مسیر اقتصاد/ انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، نخستین انتخابات اسرائیل پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است. بااین‌حال، پایان رأی‌گیری الزاماً تکلیف دولت را روشن نمی‌کند. نظرسنجی‌های پیش از انتخابات، مسیر مطمئنی برای دستیابی هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی به اکثریت نشان نمی‌دادند؛ وضعیتی که می‌تواند مذاکرات ائتلافی را طولانی و حتی زمینه انتخابات دیگری را فراهم کند.
دولت مستقر از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲ برآمده است. پس از ۷ اکتبر، بنی گانتس به ترکیب اضطراری دولت پیوست، اما در ژوئن ۲۰۲۴ از آن خارج شد. بنابراین، توصیف تمام دوره پس از ۷ اکتبر به‌عنوان حاکمیت یک «دولت اضطراری» دقیق نیست؛ تداوم دولت نتانیاهو بر پایه ائتلاف پارلمانی او بوده است.
پنج انتخابات در حدود سه‌سال‌ونیم
سابقه نزدیک اسرائیل نشان می‌دهد تبدیل آرای انتخاباتی به دولت پایدار چقدر دشوار است. در انتخابات ۹ آوریل ۲۰۱۹، نتانیاهو نتوانست ائتلاف تشکیل دهد و کنست منحل شد. انتخابات ۱۷ سپتامبر همان سال نیز با ناکامی پیاپی نتانیاهو و گانتس در تشکیل دولت، به دور سوم انجامید.
پس از انتخابات ۲ مارس ۲۰۲۰، دولت مشترک نتانیاهو و گانتس با توافق چرخش نخست‌وزیری تشکیل شد؛ اما اختلاف بر سر بودجه در دسامبر همان سال به انحلال کنست انجامید و نوبت نخست‌وزیری گانتس محقق نشد.
انتخابات ۲۳ مارس ۲۰۲۱، سرانجام به تشکیل ائتلاف بنت–لاپید در ژوئن انجامید. این ائتلاف نیز اکثریت خود را از دست داد و کنست در ژوئن ۲۰۲۲ منحل شد. در پنجمین انتخابات، اول نوامبر ۲۰۲۲، بلوک نتانیاهو ۶۴ کرسی از ۱۲۰ کرسی را به دست آورد و او به نخست‌وزیری بازگشت. این سابقه، هم ناکامی در تشکیل دولت و هم شکنندگی دولت‌های تشکیل‌شده را نشان می‌دهد.
اول‌شدن یک حزب، تضمین نخست‌وزیری نیست
در سازکار سیاسی اسرائیل، توان گردآوردن حمایت پارلمانی تعیین‌کننده است. رئیس‌جمهور پس از مشورت با احزاب، مأموریت تشکیل دولت را واگذار می‌کند؛ بنابراین، پیشتازی احتمالی لیکود یا حزب رقیب، به‌تنهایی نخست‌وزیر آینده را مشخص نمی‌کند.
مخالفت مشترک با نتانیاهو نیز برای ساختن ائتلاف کافی نیست. اختلاف بر سر همکاری با احزاب عرب، خدمت نظامی جریان‌های مذهبی و تقسیم قدرت، می‌تواند توافق مخالفان را دشوار کند. در چنین شرایطی، هم مأموریت تشکیل دولت برای گادی آیزنکوت و هم واگذاری دوباره آن به نتانیاهو، به آرایش نهایی کرسی‌ها و حمایت احزاب وابسته خواهد بود.
ماندن نتانیاهو؛ بدون سقف قطعی ۷ هفته‌ای
نامزد نخست، از زمان دریافت مأموریت، ۲۸ روز برای تشکیل دولت فرصت دارد که تا ۱۴ روز قابل تمدید است. در صورت ناکامی، امکان واگذاری مأموریت به نامزد دیگری با مهلت ۲۸روزه وجود دارد. این زمان‌ها پس از شمارش آرا و فرایند مشورت آغاز می‌شوند.
بر اساس قانون، دولت مستقر تا تشکیل دولت جدید به کار ادامه می‌دهد. ازاین‌رو، ماندن نتانیاهو برای چند هفته آینده سناریویی قابل اعتناست، اما بازه ۵ تا ۷ هفته سقف قانونی آن نیست. شکست مذاکرات می‌تواند این وضعیت را ماه‌ها ادامه دهد؛ همان‌طور که توافق سریع‌تر احزاب می‌تواند دوره انتقال را کوتاه کند.
برای ایران، انتخابات پایان تقابل نیست
رقابت سیاسی اسرائیل، به معنای وجود گزینه‌ای روشن برای پایان تقابل با ایران نیست. اختلاف رهبران بر سر مدیریت جنگ، مسئولیت شکست‌های امنیتی و مناسبات داخلی، با اشتراک آنان در مقابله با توان هسته‌ای و نفوذ منطقه‌ای ایران هم‌زمان است. البته تفاوت در میزان خطرپذیری، رابطه با واشنگتن و انتخاب ابزارهای فشار می‌تواند بر شدت و زمان‌بندی رویارویی اثر بگذارد.
در نتیجه، از منظر ایران، کاهش مخاطرات جنگ و هزینه‌های اقتصادی آن را نمی‌توان به جابه‌جایی نخست‌وزیر گره زد. اعلام نتایج انتخابات نیز به‌خودی‌خود دلیلی برای رفع نااطمینانی در تجارت، سرمایه‌گذاری و بازار انرژی نیست. معیار ارزیابی باید ترکیب ائتلاف، تصمیم‌های عملی و تغییر رفتار امنیتی باشد؛ به‌ویژه آنکه دولت کنونی تا تشکیل جانشین همچنان مسئول اداره امور خواهد بود.
منابع:
آسوشیتدپرس؛ رقابت انتخاباتی و احتمال بن‌بست
اسرائیل پالیسی فوروم؛ خط زمانی انتخابات ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲
دفتر ریاست‌جمهوری اسرائیل؛ مهلت‌های تشکیل دولت
قانون پایه دولت؛ تداوم فعالیت دولت مستقر
ایندین اکسپرس؛ محدودیت تغییر سیاست خارجی با تغییر دولت
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
