به گزارش مسیر اقتصاد هزینه اقتصادی جنگ علیه ایران به بودجه نظامی آمریکا محدود نمانده و از طریق بازارهای جهانی انرژی و نهاده، به فعالیت تولیدکنندگان آمریکایی منتقل شده است. مؤسسه کوئینسی در گزارشی به قلم هادی کحال‌زاده، منتشرشده در ۲۱ اکتبر، کشاورزی را از بخش‌هایی معرفی می‌کند که هم‌زمان با افزایش هزینه سوخت، کود، جابه‌جایی محصول و تأمین مالی مواجه شده است. این فشارها بر مشکلات پیشین کشاورزان، از جمله نااطمینانی تجاری و هزینه بالای تولید، افزوده شده‌اند.
افزایش هزینه سوخت در مزرعه و زنجیره حمل
برآورد وزارت کشاورزی آمریکا نشان می‌دهد هزینه سوخت و روغن این بخش در سال ۲۰۲۶، نسبت به سال قبل ۴.۸ میلیارد دلار، معادل ۲۸.۸ درصد افزایش می‌یابد. همچنین مخارج کود، آهک و مواد اصلاح‌کننده خاک، ۵.۳ میلیارد دلار، معادل ۱۵.۳ درصد بیشتر خواهد شد. این ارقام پیش‌بینی هزینه سالانه‌اند و نباید خسارت نهایی و صرفاً ناشی از جنگ تلقی شوند.
گازوئیل علاوه بر تراکتورها و کمباین‌ها، در تجهیزات آبیاری و حمل نهاده و محصول مصرف می‌شود. در نتیجه، گرانی آن هم هزینه فعالیت داخل مزرعه را افزایش می‌دهد و هم از مسیر جابه‌جایی بذر، کود، خوراک دام و محصول برداشت‌شده به تولیدکننده منتقل می‌شود. به این ترتیب، سهم مستقیم سوخت در حساب هزینه مزرعه، تمام میزان مواجهه کشاورز با افزایش قیمت انرژی را نشان نمی‌دهد. گزارش کوئینسی نیز بر همین اثر زنجیره‌ای تأکید دارد.
کود گران، محدودیت در تأمین نهاده
فدراسیون فارم‌بیروی آمریکا، اختلال در عبور محموله‌های کود و نفت از تنگه هرمز را از عوامل تشدید فشار بر عرضه و هزینه نهاده‌ها معرفی کرده است. اهمیت این اختلال برای کشاورزی آمریکا نشان می‌دهد فاصله جغرافیایی از محل جنگ، مانع انتقال آثار آن از طریق بازار جهانی کالا نمی‌شود.
نشانه این فشار در نظرسنجی بهار این فدراسیون دیده می‌شود: از بیش از ۵۷۰۰ کشاورز و دامدار پاسخ‌دهنده در فاصله ۳ تا ۱۱ آوریل، ۷۰ درصد گفته‌اند توان خرید تمام کود موردنیاز سال خود را ندارند. این نسبت در جنوب آمریکا نزدیک به ۸۰ درصد بوده است. این داده مربوط به پاسخ‌دهندگان همان نظرسنجی است؛ نه اندازه‌گیری تازه در پاییز و نه اثبات کاهش مصرف کود در تمام مزارع آمریکا.
از منظر تولید، ناتوانی در تأمین کامل نهاده می‌تواند کشاورز را به کاهش مصرف، تغییر الگوی کشت یا افزایش استقراض سوق دهد. نتیجه هر انتخاب به وضعیت مزرعه وابسته است، اما همگی نشان می‌دهند جهش قیمت نهاده می‌تواند تصمیم تولید را نیز تغییر دهد.
نیاز بیشتر به وام، پیش از دریافت درآمد
گزارش کوئینسی حلقه دیگری از فشار را نیاز به سرمایه در گردش می‌داند. کشاورز هزینه بذر، کود و سوخت را پیش از فروش محصول می‌پردازد؛ بنابراین گران‌شدن نهاده‌ها مبلغ موردنیاز برای تأمین مالی را افزایش می‌دهد. برای تولیدکننده وابسته به وام، بالا بودن هزینه اعتبار نیز فشار مضاعفی ایجاد می‌کند.
وزارت کشاورزی آمریکا مجموع هزینه تولید سال جاری را ۴۹۲.۸ میلیارد دلار پیش‌بینی کرده که ۴.۵ درصد بیشتر از سال قبل است. درآمد خالص کشاورزی نیز پس از تعدیل تورم، با کاهش ۵.۵ درصدی مواجه خواهد شد؛ البته همچنان بالاتر از متوسط بیست‌ساله می‌ماند. این تصویر از فشار بر سودآوری حکایت دارد، اما مؤید فروپاشی کل بخش کشاورزی نیست.
در ارزیابی اقتصادی جنگ، باید این هزینه‌های منتقل‌شده به تولید داخلی را نیز در نظر گرفت. در عین حال، تفکیک اثر جنگ از شرایط آب‌وهوایی، سیاست تجاری و نوسان قیمت محصولات ضروری است؛ جمع‌زدن همه مشکلات کشاورزی زیر عنوان «خسارت جنگ ایران»، برآورد قابل دفاعی به دست نمی‌دهد.
منابع:
مؤسسه کوئینسی؛ هزینه جنگ ایران برای کشاورزان آمریکایی
وزارت کشاورزی آمریکا؛ پیش‌بینی درآمد و هزینه بخش کشاورزی
فدراسیون فارم‌بیرو؛ عرضه و استطاعت خرید کود
نتایج نظرسنجی کشاورزان درباره تأمین کود
انتهای پیام/ کشاورزی
