به گزارش مسیر اقتصاد بودجه ۲۰۲۶ اسرائیل در شرایطی تصویب شد که این رژیم همچنان درگیر جنگی پرهزینه است و همزمان دولت نتانیاهو با فشارهای سیاسی داخلی روبهروست. به همین دلیل، تصویب این بودجه فقط معنای اقتصادی نداشت. رویترز گزارش داده پارلمان اسرائیل در ۲۹ مارس بودجه را تصویب کرد و همین رأیگیری، موقعیت نتانیاهو را در ائتلاف حاکم تقویت کرد. آسوشیتدپرس هم نوشته این رأی، یک پیروزی مهم برای نخستوزیر بود؛ زیرا اگر بودجه تا مهلت قانونی تصویب نمیشد، پارلمان منحل و کار به انتخابات زودرس کشیده میشد.
چرا تصویب بودجه برای نتانیاهو حیاتی بود؟
در نظام سیاسی اسرائیل، ناتوانی دولت در تصویب بودجه در موعد مقرر میتواند به انحلال خودکار کنست و برگزاری انتخابات زودرس منجر شود. به همین دلیل، بودجه ۲۰۲۶ فقط یک لایحه مالی نبود، بلکه آزمونی برای بقای دولت بود. رویترز نوشته تصویب بودجه، نتانیاهو را از خطر فروپاشی فوری دولت نجات داد و دستکم در کوتاهمدت، احتمال انتخابات زودرس را عقب راند. AP نیز همین نکته را برجسته کرده و نوشته رأی مثبت به بودجه، بقای ائتلاف او را تثبیت کرد. بنابراین، وقتی از «تضمین بقای سیاسی نتانیاهو» سخن گفته میشود، منظور دقیقاً همین است: بودجه، مهمترین مانع حقوقی و سیاسی در برابر ادامه کار دولت را برداشت.
این نکته از آن جهت مهم است که ائتلاف نتانیاهو بر پایه مجموعهای از جریانهای راستگرا، مذهبی و شهرکنشین شکل گرفته و بقای آن به حفظ رضایت همین شرکا بستگی دارد. الجزیره در گزارش خود توضیح میدهد که بودجه جدید فقط بر هزینههای جنگی تکیه ندارد، بلکه همزمان برای گروههای نزدیک به ائتلاف حاکم نیز منابعی در نظر گرفته است. به این ترتیب، تصویب بودجه را باید نوعی معامله سیاسی در دل جنگ هم دانست: دولت منابع بیشتری به شرکای خود میرساند و در مقابل، آنها هم رأی لازم برای بقای دولت را فراهم میکنند.
بزرگترین بودجه تاریخ اسرائیل
رویترز رقم بودجه را ۶۹۹ میلیارد شِکِل، معادل حدود ۱۸۹ میلیارد دلار، گزارش کرده و افزوده است که ۳۲ میلیارد شِکِل دیگر نیز به هزینههای دفاعی اضافه شده است. AP هم آن را بزرگترین بودجه تاریخ اسرائیل توصیف کرده و نوشته بخش دفاعی آن حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و به نزدیک ۴۵ میلیارد دلار رسیده است. این ارقام نشان میدهد که بودجه ۲۰۲۶، در درجه اول بودجه جنگ است؛ یعنی دولتی که با جنگ و ناامنی دستوپنجه نرم میکند، ناچار شده سهم بسیار بیشتری از منابع عمومی را به حوزه نظامی اختصاص دهد.
اما همینجا گزارش الجزیره یک لایه دیگر را برجسته میکند. از نگاه این رسانه، بودجه ۲۰۲۶ فقط برای تأمین هزینه جنگ طراحی نشده، بلکه همزمان اولویتهای داخلی ائتلاف حاکم را نیز حمل میکند. در این گزارش به اختصاص ۴۰۰ میلیون شِکِل به وزارت Settlement and National Missions اشاره شده؛ وزارتخانهای که با پروژههای شهرکسازی پیوند خورده است. همچنین الجزیره مینویسد بخشی از بودجه به نهادها و گروههای مذهبی نزدیک به ائتلاف نیز اختصاص یافته است. این یعنی بودجه، همزمان دو کار میکند: جنگ را تأمین مالی میکند و ائتلاف سیاسی دولت را سر پا نگه میدارد.
بودجه جنگ، برای جنگ و برای ائتلاف
از این زاویه، بودجه ۲۰۲۶ را میتوان سندی دووجهی دانست. وجه اول آن آشکار است: افزایش بیسابقه هزینههای دفاعی در میانه جنگ. وجه دوم، که الجزیره بیشتر روی آن دست میگذارد، کارکرد ائتلافی بودجه است. یعنی دولت با توزیع منابع میان وزارتخانهها و گروههای نزدیک به ائتلاف، در عمل حمایت سیاسی لازم برای ادامه کار خود را میخرد. این همان نقطهای است که بودجه از یک سند اقتصادی صرف فاصله میگیرد و به ابزار بقای سیاسی تبدیل میشود.
در نتیجه، تصویب این بودجه را نباید فقط موفقیت دولت در عبور از یک مرحله اداری دانست. این رأیگیری در عمل به معنای آن بود که نتانیاهو فعلاً از خطر فوری انتخابات زودرس عبور کرده، ائتلاف خود را حفظ کرده و توانسته در دل جنگ، هم هزینههای نظامی را بالا ببرد و هم شرکای سیاسیاش را راضی نگه دارد. به همین دلیل، بودجه ۲۰۲۶ اسرائیل را باید بیش از آنکه فقط بودجه جنگ دانست، بودجه جنگ برای بقای سیاسی دولت توصیف کرد.
منابع:
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
