به گزارش مسیر اقتصاد جنگ اخیر در ایران باعث افزایش شدید نگرانیها در بازارهای جهانی انرژی شده و قیمت نفت را به سرعت بالا برده است. در واکنش به این وضعیت، برخی از بزرگترین اقتصادهای جهان در حال بررسی استفاده از ذخایر راهبردی نفت هستند. کشورهای عضو گروه هفت (G7) شامل آمریکا، کانادا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا و ژاپن اعلام کردهاند که در صورت نیاز آمادهاند برای حمایت از عرضه جهانی انرژی، بخشی از ذخایر نفتی خود را وارد بازار کنند. با این حال هنوز تصمیم قطعی در این باره گرفته نشده است.
افزایش قیمت نفت در بازار جهانی
همزمان با این تحولات، قیمت نفت نیز به سرعت افزایش یافته است. شاخص نفت برنت در معاملات اخیر با رشد نزدیک به ۷ درصد به حدود ۹۹ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح قیمت از سال ۲۰۲۲ محسوب میشود.
رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ نیز اذعان کرده است که عملیات نظامی اخیر باعث افزایش قیمت نفت شده، هرچند او این افزایش را «موقتی» توصیف کرده است.
چرا آزادسازی ذخایر نفتی اثر محدودی دارد؟
کارشناسان انرژی معتقدند حتی اگر کشورهای بزرگ جهان تصمیم به آزادسازی ذخایر نفتی بگیرند، اثر این اقدام بر بازار محدود خواهد بود. دلیل اصلی این موضوع حجم بسیار بالای مصرف نفت در جهان است. در حال حاضر اقتصاد جهانی روزانه حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت مصرف میکند.
در چنین شرایطی آزادسازی حتی دهها میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری، تنها میتواند برای مدت کوتاهی بخشی از کمبود عرضه را جبران کند. در مقایسه با حجم تجارت جهانی نفت، آزادسازی ذخایر راهبردی تنها تأثیری محدود بر قیمتها خواهد داشت.
تجربه جنگ اوکراین؛ اثر محدود ذخایر راهبردی
تجربه بحران انرژی پس از جنگ روسیه و اوکراین نیز نشان میدهد که آزادسازی ذخایر نفتی تأثیر بلندمدت زیادی بر بازار ندارد.
در سال ۲۰۲۲ کشورهای گروه هفت در مجموع حدود ۲۴۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر خود آزاد کردند که ۱۸۰ میلیون بشکه آن از ذخایر راهبردی آمریکا تأمین شد.
با وجود این اقدام، بررسی وزارت خزانهداری آمریکا نشان داد که این اقدام تنها توانست قیمت بنزین را در آمریکا حدود ۱۷ تا ۴۲ سنت در هر گالن کاهش دهد.
عامل اصلی قیمت نفت: تنگه هرمز
به باور بسیاری از تحلیلگران، مهمترین عامل تعیینکننده قیمت نفت در شرایط کنونی بازگشایی تنگه هرمز است. این تنگه یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار میرود و حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند.
به همین دلیل اختلال در عبور نفتکشها از این مسیر میتواند بلافاصله عرضه جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد. برخی تحلیلگران معتقدند اگر تردد کشتیها در این تنگه به زودی از سر گرفته نشود، آزادسازی ذخایر نفتی تنها میتواند برای مدت کوتاهی افزایش قیمتها را متوقف کند و سپس روند صعودی دوباره از سر گرفته خواهد شد.
محدودیت بزرگ ذخایر اضطراری
مشکل دیگر استفاده از ذخایر راهبردی این است که این منابع محدود هستند و استفاده از آنها گزینههای آینده را کاهش میدهد. برای مثال ذخایر راهبردی نفت آمریکا که پیش از جنگ اوکراین حدود ۶۰۰ میلیون بشکه بود، اکنون به حدود ۴۱۵ میلیون بشکه کاهش یافته است.
به گفته کارشناسان، ذخایر اضطراری نفت ابزارهایی هستند که تنها در شرایط خاص میتوان از آنها استفاده کرد و در صورت مصرف، جایگزینی سریع آنها ممکن نیست.
در مجموع تحولات اخیر نشان میدهد که در بازار جهانی انرژی، زیرساختهای حملونقل و گلوگاههای ژئوپلیتیکی نقش بسیار مهمتری از ذخایر اضطراری دارند. تا زمانی که جریان عبور نفتکشها از تنگه هرمز به وضعیت عادی بازنگردد، آزادسازی ذخایر راهبردی تنها میتواند اثر کوتاهمدتی بر قیمت نفت داشته باشد و نمیتواند جایگزین کامل این مسیر حیاتی در تجارت انرژی جهان شود.
منبع: CNN
انتهای پیام/ انرژی
