به گزارش مسیر اقتصاد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز ۹ اکتبر پس از گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین اعلام کرد روسیه با افزایش صادرات گازوئیل به بازارهای آمریکا و جهان موافقت کرده است. بر اساس این توافق، قرار است ابتدا بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل، معادل حدود ۲.۲۵ میلیون بشکه، عرضه شود و در ماه نوامبر نیز ۵۰۰ هزار تن دیگر به بازار برسد. ترامپ همچنین از عرضه یک میلیون تن دیگر در مرحله بعد و امکان تحویل سه میلیون تن اضافی، بسته به وضعیت پالایشگاه‌های روسیه، سخن گفته است.
آمریکا برای تسهیل این صادرات، معافیت موقتی از تحریم‌های گازوئیل روسیه صادر کرده است. با این حال، به نوشته اکونومیست، حجم توافق اولیه در مقایسه با مصرف آمریکا و نیاز بازار جهانی بسیار محدود است و احتمالاً نمی‌تواند کاهش قابل توجه و پایداری در قیمت‌ها ایجاد کند.
جنگ ایران چگونه بازار گازوئیل آمریکا را تحت فشار قرار داد؟
قیمت گازوئیل آمریکا به حدود ۶.۲۹ دلار برای هر گالن رسیده که ۷۲ درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته است. هم‌زمان، نرخ تورم سالانه این کشور تحت تأثیر افزایش هزینه انرژی، از ۳.۴ درصد در آگوست به ۳.۷ درصد در سپتامبر افزایش یافته است.
به نوشته اکونومیست، عامل اصلی کمبود گازوئیل، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز است. این وضعیت دسترسی بازار جهانی به فرآورده‌های تولیدشده در پالایشگاه‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس را محدود کرده است.
نکته مهم آن است که بحران فعلی بیشتر به کمبود عرضه فرآورده‌های پالایشی مربوط می‌شود تا کمبود نفت خام. در نتیجه، حتی آمریکا که خود صادرکننده گازوئیل است، از افزایش قیمت جهانی این سوخت مصون نمانده است.
حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نیز با کاهش ظرفیت فرآوری نفت و محدود کردن صادرات فرآورده‌های روسی، فشار بر بازار جهانی را تشدید کرده است. با این حال، اکونومیست عامل اصلی جهش قیمت را اختلال ناشی از جنگ ایران معرفی می‌کند.
افزایش قیمت گازوئیل برای اقتصاد آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این سوخت در حمل‌ونقل جاده‌ای، کشاورزی و توزیع کالا استفاده می‌شود و تداوم گرانی آن می‌تواند هزینه تولید و جابه‌جایی کالاها را افزایش دهد.
چرا توافق با روسیه احتمالاً قیمت‌ها را کاهش نمی‌دهد؟
حجم اولیه صادرات اعلام‌شده روسیه، معادل کمتر از یک روز مصرف گازوئیل و سایر سوخت‌های تقطیری در آمریکاست. افزون بر این، همه محموله‌های روسیه قرار نیست به آمریکا ارسال شوند و بخشی از آن‌ها وارد بازار سایر کشورها خواهند شد.
بر اساس گزارش رویترز، صادرات گازوئیل روسیه پس از توافق از سر گرفته شده و در ۱۳ اکتبر یک نفتکش با حدود ۴۰ هزار تن گازوئیل در بندر پریمورسک بارگیری کرده که مقصد آن مراکش بوده است.
از سوی دیگر، روسیه خود با محدودیت عرضه سوخت و آسیب‌دیدگی پالایشگاه‌ها مواجه است. حتی در صورت توقف حملات اوکراین، بازیابی ظرفیت تولید به زمان نیاز دارد و افزایش صادرات در کوتاه‌مدت قطعی نیست.
مانع دیگر، ابهام حقوقی ناشی از قوانین تحریمی آمریکاست. هرچند دولت ترامپ معافیت موقت صادر کرده، نگرانی از پیامدهای حقوقی احتمالی می‌تواند مشارکت شرکت‌های تجاری در واردات گازوئیل روسیه را محدود کند.
فشار قیمت سوخت بر رقابت‌های انتخاباتی آمریکا
افزایش هزینه سوخت در آستانه انتخابات ۳ نوامبر، فشار اقتصادی بر دولت آمریکا را تشدید کرده است. محاسبات اکونومیست نشان می‌دهد از هفت رقابت نزدیک سنا، چهار مورد در ایالت‌هایی برگزار می‌شود که مصرف گازوئیل آن‌ها بالاتر از میانگین کشور است.
هرچند مصرف بالاتر گازوئیل به‌تنهایی اثر افزایش قیمت بر رفتار رأی‌دهندگان را مشخص نمی‌کند، این موضوع نشان می‌دهد چرا مهار هزینه انرژی به یکی از اولویت‌های فوری دولت تبدیل شده است.
بر این اساس، توافق با روسیه می‌تواند بخشی از عرضه محدودشده بازار را جبران کند، اما تا زمانی که اختلال صادرات فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز و محدودیت ظرفیت پالایش جهانی ادامه داشته باشد، کاهش پایدار قیمت گازوئیل آمریکا دشوار خواهد بود.
منابع:
اکونومیست؛ افزایش قیمت گازوئیل آمریکا و توافق ترامپ با روسیه
رویترز؛ جزئیات توافق افزایش صادرات گازوئیل روسیه
رویترز؛ اعلام اولیه توافق ترامپ و پوتین برای عرضه گازوئیل
انتهای پیام/ انرژی
