به گزارش مسیر اقتصاد بانکهای مرکزی جهان در سالهای گذشته امیدوار بودند پس از مهار موج تورمی ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، نرخ تورم بدون ایجاد رکود به محدوده هدف بازگردد. اما افزایش دوباره قیمت انرژی این روند را مختل کرده و برخی بانکهای مرکزی بار دیگر به سمت سیاست پولی انقباضی حرکت کردهاند.
بانک مرکزی نیوزیلند دوم سپتامبر نرخ بهره را افزایش داد و بانک مرکزی استرالیا نیز امسال سه بار نرخها را بالا برده است. بانک مرکزی ژاپن در ماه جون و بانک مرکزی کرهجنوبی در جولای و آگوست نرخ بهره را افزایش دادهاند. اکونومیست همچنین در زمان انتشار گزارش انتظار داشت بانک مرکزی اروپا نرخ سپرده خود را به ۲.۵ درصد برساند.
تورم منطقه یورو به ۳.۳ درصد رسید
دلیل اصلی تغییر رفتار بانکهای مرکزی، توقف روند کاهش تورم است. متوسط تورم سالانه در اقتصادهای پیشرفته که به سمت هدف متعارف ۲ درصدی حرکت میکرد، در ماههای اخیر دوباره افزایش یافته است.
تورم منطقه یورو در ماه آگوست به ۳.۳ درصد رسید که بالاترین سطح طی سه سال اخیر محسوب میشود. حتی سوئیس که همچنان تورم بسیار پایین ۰.۸ درصدی دارد، اکنون با بالاترین نرخ تورم خود طی دو سال گذشته مواجه است. در لیتوانی نیز تورم از ۳.۱ درصد در ژانویه به نزدیک ۶ درصد افزایش یافته است.
دو برابر شدن قیمت گاز اروپا
انرژی مهمترین عامل موج جدید افزایش قیمتها بوده است. به نوشته اکونومیست، جنگ ایران موجب افزایش قیمت نفت و گاز طبیعی شده و قیمت گاز اروپا اکنون بیش از دو برابر سطح پیش از جنگ است.
این فشار ممکن است با آغاز فصل سرما افزایش یابد، زیرا کشورهای اروپایی باید ذخایر گاز خود را برای زمستان دوباره پر کنند. تورم انرژی در منطقه یورو نیز اکنون به محدوده دو رقمی رسیده است.
در آمریکا نیز مصرفکننده متوسط برای هر گالن بنزین کمی بیش از ۴ دلار پرداخت میکند؛ در حالی که قیمت آن در ابتدای سال کمتر از ۳ دلار بود.
فشار تورمی به انرژی محدود نمانده است
اگر افزایش تورم صرفاً ناشی از نفت و گاز بود، بانکهای مرکزی میتوانستند با اطمینان بیشتری منتظر فروکشکردن شوک انرژی بمانند. اما دادهها نشانههایی از گستردهتر شدن فشار قیمتها را نشان میدهد.
برآورد اکونومیست حاکی از آن است که متوسط تورم هسته در کشورهای ثروتمند، با حذف قیمت مواد غذایی و انرژی، از ۲.۷ درصد در ابتدای ۲۰۲۶ به ۲.۹ درصد افزایش یافته است.
بررسی قیمت خدمات در ۲۳ اقتصاد پیشرفته نیز نشان میدهد تورم خدمات در حدود دو سوم این کشورها رو به افزایش است؛ این در حالی است که رشد دستمزد در بسیاری از آنها در حال کاهش است.
هنوز شواهد روشنی وجود ندارد که انتظارات تورمی خانوارها و بازارها به شکل محسوسی افزایش یافته باشد. این مسئله خطر تبدیل شوک فعلی به یک موج تورمی پایدار را کاهش میدهد، اما بانکهای مرکزی پس از تجربه سال ۲۰۲۲ تمایل کمتری دارند برای مشاهده تثبیت تورم صبر کنند.
احتمال آغاز دور تازه افزایش نرخ بهره
مقامهای پولی نگرانند افزایش قیمت انرژی به تدریج به هزینه تولید، قیمت خدمات و در نهایت دستمزدها منتقل شود. به همین دلیل برخی از آنها معتقدند باید پیش از تثبیت تورم در سطوح بالاتر واکنش نشان دهند.
بانک UBS برآورد کرده است تعدادی از بانکهای مرکزی که هنوز افزایش نرخ بهره را آغاز نکردهاند، ممکن است در ماههای آینده به این مسیر وارد شوند. سوئد و حتی سوئیس از جمله کشورهایی هستند که احتمال افزایش نرخ در آنها مطرح شده است.
تجربه جدید اقتصادهای پیشرفته نشان میدهد شوک انرژی میتواند حتی پس از چند سال سیاست پولی انقباضی، مسیر مهار تورم را معکوس کند. اهمیت موضوع زمانی بیشتر میشود که رشد قیمتها از انرژی به خدمات و تورم هسته منتقل شود؛ در این صورت بانکهای مرکزی برای جلوگیری از تثبیت تورم ناچار خواهند شد نرخهای بهره بالا را برای مدت بیشتری حفظ کنند یا دوباره افزایش دهند.
منبع: اکونومیست
انتهای پیام/ انرژی
