۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۱۳۱۸ ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۰ دسته: کشاورزی
۰

جنگ در غرب آسیا و بسته ماندن تنگه هرمز به افزایش بیش از ۳۰ درصدی قیمت کود منجر شده است. کشورهای خلیج فارس سهمی ۳۰ تا ۵۰ درصدی در صادرات کود و آمونیا در جهان دارند که مسیر آن در طول جنگ مسدود شده است. کشاورزان آمریکایی که در سال ۲۰۲۵ با مشکلات ناشی از جنگ تعرفه‌ای ترامپ و کاهش قیمت محصولات خود مواجه شده بودند، در آستانه سال زراعی پیش رو باید کود مورد نیاز خود را با افزایش شدید قیمت تهیه کنند. در سال ۲۰۲۵ میزان اعلام ورشکستگی کشاورزان آمریکایی ۴۶ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت و انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۶ این روند تشدید شود. به دلیل وابستگی بیشتر کاشت ذرت به کود، برخی کشاورزان آمریکایی مجبور خواهند بود به کاشت بیشتر سویا روی بیاورند که پیش از این نیز به دلیل جنگ تعرفه‌ای بازار جهانی آن اشباع شده بود.

به گزارش مسیر اقتصاد در سال گذشته کشاورزان آمریکا با شروع جنگ تعرفه‌ای از سوی ترامپ با مشکلات شدیدی مواجه شدند. اکنون نیز در پی شروع جنگ در غرب آسیا ضربه دیگری به آن‌ها وارد شده است. بسته شدن تنگه هرمز قیمت کود را در سراسر جهان افزایش داده و در آستانه فصل کاشت سال زراعی پیش رو می‌تواند تولیدات آن‌ها در این سال را به شدت کاهش دهد.

جنگ تعرفه‌ای و کاهش قیمت محصولات کشاورزی به بازارهای صادراتی حاشیه سود کشاورزان آمریکایی را کاهش داده بود و اکنون افزایش قیمت کود نیز بر مشکلات آن‌ها افزوده است. این درحالیست که دولت آمریکا آغازگر جنگ تعرفه‌ای و جنگ در غرب آسیا بوده و این ضربات را به کشاورزان وارد کرده است.

بسته شدن تنگه هرمز و جهش قیمت کود

حدود ۳۰ درصد کود مورد استفاده در بخش کشاورزی از تنگه هرمز عبور می‌کند. کشورهای خلیج فارس بیش از نیمی اوره و ۳۰ درصد آمونیا جهان را صادر می‌کنند و از زمان بسته شدن تنگه هرمز قیمت این محصولات با افزایش بیش از ۳۰ درصدی مواجه شده است.

کاشت دانه سویا به جای ذرت

برخی محصولات کشاورزی وابستگی بیشتری به کود دارند. به طور خاص ذرت که سهمی ۹۵ درصدی در تولیدات غلات آمریکا دارد، بیشترین وابستگی را دارد. افزایش قیمت کود موجب می‌شود برخی از کشاورزان به جای کاشت ذرت، به محصولات دیگری روی بیاورند که وابستگی کمتری به کود داشته باشد.

در این زمینه دانه سویا یک جایگزین مطلوب محسوب می‌شود چراکه ضمن پایین بودن وابستگی به کود، در کنار ذرت و گندم از مزایای حمایتی دولت آمریکا نیز برخوردار است. اما دانه سویا با اشباع بازار بیشتری در مقایسه با ذرت مواجه است.

تحویل کود در ابهام

برخی از کشاورزان آمریکایی پیش از این کود مورد نیاز خود را تهیه کرده‌اند، اما برخی دیگر که هنوز کود نخریده‌اند بین دو راهی خرید کود با قیمت بیشتر یا کاشت محصولی که حاشیه سود کمتری دارد، مانده‌اند.

مشکل دیگر اینکه ممکن است به دلیل مشکلات بازار و بسته ماندن تنگه هرمز، تمامی کود خریداری شده توسط کشاورزان آمریکایی به آن‌ها تحویل نشود. بخشی از کشاورزان آمریکایی نیز خرید کود را به این امید که جنگ در خلیج فارس در آینده نزدیک تمام می‌شود، به تاخیر انداخته‌اند.

کاهش قیمت محصولات کشاورزی در بازارهای جهانی

از سال ۲۰۲۲ میلادی قیمت ذرت و سویا به ترتیب ۵۰ و ۴۰ درصد کاهش یافته است. در این شرایط افزایش قیمت کود حاشیه سود کشاورزان آمریکایی را بیش از پیش کاهش خواهد داد و بسیاری را نیز مجبور به اعلام ورشکستگی خواهد کرد. بر اساس آخرین آمارها در سال ۲۰۲۵ میلادی میزان اعلام ورشکستگی کشاورزان آمریکایی در مقایسه با سال ۲۰۲۴ در حدود ۴۶ درصد افزایش یافته بود و انتظار می‌رود این روند صعودی در سال ۲۰۲۶ نیز تداوم پیدا کند.

بخش زیادی از مشکلات در سال ۲۰۲۵ به جنگ تعرفه‌ای ترامپ و در نتیجه خارج شدن بخش زیادی از دانه سویای صادراتی آمریکا از بازار چین مربوط بود. در سال ۲۰۲۶ نیز افزایش قیمت کود به مشکلات موجود خواهد افزود.

پیش از این دولت آمریکا برنامه حمایتی ۱۲ میلیارد دلاری برای کشاورزانی که در سال ۲۰۲۵ مجبور به کاهش صادرات شدند در نظر گرفت ولی باقی ماندن شرایط جنگه تعرفه‌ای و اضافه شدن مشکلات ناشی از افزایش قیمت کود، به طور حتم کشاورزان را با چالش‌های بیشتری مواجه خواهد کرد که با برنامه حمایتی دولت ترامپ قابل رفع نیست.

مقایسه اثرات جنگ اوکراین و جنگ ایران بر کشاورزان آمریکایی

در ابتدای سال ۲۰۲۲ نیز در پی شروع جنگ اوکراین، قیمت کود در حدد ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد. اما مشاهدات نشان از آن دارد که افزایش قیمت ناشی از جنگ کنونی در خلیج فارس به مراتب شدیدتر است؛ چراکه کشورهای خلیج فارس سهم به مراتب بیشتری در بازار کود جهانی در مقایسه با روسیه دارند. علاوه بر این در آن سال به دلیل افزایش همزمان قیمت جهانی غلات، حاشیه سود کشاورزان با کاهش شدیدی مواجه نشد. اما در خصوص جنگ اخیر هیچکدام از کشورهای منطقه تولیدکننده و صادرکننده غلات و محصولات کشاورزی نیستند و انتظار نمی‌رود در آینده نزدیک قیمت جهانی غلات با افزایش مواجه شود.

حتی اگر جنگ علیه ایران به سرعت پایان یابد، انتظار می‌رود که اثرات آن تا مدتی پایدار بماند. زمان افزایش، قیمت‌ها با الگوی موشکی بالا می‌روند ولی بعد از فروکش کردن تنش‌ها، قیمت‌ها با الگوی پر کاهش می‌یابند و این مسئله به دلیل ماندگاری بخشی از اثرات جنگ و برطرف شدن آن در طول یک بازه زمانی است.

منبع: فورچون

انتهای پیام/ کشاورزی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.