به گزارش مسیر اقتصاد عربستان برای جبران اختلال ناشی از بسته شدن مؤثر تنگه هرمز، استفاده از مسیر دریای سرخ را بهطور محسوسی افزایش داده است. صادرات نفت خام از بندر ینبع در هفته گذشته به نزدیک ۴ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که نسبت به سطح پیش از جنگ، رشد چشمگیری را نشان میدهد. دادههای کپلر، الاسئیجی و کلارکسونز نیز همین روند را تأیید میکنند.
عربستان در حال دور زدن هرمز برای صادرات نفت است
این افزایش نشان میدهد آرامکو در حال پیش بردن برنامهای است که بر اساس آن نفت از طریق خط لوله شرق-غرب به ینبع منتقل میشود تا بخشی از صادرات از مسیر دریای سرخ ادامه یابد و اثر بسته شدن هرمز کاهش پیدا کند. خود شرکت اعلام کرده این خط لوله توان انتقال تا ۷ میلیون بشکه در روز به ینبع را دارد، هرچند فقط حدود ۵ میلیون بشکه در روز از آن میتواند برای صادرات در دسترس باشد و بقیه صرف خوراک پالایشگاههای داخلی میشود.
اما ظرفیت جایگزین، کامل نیست
نکته مهم اینجاست که حتی با این افزایش هم ینبع نمیتواند همه افت صادرات از مسیر هرمز را جبران کند. کل صادرات نفت عربستان در فوریه بیش از ۷ میلیون بشکه در روز بوده که بخش عمده آن از هرمز عبور میکرد. در مقابل، صادرات از ینبع در ماه مارس تاکنون بهطور میانگین حدود ۲.۹ میلیون بشکه در روز بوده و فقط در هفته آغازشده از ۱۶ مارس به نزدیک ۴ میلیون بشکه در روز رسیده است. این رقم شاید تا پایان ماه به حدود ۵ میلیون بشکه در روز برسد؛ سطحی که تقریباً نزدیک به حداکثر ظرفیت بارگیری ینبع است.
بازار نفتکشها هم پیام بحران را گرفته است
گسترش استفاده از ینبع فقط در آمار صادرات دیده نمیشود، بلکه در بازار حملونقل دریایی هم خود را نشان داده است. بر اساس تحلیل شرکت بروکر «برِیمار»، از ۲۸ فوریه تاکنون ۳۳ نفتکش غولپیکر از ینبع بارگیری کردهاند. همزمان، کرایه نفتکشها برای مسیرهای دریای سرخ به آسیا به بالاترین سطح نزدیک به شش سال اخیر رسیده و به نزدیک ۲۷۰ هزار دلار در روز افزایش یافته است. این رشد نشان میدهد دور زدن هرمز، خود به معنای بالاتر رفتن هزینه حمل و باقی ماندن سطح بالای ریسک است.
خودِ ینبع هم از خطر دور نمانده است
با اینحال مسیر جایگزین عربستان هم کاملاً امن نیست. بارگیری در ینبع هفته گذشته پس از حمله پهپادی ایران به یک پالایشگاه در این بندر، برای مدتی متوقف شد. این رخداد نشان میدهد انتقال صادرات از هرمز به دریای سرخ، به معنای خروج کامل از فشار جنگ نیست و خود این مسیر نیز میتواند در معرض اختلال قرار گیرد.
امارات هم مسیر جایگزین را تقویت کرده، اما آنجا هم فشار وجود دارد
امارات نیز با تکیه بر خط لوله خود، بخشی از نفت را به بندر فجیره در دریای عمان منتقل کرده است. صادرات از فجیره در ماه مارس تاکنون بهطور میانگین ۱.۶۲ میلیون بشکه در روز رسیده، در حالی که این رقم در فوریه ۱.۱۷ میلیون بشکه در روز بود. با این حال، صادرات هفته گذشته به ۷۹۰ هزار بشکه در روز سقوط کرد؛ افتی که پس از حملات ایران به این بندر رخ داد.
راه جایگزین برای صادرات نفت عربستان وجود دارد، اما راه امن و کامل نه
عربستان توانسته بخشی از صادرات خود را از هرمز به ینبع منتقل کند و از این نظر، نسبت به بسیاری از صادرکنندگان منطقه دست بازتری دارد. اما این مسیر جایگزین هم همزمان با دو محدودیت جدی روبهروست: نخست، سقف ظرفیت که اجازه جبران کامل افت صادرات را نمیدهد؛ و دوم، ناامنی خودِ مسیر و بندر مقصد. به همین دلیل، ینبع برای عربستان یک راهحل کمکی است، نه یک راه فرار کامل از خطرات جنگ.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ انرژی
