به گزارش مسیر اقتصاد افزایش قیمت انرژی در آمریکا به شکل یکسان میان فرآوردههای نفتی توزیع نشده است. گازوئیل که نقش مهمی در حملونقل کالا، کشاورزی و ماشینآلات صنعتی دارد، بیش از دیگر سوختها تحت فشار قرار گرفته و متوسط قیمت آن در ۲۰ سپتامبر از ۶.۵ دلار به ازای هر گالن عبور کرده است.
از زمان آغاز جنگ ایران و آمریکا در فوریه، رشد قیمت گازوئیل تقریباً دو برابر سرعت افزایش قیمت بنزین بوده است. دادههای بازار نشان میدهد قیمت گازوئیل آمریکا نسبت به یک سال قبل ۷۶ درصد و بنزین ۴۱ درصد افزایش یافته است. در بازار آسیا نیز قیمت گازوئیل در میانه سپتامبر حدود دو برابر سطح پیش از جنگ بود.
این تفاوت نشان میدهد مسئله بازار انرژی صرفاً افزایش قیمت نفت خام نیست. محدودیت در ظرفیت پالایش و کاهش عرضه فرآورده، باعث شده فشار بر گازوئیل شدیدتر باشد.
محدودیت صادرات برای مهار قیمت داخلی
افزایش قیمت گازوئیل برخی سیاستمداران آمریکایی را به پیشنهاد محدودیت صادرات رسانده است. دونالد ترامپ نیز ۲۲ سپتامبر اعلام کرد این گزینه را بررسی میکند. گزارشهایی درباره احتمال اعمال محدودیت ۹۰ روزه منتشر شد، هرچند کاخ سفید بعداً چنین تصمیمی را تکذیب کرد.
منطق اولیه این سیاست ساده است: آمریکا یکی از صادرکنندگان بزرگ گازوئیل است و محدودکردن صادرات میتواند حجم بیشتری از تولید پالایشگاهها را در بازار داخلی نگه دارد. مشکل از جایی آغاز میشود که تولید فرآوردههای نفتی چنین انعطافی ندارد.
پالایشگاه نمیتواند فقط گازوئیل را متوقف کند
پالایش نفت خام بهطور همزمان گازوئیل، بنزین و سوخت جت تولید میکند. بنابراین اگر صادرات گازوئیل محدود شود و امکان فروش داخلی یا ذخیرهسازی همه تولید وجود نداشته باشد، پالایشگاه نمیتواند صرفاً بخش مربوط به گازوئیل را خاموش و تولید سایر فرآوردهها را ادامه دهد.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هشدار داده است که با پرشدن مخازن گازوئیل، پالایشگاهها ممکن است مجبور شوند کل میزان پالایش نفت را کاهش دهند. نتیجه چنین اتفاقی کاهش عرضه بنزین و سوخت جت و افزایش فشار قیمتی در همان بازار داخلی است که محدودیت صادرات قرار است از آن حمایت کند.
محدودیت صادرات همچنین بخشی از بازار فروش پالایشگاهها را از بین میبرد و میتواند از منافع حاشیه سود بالای فعلی آنها بکاهد. این مسئله در شرایطی اهمیت بیشتری دارد که افزایش حاشیه سود پالایش یکی از معدود انگیزههای موجود برای حفظ تولید در بالاترین ظرفیت ممکن است.
کمبود نفت خام مسئله اصلی نیست
فشار فعلی بازار بیش از آنکه ناشی از نبود نفت خام باشد، از کمبود ظرفیت پالایش و اختلال در عرضه فرآورده ناشی میشود. صادرات گازوئیل روسیه و منطقه خلیج فارس در مجموع نسبت به سال گذشته حدود ۷۵ درصد کاهش یافته است و بازگشت سریع این عرضه نیز بعید ارزیابی میشود.
پالایشگاههای آمریکا نیز تقریباً با تمام ظرفیت کار میکنند؛ بنابراین افزایش قیمت بهسادگی نمیتواند تولید بسیار بیشتری ایجاد کند. همین محدودیت باعث شده حاشیه تولید گازوئیل نسبت به نفت خام به سطوح تاریخی برسد.
تجربه بازار گازوئیل آمریکا نشان میدهد محدودکردن صادرات در بازاری که گلوگاه اصلی آن ظرفیت تولید است، لزوماً عرضه بیشتری ایجاد نمیکند. اگر این سیاست به کاهش فعالیت پالایشگاهها منجر شود، نتیجه میتواند کاهش عرضه سایر فرآوردهها در داخل آمریکا و خروج بخشی از گازوئیل آمریکا از بازار جهانی باشد؛ یعنی تشدید همان فشاری که سیاستگذار قصد مهار آن را دارد.
منبع: اکونومیست
انتهای پیام/ انرژی
