به گزارش مسیر اقتصاد پیش از جنگ، کشورهای جنوب خلیج فارس تلاش گستردهای کرده بودند تا خود را به یکی از شلوغترین کانونهای جهان برای کنفرانسها، نمایشگاهها و رویدادهای سطح بالای بینالمللی تبدیل کنند. امارات، عربستان و قطر هر یک کوشیدند در ذهن بازار جهانی، نه فقط بهعنوان تولیدکننده انرژی، بلکه بهعنوان چهارراه تجارت، سیاست و نوآوری جا بیفتند. از مسابقات فرمول یک و رقابتهای بزرگ بوکس گرفته تا تورنمنتهای مهم گلف و از ابتکار سرمایهگذاری آینده در ریاض تا وب سامیت در دوحه و هفته مالی ابوظبی، همه بخشی از همین راهبرد بودند.
جنگ، تقویم فشرده رویدادهای خلیج فارس را به هم زد
اما گزارش اخیر پایگاه آمریکایی CNBC نشان میدهد با گسترش جنگ، زمینگیر شدن پروازها و افزایش نااطمینانی منطقهای، بخشی از این تقویم پرشمار حالا یا به تعویق افتاده، یا زمان آن تغییر کرده، یا در وضعیت بازبینی قرار گرفته است. به این ترتیب، جنگ فقط به زیرساختهای فیزیکی و بازار انرژی فشار نیاورده، بلکه به یکی از مهمترین ستونهای اقتصاد خدماتی خلیج فارس هم رسیده است.
فرمول یک؛ نخستین نشانه آشکار بحران
یکی از روشنترین نشانههای این اختلال، تصمیم فرمول یک بود. این رقابتها در اوایل ماه جاری میلادی اعلام کردند که به دلیل وضعیت جاری در غرب آسیا، گرندپریهای بحرین و عربستان در ماه آپریل برگزار نخواهد شد. همین تصمیم بهتنهایی نشان داد که بحران از سطح نگرانیهای پراکنده گذشته و به جایی رسیده است که حتی رویدادهای بزرگ، پرهزینه و جهانی هم دیگر قابل برگزاری در زمان مقرر نیستند.
از آرت دوبی تا مجمع جهانی اقتصاد؛ رویدادهای بزرگ در وضعیت تعلیق
بخشی از رویدادهای مهم، بهجای لغو کامل، به شکل تعدیلشده یا با زمانبندی تازه برگزار میشوند. آرت دوبی، که مهمترین رویداد فرهنگی این شهر است و هر سال ۱۲۰ گالری از بیش از ۴۰ کشور را گرد هم میآورد، اعلام کرده که در قالبی تطبیقیافته و در مدینة جمیرا از ۱۴ تا ۱۷ می برگزار خواهد شد. برگزارکنندگان تأکید کردهاند که حفظ این بستر برای کل زیستبوم فرهنگی دوبی اهمیت دارد.
اما برخی رویدادهای دیگر بهطور کامل به تعویق افتادهاند. بازار سفر عربی در دوبی که یکی از بزرگترین گردهماییهای صنعت گردشگری در مرکز تجارت جهانی دوبی است و قرار بود در ماه می برگزار شود، به ماه اوت منتقل شده است. مجمع جهانی اقتصاد هم نشست همکاری و رشد جهانی خود را که برای آپریل ۲۰۲۶ در جده برنامهریزی شده بود، عقب انداخته است و گفته برگزاری آن باید در شرایطی انجام شود که اثر راهبردی کامل خود را داشته باشد.
رسانه، رمزارز و کسبوکار هم عقب نشستند
فقط رویدادهای فرهنگی و اقتصادی سنتی نیستند که آسیب دیدهاند. مجمع رسانه عرب که قرار بود در آپریل برگزار شود، به سپتامبر ۲۰۲۶ موکول شده است. برگزارکنندگان دلیل این تصمیم را حفظ مقیاس و کیفیت رویداد عنوان کردهاند.
