به گزارش مسیر اقتصاد افزایش هزینه گازوئیل، دولت آمریکا را به مداخله مستقیم‌تر در زنجیره تأمین سوخت سوق داده است. براساس گزارش آسوشیتدپرس در ۲۶ اکتبر، قیمت این فرآورده از حدود ۳.۷۶ دلار در هر گالن پیش از جنگ ایران به ۶.۳۵ دلار رسیده؛ افزایشی نزدیک به ۶۹ درصد که هزینه فعالیت کشاورزان، حمل‌ونقل و بنگاه‌ها را بالا می‌برد. چنین فشاری، موضوع ظرفیت پالایش و دسترسی به فرآورده را در کانون سیاست انرژی واشنگتن قرار داده است.
ابزار حمایت چیست؟
وزارت انرژی آمریکا اعلام کرده است از اختیارات بخش سوم «قانون تولید دفاعی» برای حمایت از تولید، ذخیره‌سازی و لجستیک فرآورده‌های نفتی استفاده می‌کند. سقف اعتبار اعلام‌شده ۱۵۰ میلیون دلار است و انتخاب پروژه‌ها همچنان ادامه دارد. بنابراین، این رقم را باید برنامه تأمین مالی دانست؛ هنوز نمی‌توان آن را سرمایه‌گذاری انجام‌شده یا ظرفیت واردشده به مدار تولید محسوب کرد.
این حمایت به گازوئیل محدود نمی‌شود و بنزین و سوخت هواپیما را نیز پوشش می‌دهد. در اطلاعیه منتشرشده، سهم دقیق گازوئیل از افزایش تولید و زمان تحقق آن مشخص نشده است. همچنین، این سند به‌تنهایی نشان‌دهنده دستور عمومی برای افزایش اجباری تولید همه پالایشگاه‌ها نیست. ابزار مشخص فعلی، مشارکت مالی دولت در تقویت زیرساخت و ظرفیت عرضه است.
پالایشگاه‌ها چقدر امکان افزایش تولید دارند؟
اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش ۲۲ اکتبر اعلام کرد متوسط استفاده از ظرفیت پالایشگاه‌ها در فاصله مه تا سپتامبر از ۹۵ درصد فراتر رفته است؛ درحالی‌که میانگین همین ماه‌ها از سال ۱۹۹۱ حدود ۹۲ درصد بوده است. کمبود جهانی فرآورده‌های تقطیری و افزایش حاشیه سود، انگیزه اقتصادی بالابردن تولید را ایجاد کرده‌اند.
بااین‌حال، ظرفیت پالایش آمریکا نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود ۴ درصد کاهش یافته است. در نتیجه، استفاده شدیدتر از تجهیزات موجود الزاماً به معنای برخورداری از ظرفیت کافی برای پاسخ‌گویی به شوک عرضه نیست. این داده‌ها نشان می‌دهد که ترغیب بیشتر بنگاه‌ها با محدودیت فیزیکی مواجه است؛ افزایش سودآوری نمی‌تواند در کوتاه‌مدت جای تجهیزات و واحدهای جدید را بگیرد.
رویترز نیز در ۲۰ اکتبر گزارش داد دولت با پالایشگران داخلی و خارجی برای افزایش تولید مذاکره می‌کند. به گفته مدیرعامل مؤسسه نفت آمریکا، برخی پالایشگاه‌ها تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده را به تعویق انداخته‌اند. این گزارش همچنین تأکید دارد توسعه واحدهای پالایشی، بسته به پیچیدگی پروژه، ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها زمان ببرد.
تسهیل دسترسی به سوخت چه اثری دارد؟
بخش دیگری از اقدامات دولت به نحوه استفاده و توزیع سوخت مربوط است. فرمان پنجم اکتبر کاخ سفید، وزارت خزانه‌داری را مأمور فراهم‌کردن تعویق برخی پرداخت‌های مالیاتی و رفع جریمه استفاده جاده‌ای از گازوئیل رنگ‌شده تا پایان دسامبر کرده است. این سوخت معمولاً برای مصارف غیرجاده‌ای به کار می‌رود. تعویق مالیات نیز به‌خودی‌خود به معنای بخشودگی دائمی آن نیست.
از نظر اقتصادی، چنین تسهیلاتی می‌تواند دسترسی مصرف‌کنندگان به موجودی قابل استفاده را بهتر کند و فشار نقدینگی را کاهش دهد؛ اما به‌تنهایی تولید تازه‌ای ایجاد نمی‌کند. به همین ترتیب، حمایت از توسعه پالایشگاه‌ها تنها پس از اجرای پروژه‌ها به عرضه بیشتر منجر خواهد شد. فاصله زمانی میان اعلام حمایت و تولید واقعی، محدودیت مهم این سیاست برای مهار فوری قیمت است.
پیامد قابل توجه دیگر، فشار بر استمرار کار تجهیزات است. تعویق تعمیرات ممکن است عرضه امروز را حفظ کند، اما در ارزیابی سیاست باید خطر توقف‌های ناخواسته آینده نیز سنجیده شود؛ این یک ریسک عملیاتی است و نباید آن را وقوع قطعی حادثه دانست. تجربه فعلی آمریکا نشان می‌دهد تاب‌آوری بازار سوخت به ظرفیت آماده‌به‌کار پالایش، تعمیرات و شبکه توزیع وابسته است و صرف افزایش انگیزه مالی تولیدکننده، پاسخ فوری به اختلال گسترده عرضه فراهم نمی‌کند.
منابع:
وزارت انرژی آمریکا؛ برنامه حمایت مالی از توسعه پالایش، ۲۲ اکتبر
اداره اطلاعات انرژی آمریکا؛ میزان استفاده از ظرفیت پالایش، ۲۲ اکتبر
رویترز؛ مذاکره دولت با پالایشگران، ۲۰ اکتبر
کاخ سفید؛ فرمان تسهیلات مالیاتی گازوئیل، ۵ اکتبر
آسوشیتدپرس؛ تغییر قیمت سوخت از آغاز جنگ، ۲۶ اکتبر
انتهای پیام/ انرژی
