۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۳۲۱۰ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۰۰ دسته: تجارت و دیپلماسی
۰

تصمیم آمریکا برای خروج ۵ هزار نظامی از آلمان، نشانه‌ای از عمیق‌تر شدن شکاف واشنگتن و متحدان اروپایی بر سر جنگ ایران است. ترامپ پس از انتقاد صدراعظم آلمان از نبود راهبرد خروج آمریکا در جنگ دوماهه، دستور کاهش نیروها را صادر کرده و همزمان از احتمال بازنگری در حضور نظامی آمریکا در ایتالیا و اسپانیا سخن گفته است. اختلاف اصلی به این بازمی‌گردد که اروپا در آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران نقشی در تصمیم‌گیری نداشت، اما اکنون از سوی واشنگتن برای حمایت از عملیات آمریکا و مشارکت در باز کردن تنگه هرمز تحت فشار قرار گرفته است. کشورهای اروپایی در کنار درگیر شدن با تبعات اقتصادی ناشی از جنگ ایران، ناچارند برای کاهش وابستگی امنیتی به واشنگتن، هزینه‌های دفاعی خود را افزایش دهند.

به گزارش مسیر اقتصاد وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده است ۵ هزار نظامی این کشور از آلمان خارج خواهند شد؛ تصمیمی که در میانه افزایش اختلاف میان دولت دونالد ترامپ و متحدان اروپایی بر سر جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران اتخاذ شده است. بر اساس اعلام پنتاگون، این خروج طی ۶ تا ۱۲ ماه آینده انجام خواهد شد. آلمان در حال حاضر میزبان حدود ۳۵ هزار نظامی فعال آمریکایی است و بیشترین حضور نظامی آمریکا در اروپا را در اختیار دارد.

این تصمیم پس از آن اعلام شد که ترامپ در روزهای گذشته تهدید کرده بود حضور نظامی آمریکا در آلمان را کاهش می‌دهد. تنش زمانی بالا گرفت که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد ایرانی‌ها آمریکا را در مذاکرات پایان جنگ تحقیر کرده‌اند و روشن نیست واشنگتن چه راهبردی برای خروج از جنگ دوماهه دارد. یک مقام ارشد پنتاگون نیز در واکنش به مواضع آلمان گفت اظهارات اخیر برلین «نامناسب و غیرسازنده» بوده و رئیس‌جمهور آمریکا به‌درستی به این مواضع واکنش نشان داده است.

جنگی که اروپا در تصمیم‌گیری آن نقشی نداشت

ریشه اختلاف آمریکا و اروپا تنها در یک اظهارنظر دیپلماتیک خلاصه نمی‌شود. مرتس تصریح کرده است آلمان و اروپا پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، مورد مشورت قرار نگرفته‌اند و او تردید خود نسبت به این جنگ را پس از آغاز درگیری مستقیماً به ترامپ منتقل کرده است. از نگاه اروپا، واشنگتن جنگی را آغاز کرده که پیامدهای امنیتی، اقتصادی و انرژی آن به متحدان اروپایی نیز سرایت کرده، اما این متحدان در تصمیم‌گیری اولیه نقشی نداشته‌اند.

همین مسئله، شکاف تازه‌ای در روابط دو سوی آتلانتیک ایجاد کرده است. آمریکا از اروپا انتظار دارد در جنگی که واشنگتن طراحی کرده و پیش برده، همراهی عملی نشان دهد؛ اما برخی کشورهای اروپایی تمایل ندارند هزینه سیاسی و نظامی جنگی را بپردازند که درباره آغاز آن با آن‌ها مشورت نشده است. از این منظر، خروج بخشی از نیروهای آمریکایی از آلمان را باید فراتر از یک تصمیم نظامی دید؛ این تصمیم نوعی پیام سیاسی به متحدانی است که از نگاه ترامپ، در بزنگاه جنگ ایران همراهی کافی نشان نداده‌اند.

تنگه هرمز؛ آزمون وفاداری ناتو به واشنگتن

یکی از محورهای اصلی نارضایتی ترامپ از متحدان ناتو، همراهی نکردن آن‌ها در باز کردن تنگه هرمز است. رئیس‌جمهور آمریکا از کشورهای اروپایی انتقاد کرده که نیروی دریایی خود را برای پشتیبانی از عملیات آمریکا و بازگشایی این آبراه راهبردی اعزام نکرده‌اند. تنگه هرمز در جریان جنگ ایران عملاً بسته مانده و همین مسئله، بازار جهانی انرژی را با آشفتگی و اختلال بی‌سابقه در عرضه روبه‌رو کرده است.

