به گزارش مسیر اقتصاد توسعه سریع نیروگاههای تولید برق خورشیدی بدون افزایش متناسب ظرفیت شبکه و ذخیرهسازی به یکی از چالشهای جدید برق اروپا تبدیل شده است. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۷.۲ گیگاوات ظرفیت خورشیدی جدید نصب کرد، اما سرعت توسعه تقریباً نسبت به سال قبل متوقف شده و در سال ۲۰۲۶ نیز انتظار میرود نصب ظرفیت جدید در همه اقتصادهای بزرگ اتحادیه اروپا بهجز ایتالیا کاهش یابد.
افزایش تولید خورشیدی، فشار بر شبکه
مشکل اصلی در بسیاری از کشورها دیگر کمبود ظرفیت تولید خورشیدی نیست، بلکه انتقال و ذخیره برق تولیدشده در ساعات اوج تابش است. در برخی ساعات، تولید نیروگاهها از ظرفیت شبکه برای انتقال برق بیشتر میشود و تولیدکنندگان مجبور به کاهش تولید یا حتی پرداخت پول برای مصرف برق مازاد میشوند.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ تعداد ساعات دارای قیمت منفی برق در آلمان نسبت به مدت مشابه ۲۰۲۴، ۳۳ درصد و در اسپانیا ۲۳۷ درصد افزایش یافته است. اپراتورهای شبکه اروپایی نیز برای رفع این محدودیتها قصد دارند طی دهه آینده صدها میلیارد یورو در شبکه سرمایهگذاری کنند.
باتری یکی از ابزارهای کاهش این فشار است. اتحادیه اروپا برآورد میکند تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۵۰ گیگاوات ظرفیت ذخیرهسازی باتری نیاز دارد، در حالی که این ظرفیت در پایان ۲۰۲۵ تنها ۳۷ گیگاوات بود.
رشد ۴۵ درصدی تولید برق خورشیدی در کنار باتری
رومانی برخلاف بسیاری از کشورهای اروپای غربی، توسعه ذخیرهسازی را پیش از رسیدن ظرفیت خورشیدی به سطوح بسیار بالا آغاز کرده است. دولت طی چند سال اخیر تلاش کرده خانوادهها، بنگاهها و نیروگاههای بزرگ را تشویق کند هنگام نصب پنل خورشیدی، ظرفیت باتری نیز ایجاد کنند.
با وجود رکود نسبی توسعه خورشیدی در اروپا، نصب سامانههای خورشیدی در رومانی در سال ۲۰۲۵ ۴۵ درصد افزایش یافت. افزایش قیمت برق و حمایتهای دولتی نیز حدود ۳۳۰ هزار خانواده و بنگاه را که فعالیت اصلی آنها تولید برق نیست، به نصب سامانه خورشیدی ترغیب کرده است.
با افزایش ظرفیت تولید، سیاست حمایتی نیز تغییر جهت داده است. دولت رومانی بخشی از مالیاتهای مربوط به ذخیرهسازی برق را حذف کرد و در ماه می اعلام کرد ۷۶ میلیون یورو، معادل ۸۹ میلیون دلار، از یارانههای خورشیدی را به حمایت از باتری منتقل میکند. نتیجه آن بوده که تا نیمه نخست ۲۰۲۶ حدود یکسوم تولیدکنندگان کوچک خورشیدی باتری نیز نصب کردهاند.
باتری در محل تولید برق
سیاست رومانی تنها افزایش حجم باتری نیست؛ محل استقرار ذخیرهساز نیز اهمیت دارد. نصب باتری دور از نیروگاه همچنان شبکه را مجبور میکند حجم زیادی از برق را جابهجا کند. به همین دلیل این کشور نیروگاههای خورشیدی بزرگ را به نصب باتری در همان محل تولید سوق داده است.
یکی از مهمترین پروژهها در «اوگرزنی» در حال احداث است که قرار است یک گیگاواتساعت ظرفیت ذخیره باتری در کنار ۷۶۲ مگاوات ظرفیت خورشیدی ایجاد کند. این مجموعه پس از آغاز فعالیت در سال ۲۰۲۷ یکی از بزرگترین پروژههای ترکیبی خورشیدی و باتری در اروپا خواهد بود.
اولویت ذخیرهسازی بر افزایش شتاب ظرفیت
رومانی حتی حاضر شده برای جلوگیری از گلوگاههای آینده، سرعت کوتاهمدت توسعه خورشیدی را کاهش دهد. نهاد توزیعکننده یارانههای تجدیدپذیر بخشی از حمایت از پنلهای خورشیدی را به باتری منتقل کرده و از توسعهدهندگان نیز میخواهد پیش از نصب پنل، اتصال شبکه و ظرفیت ذخیرهسازی مورد نیاز را فراهم کنند.
همچنین حداقل ودیعهای که توسعهدهندگان هنگام درخواست اتصال به شبکه باید پرداخت کنند افزایش یافته است؛ اقدامی برای جلوگیری از ثبت درخواستهای غیرجدی و اشغال ظرفیت صف اتصال شبکه.
تجربه رومانی نشان میدهد با افزایش سهم برق خورشیدی، سیاست توسعه تولید باید بهتدریج از افزایش صرف ظرفیت نصبشده به سمت هماهنگی میان تولید، ذخیرهسازی و شبکه حرکت کند. در چنین شرایطی، باتری نه یک بخش جانبی، بلکه بخشی از زیرساخت لازم برای استفاده مؤثر از ظرفیتهای نوسانی برق محسوب میشود.
منبع: اکونومیست
انتهای پیام/ انرژی
