به گزارش مسیر اقتصاد در سال ۲۰۲۶ چین یک رقم گندم هیبرید مقاوم به شوری به نام Jingmai 189 در جنوب سین کیانگ مورد آزمایش قرار داد. این رقم با هدف سازگاری به زمین های شور و شرایط نامساعد محیطی توسعه یافته است. مزرعه مورد آزمایش دارای خاک شور-قلیایی که با عملیات کشاورزی و مدیریتی مانند اصلاح خاک، مدیریت آبیاری و مصرف کود تا حدی بهبود داده شد، تا امکان رشد محصول در آن بیشتر شود. عملکرد این رقم در شرایط ذکر شده حدود ۱۱.۵ تن در هکتار گزارش شد این عملکرد تقریباً ۱.۹ برابر میانگین عملکرد گندم چین در سال ۲۰۲۵ گزارش شده است.
در همین دوره، رقم Jingmai 189 برای نخستین بار در منطقه صحرای تکله مکان نیز آزمایش شد. عملکرد آن در این آزمایش بیش از ۵.۲ تن در هکتار گزارش شد که برای شرایط این صحرا مقدار قابل توجهی بود.
این نتایج نشان میدهد استفاده همزمان از ارقام مقاوم به شوری، اصلاح زمین و مدیریت مناسب آب و کود میتواند امکان تولید گندم را در برخی زمینهای شور و مناطق خشک افزایش دهد. با این حال، برای ارزیابی ظرفیت واقعی این فناوری در مقیاس گسترده، به نتایج چندساله، آزمایشهای تکرارشونده و دادههای مستقل درباره میزان آب، هزینه اصلاح خاک و پایداری عملکرد نیاز است. بنابراین، دستاورد چین را میتوان یک نتیجه آزمایشی مهم در زمینه استفاده کشاورزی از اراضی شور و خشک دانست.
دلالت تجربه چین در تولید گندم در اراضی شور برای ایران
دستاورد چین در کشت گندم مقاوم به شوری در اراضی شور و کمبازده با عملکرد بالا ، افقی نویدبخش برای امنیت غذایی جهانی ترسیم میکند. این تجربه نشان میدهد که ترکیب نوآوری ژنتیکی و توسعه ارقام مقاوم به شوری، اصلاح خاک و مدیریت هوشمندانه آب و کود میتواند ظرفیت تولید در مناطقی را که به دلیل شوری و شرایط نامساعد محیطی با محدودیت تولید مواجهاند، افزایش دهد. بر اساس آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، بیش از ۱.۳۸۱ میلیارد هکتار از اراضی جهان تحت تأثیر شوری قرار دارند؛ بنابراین، توسعه چنین فناوریهایی میتواند ظرفیت قابلتوجهی برای افزایش تولید غذا، بهویژه در کشورهایی که با محدودیت منابع آب و زمین مواجهاند، ایجاد کند.
در ایران نیز شوری خاک یکی از چالشهای مهم تولید پایدار کشاورزی، بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک، به شمار میرود. از این رو، توسعه و ترویج ارقام مقاوم به شوری با عملکرد بالا از طریق بهنژادی نوین، همراه با اصلاح و مدیریت اراضی شور و افزایش بهرهوری آب میتواند امکان استفاده از اراضی شور وکمبازده را فراهم کرده و ظرفیت تولید محصولات راهبردی مانند گندم را افزایش دهد. در صورت دستیابی به ارقام سازگار با شرایط اقلیمی و خاکی ایران و اثبات عملکرد مناسب آنها در آزمایشهای چندساله و مزرعهای، این رویکرد میتواند به کاهش وابستگی به واردات و حرکت به سمت خودکفایی پایدار کمک کند.
در مجموع، دستاورد چین را میتوان یک فرصت راهبردی برای ایران دانست، اما نه به معنای انتقال مستقیم فناوری. بومیسازی این تجربه با تکیه بر توان علمی داخلی، شناسایی مناطق مستعد، توسعه ارقام متناسب با شرایط ایران و ارزیابی اقتصادی آن، میتواند گامی مؤثر در افزایش بهرهوری اراضی شور، تقویت امنیت غذایی و کاهش وابستگی کشور به واردات محصولات راهبردی باشد.
منابع:
انتهای پیام/ کشاورزی
