۰۳ مرداد ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۷۳۲۵ ۰۲ مرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۴۲ دسته: انرژی کارشناس: حسین هدایتی
۰

هم‌زمانی اختلال در تنگه هرمز، ناامنی دریای سرخ و توقف بخشی از صادرات قزاقستان، بازار نفت را از نگرانی درباره آینده عرضه به رقابت برای محموله‌های قابل تحویل فوری رسانده است. قیمت برخی نفت‌های فیزیکی به مرز ۱۱۰ دلار رسیده و پالایشگاه‌های آسیایی برای تأمین نفت، مسیرهای طولانی‌تر و هزینه‌های حمل چندمیلیون‌دلاری را پذیرفته‌اند. این وضعیت نشان می‌دهد مسیرهای جایگزین توان جبران سریع و کم‌هزینه اختلال در گلوگاه‌های اصلی تجارت نفت را ندارند.

به گزارش مسیر اقتصاد قیمت محموله‌های واقعی نفت خام در غرب آسیا، اروپا و آفریقا طی هفته اخیر به بالاترین سطح دو ماه گذشته رسید. شاخص «برنت تاریخ‌دار» که مبنای قیمت‌گذاری بیش از ۶۰ درصد محموله‌های فیزیکی نفت جهان است، به ۱۰۵.۷۰ دلار در هر بشکه افزایش یافت و نفت فورتیز دریای شمال نیز با قیمت ۱۰۸.۷۷ دلار معامله شد. برخلاف قیمت قراردادهای آتی، این ارقام مستقیماً وضعیت نفت قابل تحویل در بازار را نشان می‌دهد.

سه اختلال هم‌زمان در عرضه نفت

کاهش تردد و صادرات از تنگه هرمز پس از شکست تفاهم اولیه ایران و آمریکا، حمله به نفتکش‌ها در دریای سرخ و تغییر مسیر بخشی از صادرات عربستان، نخستین عوامل افزایش قیمت بوده‌اند. هم‌زمان، حملات منتسب به اوکراین موجب توقف فعالیت پایانه اصلی صادرات نفت قزاقستان در دریای سیاه شد و تولید این کشور را به حدود ۴۰۶ هزار بشکه در روز، نزدیک به نصف سطح قبلی، کاهش داد.

نشانه اصلی کمبود، جهش بهای اضافی محموله‌های فوری است. اختلاف قیمت نفت دبی با معاملات سوآپ به ۱۲.۷۴ دلار و نفت عمان به ۱۲.۶۲ دلار رسید که بالاترین سطح از پایان ماه مه است. بهای اضافی نفت موربان امارات نیز در پی کمبود نفت سبک ترش به ۱۹.۰۴ دلار افزایش یافت. این ارقام نشان می‌دهد پالایشگاه‌ها برای دسترسی سریع به نفت موجود، حاضر به پرداخت هزینه‌ای بسیار بیشتر شده‌اند.

مسیر جایگزین یک ماه زمان می‌برد

افزایش خطر در دریای سرخ، عربستان را به عرضه محموله‌های بیشتر از بندر سیدی‌کریر مصر در ساحل مدیترانه واداشته است. انتقال این نفت به شرق آسیا، به‌جای عبور از باب‌المندب، مستلزم دورزدن آفریقاست و نزدیک به یک ماه به زمان حمل اضافه می‌کند.

شرکت کره‌ای «اس‌کی انرژی» برای انتقال دو میلیون بشکه نفت از مصر به کره‌جنوبی، یک نفتکش بزرگ را با هزینه ثابت ۱۸.۵ میلیون دلار اجاره کرده است. پالایشگاه‌های ژاپنی و کره‌ای نیز برای تأمین فوری خوراک به نفت دریای شمال و غرب آفریقا روی آورده‌اند؛ در مقابل، چین و هند خرید نفت روسیه را افزایش داده‌اند.

افزایش تقاضا در حوزه اقیانوس اطلس، قیمت نفت‌های این منطقه را نیز بالا برده است. بهای اضافی نفت اکوفیسک و فورتیز دریای شمال افزایش یافته و عرضه‌کنندگان غرب آفریقا نیز پیشنهادهای فروش خود را گران‌تر کرده‌اند. کاهش صادرات قزاقستان نیز پالایشگاه‌های مدیترانه‌ای را به رقابت بیشتر برای همین محموله‌ها وادار می‌کند.

عبور بحران از بازار مالی به بازار واقعی

تحولات اخیر نشان می‌دهد بحران نفت دیگر به افزایش انتظارات یا نوسان قراردادهای آتی محدود نیست. پالایشگاه‌ها برای محموله‌های موجود رقابت می‌کنند، مسیرهای طولانی‌تر را می‌پذیرند و هزینه بیشتری برای حمل می‌پردازند.

هم‌زمانی اختلال در هرمز، باب‌المندب و دریای سیاه، انعطاف بازار جهانی نفت را کاهش داده است. مسیرهای جایگزین می‌توانند بخشی از عرضه را منتقل کنند، اما زمان‌بر، گران و دارای ظرفیت محدود هستند. به همین دلیل، ادامه اختلال در گلوگاه‌های اصلی می‌تواند کمبود نفت قابل تحویل را تشدید و قیمت محموله‌های فیزیکی را بیش از پیش افزایش دهد.

منبع: رویترز

انتهای پیام/ انرژی

جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.