به گزارش مسیر اقتصاد افزایش حملات به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و آب‌های پیرامونی طی دو هفته اخیر، بار دیگر امنیت کشتیرانی و جریان صادرات انرژی منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. این تحولات پس از آن شدت گرفته که آمریکا با افزایش حفاظت از مسیرهای دریایی و استفاده از راه‌های جایگزین، توانسته بود برخلاف خواست ایران بخشی از صادرات نفت کشورهای منطقه را از تنگه هرمز بازیابی کند.
بر اساس آمار سازمان بین‌المللی دریانوردی، شمار حوادث تأییدشده دریایی در منطقه از ۱۰۰ مورد در ۹ اکتبر به ۱۱۳ مورد در ۱۴ اکتبر رسیده است. این رقم مجموع حوادث ثبت‌شده از آغاز جنگ را شامل می‌شود و همه موارد آن لزوماً حمله منتسب به ایران نیستند. همچنین از ابتدای جنگ تاکنون ۲۴ دریانورد در حوادث ثبت‌شده جان باخته‌اند.
گسترش حملات به کشتی‌ها و مسیرهای تجاری
در حملات اخیر، علاوه بر نفتکش‌های حامل نفت خام و فرآورده، کشتی‌های کانتینربر، فله‌بر و حامل گاز نیز آسیب دیده‌اند. روز ۱۳ اکتبر کشتی کانتینربر GFS Pride هدف اصابت قرار گرفت و پس از آتش‌سوزی غرق شد. کشتی فله‌بر Cape Dao نیز که حدود سه هفته قبل آسیب دیده بود، روز بعد غرق شد.
در دیگر حوادث اخیر، ۱۲ خدمه کشتی On Peace مجروح شدند و دو خدمه نفتکش Petro Dolphin نیز مفقود شدند. گزارش‌های دریایی همچنین از گسترش جغرافیایی حملات به دریای عمان و آب‌های نزدیک قطر و امارات حکایت دارند.
هم‌زمان، داده‌های مؤسسه Kpler نشان می‌دهد میانگین جریان نفت عبوری از تنگه هرمز در هفت روز منتهی به ۱۳ اکتبر به ۱۱.۶ میلیون بشکه در روز رسیده که حدود ۳۲ درصد کمتر از سطح معمول ۱۷.۱ میلیون بشکه‌ای است.
افزایش ناامنی همچنین به رشد هزینه حمل‌ونقل منجر شده و درآمد روزانه اجاره برخی ابرنفتکش‌ها در ۹ اکتبر به رکورد ۸۰۵ هزار دلار رسیده است.
تغییر روش ایران در تنگه هرمز برای افزایش فشار بر آمریکا؟
دو مقام ارشد ایرانی که نامشان منتشر نشده، به رویترز گفته‌اند ایران از حدود ۱۰ روز قبل روش‌های تازه‌ای را برای هدف قرار دادن کشتی‌های ناقض محدودیت‌های اعلام‌شده خود به کار گرفته است. به گفته آنها، تغییر نوع و آهنگ حملات با هدف جلوگیری از کاهش قیمت جهانی نفت و افزایش فشار بر دولت ترامپ در آستانه انتخابات ۳ نوامبر انجام می‌شود.
یک مقام نظامی آمریکایی نیز مدعی شده ایران پس از آسیب‌دیدن بخشی از تجهیزات راداری خود، استفاده از شناورهای کوچک و دیده‌بان‌های غیرمسلح را برای شناسایی اهداف افزایش داده است. بااین‌حال، جزئیات روش جدید ایران و میزان تغییر واقعی توان عملیاتی آن به‌طور مستقل روشن نیست.
از منظر مسابقه تاب‌آوری ایران و آمریکا، می‌توان تشدید حملات را تلاشی برای جلوگیری از کاهش اثرگذاری اهرم تنگه هرمز ارزیابی کرد. بازیابی نسبی صادرات نفت به آمریکا امکان داده بخشی از فشار بازار انرژی را مهار کند، اما افزایش دوباره ناامنی می‌تواند هزینه حمل و بیمه را بالا نگه دارد و برنامه واشنگتن برای عادی‌سازی جریان انرژی را دشوار کند.
بااین‌حال، افزایش حملات به‌تنهایی نشانه موفقیت این راهبرد نیست. میزان کاهش پایدار تردد، تغییر هزینه حمل و بیمه و اثر واقعی بر قیمت انرژی در هفته‌های آینده مشخص خواهد کرد که آیا ایران توانسته اهرم تنگه هرمز را تقویت کند یا تنها هزینه‌های مقطعی تازه‌ای به کشتیرانی تحمیل کرده است.
منابع:
سازمان بین‌المللی دریانوردی؛ آمار کشتی‌های آسیب‌دیده
رویترز؛ تغییر روش حملات ایران پیش از انتخابات آمریکا
رویترز؛ غرق‌شدن دو کشتی و افزایش حملات دریایی
فایننشال تایمز؛ افزایش حملات و هزینه کشتیرانی
وال‌استریت ژورنال؛ کاهش جریان نفت از تنگه هرمز
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