در بازار رمزارز نیز TOKEN2049 دوبی، که یکی از بزرگترین گردهماییهای جهانی این حوزه به شمار میرود و سال گذشته میزبان چهرههایی مانند اریک ترامپ، مدیرعامل تتر و بنیانگذار بایننس بود، یک سال کامل عقب افتاده و به آوریل ۲۰۲۷ منتقل شده است. برگزارکنندگان گفتهاند هدف آنها این است که جامعه جهانی رمزارز بتواند در همان مقیاس و کیفیت همیشگی در دوبی گرد هم بیاید. هفته کسبوکار ابوظبی هم که قرار بود از ۶ تا ۹ آوریل برگزار شود، به تعویق افتاده و هنوز تاریخ تازهای برای آن اعلام نشده است.
فشار جنگ به قلب اقتصاد غیرنفتی منطقه رسیده است
اهمیت این تحولات فقط در جابهجایی چند برنامه نیست. بخش رویدادها، نمایشگاهها و همایشهای بینالمللی به یکی از پایههای اصلی اقتصاد غیرنفتی کشورهای عربی خلیج فارس تبدیل شده بود. این بخش فقط بلیت و اجاره سالن نیست؛ زنجیرهای از هتلها، خطوط هوایی، حملونقل شهری، خدمات مالی، تبلیغات، رستورانها، مراکز خرید و قراردادهای تجاری به آن وابستهاند. وقتی این چرخه متوقف یا ضعیف میشود، ضربه فقط به یک رویداد خاص وارد نمیشود، بلکه به مدل رشد شهرهایی مانند دوبی، ابوظبی، ریاض و دوحه فشار میآید.
پروازها لغو میشوند، اعتماد هم عقب مینشیند
یکی از دلایل اصلی این اختلال، بحران در حملونقل هوایی است. مسافران رفتوبرگشت به قطبهای اصلی هوایی خلیج فارس با هزاران لغو پرواز و تغییر مسیر روبهرو شدهاند؛ وضعیتی که برنامهریزی برای سفرهای کاری و شرکت در رویدادهای بینالمللی را دشوار کرده است. در اقتصاد رویدادها، امنیت و پیشبینیپذیری اهمیت حیاتی دارد. وقتی برگزارکننده، سخنران، سرمایهگذار یا شرکتکننده مطمئن نباشد که میتواند طبق برنامه وارد منطقه شود و از آن خارج شود، مزیت رقابتی میزبان بهسرعت فرسوده میشود.
حتی «داووس انرژی» هم از جنگ در امان نماند
نشانه مهم دیگر، اثر جنگ بر حضور مدیران ارشد انرژی در کنفرانس CERAWeek در هیوستون بود؛ رویدادی که به «داووس انرژی» معروف است. مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی و مدیرعامل آرامکو ترجیح دادند در منطقه بمانند و در این کنفرانس شرکت نکنند. تأسیسات هر دو شرکت در هفتههای اخیر هدف پهپادها و موشکهای ایران قرار گرفته بود و این مسئله اولویت رسیدگی به بحران را بر حضور در یک رویداد بزرگ بینالمللی غالب کرد.
آیا خلیج فارس میتواند جایگاه رویدادی خود را حفظ کند؟
کشورهای عربی جنوب خلیج فارس در سالهای اخیر تلاش کرده بودند خود را از یک منطقه تنها نفتی، به یک مرکز جهانی برای میزبانی سرمایه، مذاکره، فناوری، هنر و رویدادهای بزرگ تبدیل کنند. اما جنگ نشان داده این جایگاه تا چه اندازه به ثبات، امنیت پروازها و اعتماد بازیگران بینالمللی وابسته است. تعویق و تعلیق پیدرپی رویدادها لزوماً به معنای پایان این نقش نیست، اما بدون تردید هشداری جدی است: اگر نااطمینانی امنیتی ادامه یابد، بخشی از مزیت رقابتی خلیج فارس در اقتصاد خدماتی و رویدادی ممکن است بهتدریج فرسوده شود.
منبع: CNBC
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
