۰۴ مهر ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۹۳۷۴ ۰۴ مهر ۱۴۰۵ - ۱۰:۰۰ دسته: انرژی
۰

کاهش صادرات نفت از منطقه به کاهش تقاضا برای نفتکش منجر نشده است. تغییر مسیرها، انتقال چندمرحله‌ای محموله‌ها و افزایش زمان سفر، بخش بزرگی از ظرفیت عملی ناوگان را اشغال کرده و متوسط کرایه روزانه نفتکش‌های غول‌پیکر را به حدود ۶۵۰ هزار دلار رسانده که نسبت به یکسال قبل بیش از ۶ برابر است. اکنون حدود ۱۵ درصد ناوگان جهانی VLCC در اطراف عمان حضور دارد و برخی کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند بیش از یک میلیون دلار در روز کرایه می‌گیرند. افزایش تقاضا باعث شده قیمت برخی VLCCهای ۱۰ ساله حتی از قیمت کشتی نوساز بیشتر شود؛ زیرا تحویل کشتی جدید ممکن است بیش از دو سال زمان ببرد. هزینه اضافی حمل در برخی مسیرها ممکن است از ۲۵ دلار به ازای هر بشکه فراتر رود، با این حال حاشیه سود پالایشگاه‌ها فعلاً امکان تحمل این هزینه را فراهم کرده است.

به گزارش مسیر اقتصاد اختلال در مسیرهای صادرات نفت باعث شده بازار نفتکش‌ها برخلاف حجم تجارت نفت حرکت کند. نفتکش‌های بسیار بزرگ یا VLCC که هر یک حدود ۲ میلیون بشکه نفت حمل می‌کنند، اکنون به طور متوسط روزانه حدود ۶۵۰ هزار دلار کرایه دارند؛ رقمی بیش از ۶ برابر ژانویه و نزدیک به سه برابر ابتدای سپتامبر. کرایه برخی کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند نیز از یک میلیون دلار در روز فراتر رفته است.

انتقال چندمرحله‌ای نفت ظرفیت ناوگان را کاهش داد

علت اصلی این جهش صرفاً ریسک عبور از مسیرهای ناامن نیست. نفت خروجی از منطقه اکنون برای رسیدن به بازار مسیر پیچیده‌تر و زمان‌برتری طی می‌کند.

بخشی از نفت با ناوگانی از نفتکش‌های متعلق به کشورهای منطقه از تنگه هرمز عبور می‌کند و سپس در نزدیکی عمان به نفتکش‌هایی منتقل می‌شود که مالکان آنها حاضر به ورود به تنگه نیستند. در نتیجه حدود ۱۵ درصد کل ناوگان VLCC جهان در اطراف عمان مستقر شده و بسیاری از این کشتی‌ها منتظر محموله‌هایی هستند که انتقال آنها از یک نفتکش به نفتکش دیگر دو تا سه روز طول می‌کشد.

مسیر غربی نیز با مشکل مشابهی روبه‌روست. نفتکش‌های بزرگ حامل نفت از بندر ینبع عربستان به دلیل تهدید کشتیرانی در ورودی دریای سرخ، نفت را به سمت کانال سوئز می‌برند. VLCCهای کاملاً بارگیری‌شده قادر به عبور از کانال نیستند؛ بنابراین محموله تخلیه، از طریق خط لوله از مصر عبور و دوباره در مدیترانه بارگیری می‌شود. سپس نفتکش برای رساندن نفت به آسیا مسیر طولانی اطراف دماغه امید نیک را طی می‌کند.

کاهش صادرات هم کمبود ظرفیت را برطرف نکرد

افزایش زمان سفر و مسافت پیموده‌شده باعث شده کاهش حجم نفت جابه‌جاشده نتواند ظرفیت آزاد قابل توجهی ایجاد کند. هر نفتکشی که برای مدت بیشتری در یک مسیر باقی می‌ماند، برای مسیرهای دیگر در دسترس نیست.

این فشار به سایر رده‌های نفتکش نیز منتقل شده است. اگر یک VLCC برای حمل نفت میان برزیل و چین در دسترس نباشد، ممکن است برای همان محموله به دو نفتکش سوئزمکس با ظرفیت حدود یک میلیون بشکه نیاز باشد. در نتیجه افزایش کرایه از نفتکش‌های بزرگ به کشتی‌های کوچک‌تر نیز سرایت کرده است.

شرکت‌های نفتی نیز برای تضمین ظرفیت حمل وارد بازار خرید کشتی شده‌اند. افزایش تقاضا باعث شده قیمت برخی VLCCهای ۱۰ ساله حتی از قیمت کشتی نوساز بیشتر شود؛ زیرا تحویل کشتی جدید ممکن است بیش از دو سال زمان ببرد.

هزینه حمل به بیش از ۲۵ دلار در هر بشکه رسید

جهش‌های قبلی کرایه معمولاً با کاهش خرید پالایشگاه‌ها فروکش می‌کرد، اما این بار حاشیه سود بالای پالایش مانع چنین واکنشی شده است. هزینه اضافی حمل در برخی مسیرها ممکن است از ۲۵ دلار به ازای هر بشکه فراتر رود، با این حال حاشیه سود پالایشگاه‌ها فعلاً امکان تحمل این هزینه را فراهم کرده است.

تحولات اخیر بازار نفتکش نشان می‌دهد ظرفیت حمل‌ونقل را نمی‌توان تنها با تعداد کشتی‌های موجود سنجید. طولانی‌شدن مسیرها، انتظار برای انتقال محموله و چندمرحله‌ای شدن تجارت می‌تواند ظرفیت مؤثر ناوگان را به‌شدت کاهش دهد؛ به‌طوری که حتی در شرایط کاهش حجم صادرات نفت نیز هزینه حمل با جهش کم‌سابقه روبه‌رو شود.

منبع: اکونومیست

انتهای پیام/ انرژی

جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.