به گزارش مسیر اقتصاد دنی کالیالیا، رئیس بانک مرکزی زامبیا، اعلام کرده است خریداران چینی از سال آینده خواهند توانست بخشی از خرید مس خود از زامبیا را با رنمینبی یا همان یوآن پرداخت کنند. در مرحله نخست، شرکت‌های معدنی چینی در این سازکار مشارکت می‌کنند که پیش‌تر استفاده از یوآن را در پرداخت‌های داخلی خود آغاز کرده‌اند.
شرکت‌های معدنی چینی از اکتبر ۲۰۲۵ پرداخت بخشی از مالیات و حقوق دولتی خود در زامبیا را با یوآن آغاز کردند. بانک مرکزی زامبیا در آن زمان تأیید کرد که این کشور نخستین دولت آفریقایی است که دریافت مالیات بخش معدن با رنمینبی را رسماً پذیرفته است.
اهمیت اقدام جدید در آن است که جریان یوآنی موجود میان شرکت‌های چینی و دولت زامبیا اکنون می‌تواند به خود تجارت مس گسترش پیدا کند. زامبیا دومین تولیدکننده بزرگ مس آفریقاست و دولت این کشور انتظار دارد تولید در سال ۲۰۲۷ از یک میلیون تن عبور کند.
کاهش یک مرحله از تبدیل ارز
تا زمانی که معامله به دلار تسویه شود، خریدار و فروشنده‌ای که درآمد و هزینه‌هایشان به ارزهای دیگری است با هزینه تبدیل ارز و نوسانات نرخ دلار مواجه‌اند. پرداخت مستقیم یوآن می‌تواند در بخشی از تجارت میان شرکت‌های چینی و زامبیا این مرحله واسط را حذف کند.
این موضوع برای زامبیا فقط جنبه سیاسی ندارد. بانک مرکزی این کشور پیش‌تر نیز افزایش استفاده از یوآن را یکی از عواملی دانسته بود که می‌تواند تقاضای داخلی برای دلار را کاهش دهد و بر بازار ارز اثر بگذارد. زامبیا همچنین در ابتدای سال درباره ایجاد سازکار سوآپ ارزی با چین مذاکره کرده بود.
گسترش یوآن بدون حذف دلار
چین طی سال‌های اخیر استفاده از پول خود در تجارت انرژی و مواد معدنی را افزایش داده است. براساس گزارش بین‌المللی‌شدن رنمینبی بانک مرکزی چین که Business Insider به آن استناد کرده، یوآن اکنون ارز دوم جهان در تأمین مالی تجارت، سوم در پرداخت‌های بین‌المللی و پنجم در معاملات بازار ارز است. با این حال دلار همچنان ارز مسلط در قیمت‌گذاری و تسویه بخش بزرگی از بازار جهانی کالاهاست.
این روند در آفریقا نیز فقط به زامبیا محدود نیست. اکوبانک که در ۳۴ کشور آفریقایی فعالیت دارد، اخیراً از برنامه پیوستن به سامانه پرداخت بین‌بانکی چین CIPS برای تسویه مستقیم معاملات یوآنی خبر داده است. بانک‌های دیگری در آفریقا نیز به این شبکه متصل شده‌اند.
از این رو تصمیم زامبیا را نمی‌توان به معنای «حذف دلار» از تجارت مس دانست. اهمیت آن بیشتر در ایجاد زیرساخت عملی برای انجام بخشی از تجارت مواد خام چین و آفریقا بدون عبور از دلار است. اگر حجم این معاملات افزایش یابد، یوآن می‌تواند به‌تدریج از ارز مورد استفاده در روابط شرکت‌های چینی به یکی از ارزهای تسویه تجارت کالایی کشورهای آفریقایی تبدیل شود؛ مسیری که فعلاً تدریجی و محدود است، نه جایگزینی ناگهانی نظام دلاری.
منابع:
Business Insider Africa | برنامه زامبیا برای تسویه بخشی از صادرات مس به چین با یوآن
بلومبرگ | آغاز پرداخت مالیات شرکت‌های معدنی چینی در زامبیا با یوآن
رویترز | پیوستن اکوبانک به CIPS برای توسعه تسویه یوآنی در آفریقا
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
