به گزارش مسیر اقتصاد توافق مشارکت اقتصادی جامع میان هند و عمان از اول ژوئن ۲۰۲۶ اجرایی شد؛ توافقی که میتواند روابط تجاری دو کشور را از سطح مبادله کالا به همکاری گستردهتر در حوزه لجستیک، خدمات، سرمایهگذاری و دسترسی به بازارهای ثالث ارتقا دهد. عمان برای هند فقط یک بازار صادراتی نیست، بلکه به دلیل موقعیت جغرافیایی، بنادر راهبردی و پیوند با بازارهای خلیج فارس و شرق آفریقا، میتواند به سکوی منطقهای تجارت این کشور تبدیل شود.
حذف تعرفه برای بخش بزرگی از صادرات هند
بر اساس این توافق، ۹۸.۰۸ درصد از ردیفهای تعرفهای عمان مشمول دسترسی بدون تعرفه میشود و این امتیاز حدود ۹۹.۳۸ درصد از ارزش صادرات هند به عمان را پوشش میدهد. این کاهش تعرفه، کالاهای متنوعی از جمله منسوجات، جواهرات و سنگهای قیمتی، کالاهای مهندسی، محصولات کشاورزی و دریایی، دارو، ماشینآلات و مواد غذایی فرآوریشده را دربرمیگیرد.
پیش از اجرای این توافق، بسیاری از کالاهای هندی در بازار عمان با تعرفه ۵ درصدی مواجه بودند. حذف این تعرفه میتواند رقابتپذیری صادرکنندگان هندی را افزایش دهد؛ بهویژه در بخشهای اشتغالبر مانند منسوجات، چرم، کفش، محصولات دریایی، کالاهای مهندسی و دارو. از این منظر، توافق جدید برای هند فقط یک ابزار افزایش صادرات نیست، بلکه میتواند به رشد تولید و اشتغال در برخی صنایع صادراتمحور این کشور کمک کند.
در مقابل، عمان نیز از کاهش یا حذف تعرفه بر بخش قابل توجهی از صادرات خود به هند بهرهمند خواهد شد؛ بهویژه در حوزههایی مانند انرژی، کودهای شیمیایی و مواد اولیه صنعتی. این بخشها با ساختار صادراتی عمان سازگاری بیشتری دارد و میتواند جایگاه این کشور را در زنجیره تأمین هند تقویت کند.
بنادر عمان در مسیر تجارت منطقهای هند
اهمیت اصلی توافق هند و عمان در پیوند آن با ظرفیتهای بندری و لجستیکی عمان است. بنادر صحار، دقم و صلاله در سالهای اخیر به بخش مهمی از راهبرد اقتصادی عمان برای تبدیل شدن به مرکز تجارت منطقهای تبدیل شدهاند. هند نیز میتواند از این ظرفیت برای دسترسی بهتر به بازارهای شورای همکاری خلیج فارس، غرب آسیا و شرق آفریقا استفاده کند.
صحار به دلیل اتصال به زنجیرههای صنعتی و نزدیکی به مسیرهای تجاری خلیج فارس، دقم به دلیل موقعیت راهبردی و ظرفیت توسعه صنعتی، و صلاله به دلیل جایگاه ترانزیتی در مسیر اقیانوس هند، برای شرکتهای هندی اهمیت دارند. در چنین چارچوبی، توافق CEPA فقط به معنای کاهش تعرفه میان دو کشور نیست؛ بلکه میتواند به حضور فعالتر شرکتهای هندی در مناطق آزاد، بنادر و زنجیرههای توزیع عمان منجر شود.
این موضوع با راهبرد گستردهتر هند در منطقه نیز همخوان است. پس از توافق مشارکت اقتصادی جامع هند و امارات در سال ۲۰۲۲، توافق با عمان میتواند حلقه دیگری از شبکه تجاری هند در جنوب خلیج فارس باشد. دهلینو از طریق چنین توافقهایی تلاش میکند وابستگی خود به مسیرهای محدود تجاری را کاهش دهد و دسترسی پایدارتر و متنوعتری به بازارهای منطقهای ایجاد کند.
