به گزارش مسیر اقتصاد خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی به ارزیابی ابعاد اقتصادی جنگ ایران بر بازار جهانی نفت پرداخته و با استناد به دادههای شرکتهای ردیابی محموله و تحلیلگران انرژی، روند کاهش عرضه، خسارتهای درآمدی و آثار بلندمدت این بحران بر بخش تولید و پالایش را بررسی کرده است. این گزارش تأکید دارد اختلال اخیر بزرگترین قطعی عرضه در تاریخ معاصر صنعت انرژی بوده و احیای کامل آن بهسرعت ممکن نیست.
اختلال عرضه نفت به بزرگترین بحران انرژی معاصر تبدیل شد
از زمان آغاز بحران در پایان فوریه تاکنون بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات از بازار جهانی حذف شده است؛ رقمی که در میان وقایع چند دهه اخیر بیسابقه ارزیابی میشود. تحلیلگران این حجم از کاهش را معادل چند هفته توقف کامل تقاضای جهانی برای بخش حملونقل هوایی یا بیش از یک هفته توقف سفرهای جادهای در جهان توصیف میکنند. این مقدار همچنین برابر با نزدیک به یک ماه مصرف نفت در ایالات متحده یا بیش از یک ماه مصرف کل اروپا برآورد شده است.
ارزیابیها نشان میدهد این میزان نفت معادل حدود شش سال مصرف سوخت نیروهای نظامی آمریکا و تقریباً چهار ماه سوخت مورد نیاز ناوگان کشتیرانی بینالمللی است. چنین ابعادی سبب شده شوک ایجادشده آثار مستقیم و غیرمستقیم گستردهای بر ذخایر، زنجیره تأمین و قیمتهای جهانی برجای بگذارد.
کاهش بیسابقه تولید کشورهای عربی خلیج فارس و افت صادرات سوخت هوانوردی
اطلاعات منتشرشده نشان میدهد تولید نفت خام کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در ماه مارس حدود ۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است؛ رقمی که تقریباً معادل مجموع تولید دو شرکت بزرگ اکسونموبیل[۱] و شورون[۲] محسوب میشود. در حوزه صادرات سوخت جت نیز افت چشمگیری رخ داده، بهگونهای که مجموع صادرات عربستان، قطر، امارات، کویت، بحرین و عمان از حدود ۱۹.۶ میلیون بشکه در فوریه به تنها ۴.۱ میلیون بشکه در مجموع ماه مارس و هفتههای ابتدایی آوریل رسیده است.
این میزان کاهش برابر با سوخت لازم برای حدود ۲۰ هزار پرواز رفتوبرگشت میان فرودگاه جان اف. کندی[۳] نیویورک و هیتروی[۴] لندن است. کاهش صادرات سوخت هوانوردی و نفت خام در کنار قیمت میانگین حدود ۱۰۰ دلار برای هر بشکه نفت، باعث از دست رفتن حدود ۵۰ میلیارد دلار درآمد برای کشورهای تولیدکننده شده است؛ رقمی که به گفته تحلیلگران معادل یک درصد تولید ناخالص داخلی آلمان یا برابر با اندازه تولید ناخالص داخلی برخی کشورهای کوچک اروپای شرقی است.
احیای ظرفیت تولید و بازسازی زیرساختها زمانبر خواهد بود
ذخایر نفت خام خشکی در جهان تنها در ماه آوریل حدود ۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته و از اواخر مارس تاکنون مجموع اختلالات تولید به حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. این حجم از اختلال، فشار قابلتوجهی بر ذخایر استراتژیک و تجاری کشورها وارد کرده و باعث شده برخی پالایشگاهها با ریسک کمبود خوراک مواجه شوند.
آسیب میادین سنگین و پالایشگاهها روند بازگشت تولید را طولانی میکند
به گفته کارشناسان، میادین نفتی سنگین در کویت و عراق برای رسیدن به سطح عملیاتی عادی به چهار تا پنج ماه زمان نیاز دارند. این موضوع میتواند روند کاهش ذخایر و افزایش فشار بر بازار جهانی را تا ماههای تابستان ادامه دهد. علاوه بر این، بخشی از ظرفیت پالایشی منطقه و زیرساختهای کلیدی مانند مجتمع گازی راس لفان قطر دچار آسیب شده و بازسازی کامل آنها ممکن است چند سال زمان ببرد. چنین شرایطی باعث افزایش نااطمینانی درباره عرضه آتی و رفتار تولیدکنندگان در بازار جهانی خواهد شد و میتواند سطح نوسانات قیمتی را بالا نگه دارد.
پانویس:
[۱] Exxon Mobil
[۲] Chevron
[۳] John F. Kennedy
[۴] Heathrow
منبع: رویترز
انتهای پیام/ انرژی
