به گزارش مسیر اقتصاد اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس در گزارشی به قلم صنم وکیل و فارع المسلمی، با بررسی دور جدید جنگ یمن تأکید کرده است که پیامدهای این درگیری دیگر به عربستان محدود نیست و امنیت اقتصادی سایر کشورهای خلیج فارس را نیز تحت تأثیر قرار داده است. به اعتقاد نویسندگان، حملات اخیر انصارالله به فرودگاهها و زیرساختهای نفتی عربستان، آسیبپذیری اقتصادهای منطقه را در برابر تهدیدهای نامتقارن آشکار کرده است.
چتمهاوس مینویسد انصارالله طی سالهای گذشته آموخته است که حتی حملات محدود میتواند هزینههای اقتصادی و سیاسی بسیار بیشتری به طرف مقابل تحمیل کند. این وضعیت به انصارالله اهرم فشاری داده که عربستان با وجود برتری تسلیحاتی متعارف خود نتوانسته آن را از بین ببرد.
تهدید تجارت و سرمایهگذاری کشورهای خلیج فارس
حملات اخیر به فرودگاههای ریاض، ابها و دمام و زیرساختهای نفتی عربستان نشان میدهد که هزینههای جنگ یمن میتواند بخشهای مختلف اقتصاد کشورهای خلیج فارس را درگیر کند.
این تهدید برای کشورهایی اهمیت بیشتری دارد که برنامههای متنوعسازی اقتصاد آنها بر توسعه حملونقل هوایی، گردشگری، خدمات لجستیکی و جذب سرمایهگذاری خارجی استوار است. استمرار ناامنی میتواند هزینه فعالیت در این بخشها را افزایش دهد و اجرای برنامههای اقتصادی بلندمدت را دشوارتر کند.
نویسندگان همچنین به اهمیت روزافزون مسیرهای زمینی عربستان اشاره میکنند. با اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز، شبکه حملونقل زمینی این کشور به یکی از مسیرهای جایگزین تأمین کالا برای سایر کشورهای خلیج فارس تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، گسترش جنگ یمن و تهدید زیرساختهای حملونقل عربستان، آسیبپذیری مسیرهای جایگزین تجارت منطقه را نیز افزایش میدهد. به این ترتیب، کشورهایی که برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز به مسیرهای دیگر روی آوردهاند، با محدودیتهای تازهای مواجه میشوند.
افزایش هزینه جنگ و محدودیت گزینههای عربستان
چتمهاوس معتقد است عربستان برای مواجهه با انصارالله گزینههای محدودی در اختیار دارد. بازگشت به حملات گسترده نظامی میتواند ریاض را دوباره وارد جنگی پرهزینه و فرسایشی کند که طی سالهای گذشته تلاش داشته از آن خارج شود.
از سوی دیگر، آمریکا نیز در شرایط ادامه تقابل با ایران، تمایل چندانی به گشودن جبهه نظامی تازه یا حمایت از یک جنگ طولانی در یمن ندارد. بنابراین عربستان نمیتواند برای حل این بحران به حمایت نظامی واشنگتن تکیه کند.
این اندیشکده در تحلیل دیگری با عنوان «چرا قدرتنمایی انصارالله در دریای سرخ ایران را قدرتمندتر میکند؟» نیز به اهمیت کنترل انصارالله بر بخشهایی از ساحل غربی یمن و پیامدهای آن برای تجارت جهانی اشاره کرده است.
از منظر مسابقه تابآوری ایران و آمریکا، اهمیت این تحولات در افزایش هزینه تأمین امنیت مسیرهای تجارت و انرژی برای آمریکا و شرکای منطقهای آن است. اقدامات انصارالله که بر اساس محاسبات و تصمیمگیری مستقل این گروه و در عین برخورداری از حمایت ایران انجام میشود، میتواند بهطور غیرمستقیم قدرت مانور اقتصادی ایران را افزایش دهد.
در شرایطی که آمریکا برای کاهش آثار اختلال تنگه هرمز به مسیرهای جایگزین و حمایت کشورهای منطقه متکی شده است، تشدید ناامنی در یمن نشان میدهد که هزینه حفظ جریان تجارت و انرژی میتواند در جغرافیایی گستردهتر از تنگه هرمز نیز افزایش یابد.
منابع:
چتمهاوس؛ گسترش پیامدهای جنگ یمن به کشورهای خلیج فارس
چتمهاوس؛ تأثیر اقدامات انصارالله بر تقویت موقعیت ایران
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی

