به گزارش مسیر اقتصاد امید به بازگشت سریع جریان نفت از تنگه هرمز طی هفتههای اخیر کاهش یافته است. دوره ۶۰ روزه مذاکرات ایران و آمریکا پایان یافته و هنوز توافقی درباره وضعیت این آبراه حاصل نشده است. در همین شرایط قیمت نفت برنت در ۱۸ آگست به بیش از ۹۱ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح در بیش از سه هفته بود.
رویترز در تحلیلی تازه معتقد است واکنش بازار نشان میدهد معاملهگران به تدریج محدودیت عرضه از هرمز را نه یک شوک موقت، بلکه وضعیتی میبینند که ممکن است ماهها ادامه داشته باشد. قیمت نفت بخشی از جهش اولیه ناشی از جنگ را پس داده، اما همچنان حدود ۵۰ درصد بالاتر از ابتدای سال قرار دارد.
عبور نفت از تنگه هرمز به یکنهم کاهش یافت
بر اساس دادههای Kpler، پیش از آغاز جنگ روزانه حدود ۱۸ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده نفتی از تنگه هرمز عبور میکرد. این رقم در جولای به ۴.۸ میلیون بشکه و در آگست تاکنون به حدود ۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. بخشی از کاهش صادرات از طریق افزایش استفاده از پایانه فجیره امارات و مسیر دریای سرخ عربستان جبران شده، اما این مسیرها نیز ظرفیت محدودی دارند و مسیر دریای سرخ با ناامنی مواجه است.
مجموع صادرات نفت کشورهای منطقه در آگست به طور متوسط حدود ۹.۵ میلیون بشکه در روز بوده است؛ کمتر از نصف رقم ۲۱ میلیون بشکهای سال ۲۰۲۵. البته افزایش استفاده از نفتکشهایی که سامانه رهگیری خود را خاموش میکنند، محاسبه دقیق جریان نفت را دشوار کرده و بخشی از محمولهها ممکن است در آمارهای رسمی ردیابی نشوند.
آژانس بینالمللی انرژی نیز در گزارش آگست خود پیشبینی عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را کاهش داده و برآورد کرده است تولید کشورهای منطقه در جولای همچنان ۸.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بوده است. این نهاد انتظار دارد بازار نفت در سهماهه سوم سال با کسری حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز مواجه باشد.
فشار بحران هرمز به پالایشگاهها رسید
محدودیت عرضه دیگر فقط بازار نفت خام را تحت تأثیر قرار نمیدهد. ظرفیت عملیاتی پالایشگاههای جهان در جولای به حدود ۸۱ میلیون بشکه در روز رسید که نزدیک به ۵ میلیون بشکه کمتر از سال قبل بود. اختلال پالایشگاههای منطقه و همزمان آسیب به زیرساخت پالایشی روسیه، عرضه فرآوردههایی مانند گازوئیل و سوخت جت را محدود کرده است.
در نتیجه، ذخایر نفت و فرآورده نیز در حال کاهش است. ذخایر قابل مشاهده نفت جهان در سهماهه دوم روزانه حدود ۲.۴ میلیون بشکه کاهش یافت که بزرگترین افت فصلی در دستکم یک دهه گذشته بود. ذخایر گازوئیل آمریکا نیز به پایینترین سطح برای این مقطع از سال در سه دهه اخیر رسیده است.
هزینه حمل نفت ۱۰ برابر شد
بازار حملونقل دریایی یکی دیگر از نشانههای تغییر شرایط است. کرایه نفتکشهای بسیار بزرگ برای انتقال نفت از منطقه به چین که اوایل جولای حدود ۳۰۰ هزار دلار در روز بود، اکنون به حدود ۴۹۰ هزار دلار در روز رسیده است. این رقم معادل حدود ۵ دلار هزینه حمل برای هر بشکه و تقریباً ۱۰ برابر ابتدای سال است.
افزایش ریسک ورود نفتکشها به منطقه و طولانیتر شدن مسیر واردات از تولیدکنندگانی مانند آمریکا و برزیل از عوامل افزایش هزینه حمل است. در صورت تداوم این وضعیت، تجارت جهانی نفت ناچار خواهد بود بیش از گذشته به مسیرهای طولانیتر و عرضهکنندگان خارج از خلیج فارس متکی شود.
به این ترتیب، ادامه محدودیت در تنگه هرمز در حال تبدیل شدن از یک شوک اولیه قیمت به تغییری ماندگارتر در مسیرهای تأمین، پالایش و حمل نفت است. هرچه بنبست هرمز طولانیتر شود، هزینه سازگاری بازار جهانی نیز افزایش مییابد و احتمال بازگشت سریع قیمت و تجارت نفت به وضعیت پیش از جنگ کاهش خواهد یافت.
منبع: رویترز؛ پیوند اول، پیوند دوم
انتهای پیام/ انرژی