گسترش همکاری در خدمات و نیروی انسانی
توافق هند و عمان فقط کالاها را پوشش نمیدهد و بخش خدمات نیز در آن جایگاه مهمی دارد. صادرات خدمات هند به عمان از ۳۹۷ میلیون دلار در سال ۲۰۲۰ به ۶۶۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. بخشهایی مانند فناوری اطلاعات، مخابرات، حملونقل، گردشگری، خدمات مهندسی، حسابداری، درمان، آموزش، ساختوساز و مشاوره میتوانند از اجرای توافق جدید اثر بپذیرند.
عمان همچنین تعهداتی درباره ورود و اقامت موقت متخصصان هندی پذیرفته است. از جمله موارد مهم، افزایش سقف انتقال کارکنان درونشرکتی از ۲۰ درصد به ۵۰ درصد است. این موضوع برای شرکتهای هندی فعال در خدمات حرفهای و پروژههای منطقهای اهمیت دارد، زیرا امکان جابهجایی نیروی انسانی متخصص را افزایش میدهد.
از این زاویه، CEPA هند و عمان را نباید فقط توافقی برای کاهش تعرفه کالا دانست. این توافق میتواند زمینه حضور بیشتر شرکتهای خدماتی هند در عمان و استفاده از این کشور بهعنوان پایگاه فعالیت منطقهای را فراهم کند.
مناطق آزاد عمان و دسترسی به بازارهای ثالث
یکی از ظرفیتهای مهم این توافق، امکان استفاده شرکتهای هندی از مناطق آزاد و ظرفیت تولیدی عمان است. شرکتهایی که در مناطق آزاد عمان مستقر شوند و بتوانند الزامات قواعد مبدأ را رعایت کنند، ممکن است از مزایای تجاری مرتبط با برچسب «ساخت عمان» بهرهمند شوند. این موضوع میتواند مسیر تازهای برای صادرات کالاهای تولیدشده در عمان به هند و برخی بازارهای دیگر ایجاد کند.
با این حال، این مزیت باید با دقت حقوقی تحلیل شود. دسترسی ترجیحی به هر بازار، از جمله ایالات متحده، تابع توافقهای تجاری همان کشور با عمان و رعایت قواعد مبدأ مربوط به آن توافقهاست. بنابراین CEPA هند و عمان بهتنهایی تضمینکننده صادرات بدون تعرفه به بازارهای ثالث نیست، اما میتواند در کنار توافقهای دیگر عمان، ظرفیت این کشور را برای جذب سرمایهگذاری و تولید صادراتمحور افزایش دهد.
توافق تجاری در خدمت راهبرد منطقهای هند
اجرای CEPA هند و عمان نشان میدهد دهلینو در حال استفاده از توافقهای تجاری دوجانبه برای ساخت شبکهای منطقهای از بازار، بندر، خدمات و سرمایهگذاری است. در این چارچوب، عمان برای هند نقش مکملی در کنار امارات دارد؛ کشوری با ظرفیت بندری، موقعیت جغرافیایی مناسب و امکان اتصال به بازارهای خلیج فارس، غرب آسیا و شرق آفریقا.
برای عمان نیز این توافق میتواند جایگاه بنادر و مناطق آزاد این کشور را تقویت کند و بخشی از راهبرد متنوعسازی اقتصادی آن باشد. عمان با اتکا به موقعیت جغرافیایی و زیرساختهای لجستیکی خود میکوشد از نقش سنتی صادرکننده انرژی فاصله بگیرد و به مرکز تجارت، خدمات و تولید منطقهای تبدیل شود.
بنابراین اهمیت توافق هند و عمان فراتر از کاهش تعرفههاست. این توافق بخشی از تغییر آرایش تجارت منطقهای در جنوب خلیج فارس است؛ جایی که هند تلاش میکند از مسیر توافقهای دوجانبه، بنادر راهبردی و همکاری در خدمات، حضور اقتصادی خود را در بازارهای پیرامونی گسترش دهد.
منبع: southasianherald
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