از نگاه واشنگتن، باز شدن هرمز به نفع اقتصادهای اروپایی نیز هست؛ بنابراین اروپا باید در عملیات آمریکا مشارکت کند. اما از نگاه بخشی از اروپا، ورود مستقیم به عملیات نظامی در غرب آسیا می‌تواند آن‌ها را به طرف مستقیم جنگ تبدیل کند، بدون آنکه در طراحی راهبرد جنگ یا تصمیمات بعدی آمریکا نقش مؤثری داشته باشند. این اختلاف، تنگه هرمز را از یک مسئله انرژی و امنیت دریایی به آزمونی برای اتحاد ناتو تبدیل کرده است.

چتر امنیتی آمریکا دیگر بی‌قیدوشرط نیست

تصمیم ترامپ درباره آلمان، در ادامه رویکردی قرار دارد که طی آن واشنگتن حضور نظامی خود در اروپا را به میزان همراهی متحدان با سیاست‌های آمریکا گره می‌زند. گزارش‌ها نشان می‌دهد پنتاگون حتی گزینه‌هایی را برای تنبیه متحدانی بررسی کرده که از عملیات آمریکا در جنگ ایران پشتیبانی نکرده‌اند؛ از جمله تعلیق اسپانیا از ناتو و بازنگری در موضع واشنگتن نسبت به ادعای بریتانیا درباره جزایر فالکلند.

ترامپ همچنین در پاسخ به پرسشی درباره احتمال خروج نیروهای آمریکا از ایتالیا و اسپانیا گفته است «احتمالاً» چنین گزینه‌ای را بررسی خواهد کرد. او پیش‌تر نیز اسپانیا را تهدید کرده بود که در صورت ممانعت مادرید از استفاده آمریکا از پایگاه‌ها یا حریم هوایی این کشور برای حمله به ایران، تحریم کامل تجاری علیه اسپانیا اعمال خواهد کرد. اسپانیا میزبان دو پایگاه مهم آمریکا، یعنی پایگاه دریایی روتا و پایگاه هوایی مورون است.

این تحولات نشان می‌دهد چتر امنیتی آمریکا بر سر اروپا، از نگاه دولت ترامپ، دیگر تعهدی ثابت و بی‌قیدوشرط نیست. واشنگتن حضور نظامی خود را به ابزاری برای پاداش دادن به متحدان همراه و فشار بر دولت‌های منتقد تبدیل کرده است.

افزایش هزینه امنیت اروپا پس از جنگ ایران

خروج ۵ هزار نظامی آمریکایی از آلمان سطح حضور آمریکا در اروپا را به حدود پیش از سال ۲۰۲۲ بازمی‌گرداند؛ یعنی پیش از حمله روسیه به اوکراین که دولت جو بایدن نیروهای بیشتری در اروپا مستقر کرد. طبق تصمیم جدید، یک تیم رزمی تیپ مستقر در آلمان از این کشور خارج می‌شود و گردان آتش دوربردی که دولت بایدن قصد داشت از اواخر امسال در آلمان مستقر کند، دیگر اعزام نخواهد شد.

این تصمیم در حالی اعلام شده که مقام‌های آلمانی می‌گویند برلین در مقایسه با بسیاری از متحدان دیگر، حمایت بیشتری از عملیات آمریکا در جنگ ایران کرده است؛ از جمله اجازه استفاده از پایگاه‌ها و صدور مجوز پرواز از حریم هوایی. آلمان همچنین میزبان بیمارستان بزرگ نظامی آمریکا در لندشتول است.

با وجود این، مسیر کلی روشن است. دولت ترامپ از اروپا می‌خواهد تأمین‌کننده اصلی امنیت خود در قاره باشد و همزمان در بحران‌هایی مانند جنگ ایران نیز از سیاست واشنگتن پشتیبانی کند. همین روند می‌تواند رهبران اروپایی را به افزایش بیشتر هزینه‌های دفاعی سوق دهد. دولت آلمان نیز اخیراً اهداف اصلی بودجه ۲۰۲۷ را تصویب کرده که در آن تعهدی جدی برای افزایش هزینه‌های دفاعی دیده می‌شود.

جنگ علیه ایران، شکاف میان آمریکا و اروپا را از سطح اختلاف دیپلماتیک به سطح ترتیبات امنیتی کشانده است. اروپا اکنون با واقعیتی روبه‌روست که در آن امنیت قاره نه فقط به تهدیدهای روسیه، بلکه به تصمیمات واشنگتن در غرب آسیا نیز وابسته شده است؛ تصمیماتی که اروپایی‌ها لزوماً در آن نقشی ندارند، اما ممکن است هزینه آن را بپردازند.

منبع: رویترز

انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.