به گزارش مسیر اقتصاد یک گزارش تحلیلی از سوی مجموعهای از تحلیلگران انرژی و نهادهای تحقیقاتی بینالمللی تأکید دارد که شوک اخیر عرضه نفت و گاز باعث افزایش تمایل کشورها به توسعه انرژیهای پاک و کاهش وابستگی به واردات سوختهای فسیلی شده است. این گزارش با بررسی پیامدهای جنگ در غرب آسیا و اثر آن بر امنیت انرژی، از تغییر رویکرد سیاستگذاران نسبت به سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، شبکههای انتقال و ناوگان حملونقل الکتریکی سخن میگوید و نقش این تحولات را در تقویت ثبات بلندمدت عرضه انرژی تحلیل میکند.
شوک بیسابقه عرضه، تمرکز کشورها را به سمت تقویت ظرفیت داخلی انرژی سوق داده است
افزایش اختلال در عرضه، که پس از جنگ اوکراین دومین شوک بزرگ انرژی طی یک دهه اخیر محسوب میشود، موجب شده است دولتها برنامههای جدیدی برای کاهش وابستگی به سوختهای وارداتی طراحی کنند. برای واردکنندگان نفت و گاز، این وضعیت به معنای سرعت گرفتن گذار به منابع انرژی پاک و سرمایهگذاری در فناوریهایی است که تولید داخلی برق را قابل اتکاتر میسازد. تحلیلگران معتقد هستند هرچند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان راهکاری برای کاهش فشار ناشی از کمبود سوختهای فسیلی مطرح است، اما اجرای آن مستلزم سرمایهگذاری کلان در شبکهها، زیرساختهای انتقال و ظرفیت ذخیرهسازی است؛ هزینههایی که فراتر از خرید توربین، پنل یا باتری بوده و نقش تعیینکنندهای در سرعتگیری این گذار دارند.
افزایش قیمت انرژی مانع سرعتگیری تجدیدپذیرها اما محرک تغییر رویکرد سیاستی است
اگرچه افزایش قیمت نفت و گاز به بالاترین سطح چهار سال اخیر موجب رشد هزینه ساخت و نصب تجهیزات انرژیهای تجدیدپذیر شده و توسعه تجدیدپذیرها را از منظر اقتصادی دشوار کرده است، اما همین بیثباتی قیمتی انگیزه دولتها برای تقویت امنیت انرژی داخلی را افزایش داده است. برآوردها نشان میدهد کشورها با وجود فشارهای مالی ناشی از تورم و نرخ بهره بالا، همچنان توسعه زیرساختهای انرژی پاک را بخشی از راهبرد بلندمدت خود برای کاهش ریسکهای آتی میدانند؛ چراکه تجربه بحرانهای اخیر نشان داده پایان جنگهای منطقهای لزوماً به معنای پایان شوکهای عرضه نخواهد بود.
آسیا آسیبپذیرترین منطقه در برابر اختلال عرضه نفت و گاز غرب آسیا
وابستگی سنگین آسیاییها به واردات انرژی از غرب آسیا موجب شده اختلالهای اخیر، آثار فوری و گستردهای در این منطقه ایجاد کند. ارزیابیهای مؤسسات تحقیقاتی نشان میدهد این شرایط برای بسیاری از اقتصادهای آسیایی حکم یک «نقطه عطف» را دارد؛ بهگونهای که تصمیمگیران بهطور جدی ضرورت کاهش اتکا به سوختهای فسیلی را بررسی میکنند. کارشناسان انرژی تأکید میکنند وجود فناوریهای مقرونبهصرفه برای توسعه تجدیدپذیرها، امکان پایان دادن تدریجی به این وابستگی را فراهم کرده است و پرسش اصلی، سرعت تصمیمگیری دولتها در استفاده از این ظرفیت است.
افزایش توجه جهانی به زنجیره تأمین تجهیزات انرژی پاک، فرصتساز برای تولیدکنندگان آسیایی
در شرایطی که کشورهای مصرفکننده به دنبال داخلیسازی بخش بیشتری از سیستمهای انرژی خود هستند، تولیدکنندگان آسیایی بهویژه چین از این تغییر فضای سیاستی منتفع شدهاند. با آغاز تنشها در منطقه و نگرانی از محدودیتهای احتمالی در تنگه هرمز، جریانهای سرمایهگذاری جهانی به سمت شرکتهای فعال در تولید باتری، تجهیزات خورشیدی و خودروهای برقی متمایل شدهاند. این روند موجب رشد قابلتوجه ارزش سهام شرکتهای بزرگ تولیدکننده تجهیزات انرژی پاک در چین شده است. تحلیلگران میگویند قرار گرفتن چین بهعنوان بزرگترین توسعهدهنده انرژیهای تجدیدپذیر و تأمینکننده اصلی تجهیزات مرتبط، آن را به یکی از بازیگران محوری در معادلات جدید امنیت انرژی تبدیل کرده است.
سرمایهگذاری در تجدیدپذیرها هزینه دارد، اما هزینه شوکهای فسیلی بالاتر است
کارشناسان حوزه انرژی بر این باور هستند که وابستگی طولانیمدت به واردات سوختهای فسیلی هزینههایی بهمراتب سنگینتر از سرمایهگذاری در تولید داخلی برق پاک دارد. از منظر آنان، تقویت شبکههای انتقال، افزایش ظرفیت تولید داخلی برق، توسعه ناوگان حملونقل عمومی برقی و افزایش انعطافپذیری سیستمهای انرژی، راهکارهای اساسی برای مدیریت شوکهای آینده محسوب میشود. بررسیها تأکید دارد که امنیت انرژی زمانی پایدار خواهد بود که کشورها بخش قابلتوجهی از زنجیره تولید و مصرف انرژی را در داخل مرزهای خود یکپارچه کنند.
منبع: اویل پرایس
انتهای پیام/ انرژی
