی انرژی بیشتر شده است.
با این حال، کاهش نقش برخی بانکهای اروپایی به معنای کاهش کلی تأمین مالی فسیلی نیست. افزایش تأمین مالی در آمریکا و ژاپن، افت اروپا را جبران کرده و در نهایت کل تأمین مالی سوختهای فسیلی را در سال ۲۰۲۵ بالا برده است. طبق گزارش، تنها ۱۲ بانک حدود ۴۰ درصد کل تأمین مالی فسیلی جهان را در اختیار داشتهاند.
واقعیت مالی گذار انرژی
آژانس بینالمللی انرژی نیز در گزارش سرمایهگذاری انرژی ۲۰۲۵ تصویری مشابه از تداوم وزن سوختهای فسیلی ارائه میدهد. بر اساس برآورد این نهاد، کل سرمایهگذاری جهانی در بخش انرژی در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳.۳ تریلیون دلار میرسد. از این رقم، حدود ۲.۲ تریلیون دلار به فناوریهای پاک اختصاص دارد، اما حدود ۱.۱ تریلیون دلار نیز همچنان به نفت، گاز و زغالسنگ مربوط است.
این اعداد نشان میدهد گذار انرژی در سطح سرمایهگذاری جهانی در حال پیشروی است، اما سوختهای فسیلی هنوز از معادلات مالی جهان حذف نشدهاند. بانکهای بزرگ نیز در عمل همین واقعیت را دنبال میکنند: سرمایهگذاری در انرژیهای پاک افزایش یافته، اما نفت، گاز و زغالسنگ همچنان منابع اصلی تأمین انرژی و سودآوری در بسیاری از بازارها هستند.
افزایش ۸ درصدی تأمین مالی فسیلی در سال ۲۰۲۵ نشانهای از بازگشت ساده به گذشته نیست؛ بلکه نشان میدهد گذار انرژی پیچیدهتر، کندتر و وابستهتر به امنیت عرضه از آن چیزی است که در بسیاری از بیانیههای رسمی تصویر میشود. تا زمانی که تقاضای جهانی برای نفت، گاز و زغالسنگ پابرجاست، بانکهای بزرگ نیز تأمین مالی این بخش را به طور کامل کنار نخواهند گذاشت.
منابع:
انتهای پیام/ انرژی
