به گزارش مسیر اقتصاد نیوزویک با استناد به برآوردهای وزارت کشاورزی آمریکا نوشته است این کشور در سال ۲۰۲۶ میلادی با یکی از ضعیفترین فصلهای گندم در چند دهه اخیر روبهرو شده است. امسال حدود ۱۷.۳ میلیون هکتار زمین در آمریکا به کشت گندم اختصاص یافته که ۶ درصد کمتر از سال قبل است و از پیشبینی ماه مارس وزارت کشاورزی نیز پایینتر محسوب میشود. با این حال، همه زمینهای کاشتهشده به محصول قابل برداشت تبدیل نمیشوند؛ بخشی از مزارع به دلیل خشکسالی، خسارت یا صرفه نداشتن برداشت از چرخه برداشت خارج میشوند. بر همین اساس، سطحی که واقعاً به مرحله برداشت میرسد حدود ۱۳ میلیون هکتار پیشبینی شده که پایینترین سطح از سال ۱۸۷۷ است.
اهمیت این افت فقط در کاهش زمینهای برداشتشده نیست. برآورد وزارت کشاورزی آمریکا نشان میدهد تولید کل گندم این کشور در فصل ۲۰۲۶/۲۰۲۷ حدود ۴۲ میلیون تن خواهد بود؛ رقمی که کمترین میزان از فصل ۱۹۷۰/۱۹۷۱ محسوب میشود. بنابراین مسئله فقط کاهش سطح زیر کشت نیست، بلکه تولید واقعی گندم آمریکا نیز به یکی از پایینترین سطوح چند دهه اخیر رسیده است.
خشکسالی و گرما؛ عامل اصلی افت تولید
مهمترین فشار بر گندم آمریکا از شرایط آبوهوایی ناشی میشود. دوره ۱۲ ماهه منتهی به آوریل ۲۰۲۶، گرمترین دوره ثبتشده در آمریکا بوده است و بسیاری از ایالتهای مهم تولیدکننده گندم با خشکسالی شدید مواجه شدهاند. گرما و کمبود آب باعث کوتاهماندن گیاه، کاهش رشد و افت عملکرد میشود.
در کانزاس، که از مراکز اصلی تولید گندم آمریکا در کنار اوکلاهما و تگزاس است، بخشی از محصول به دلیل خشکی شدید بسیار کوتاه مانده و نشانههای تنش خشکی در مزارع دیده شده است. علاوه بر خشکسالی، سرمازدگیهای مارس، آوریل و می نیز فشار مضاعفی بر محصول وارد کرده و عملکرد مزارع را کاهش داده است.
بر اساس دادههای وزارت کشاورزی آمریکا، کانزاس، تگزاس و اوکلاهما از ایالتهایی هستند که با افت قابل توجه سطح گندم مواجه شدهاند. تگزاس بیشترین کاهش را تجربه کرده و سطح گندم آن نسبت به سال قبل حدود ۱.۶ میلیون هکتار کمتر شده است. اوکلاهما نیز با کاهش حدود ۵۵۰ هزار هکتاری و کانزاس با کاهش حدود ۳۸۰ هزار هکتاری روبهرو هستند. این ارقام نشان میدهد افت گندم آمریکا فقط مربوط به عملکرد پایینتر مزارع نیست، بلکه بخشی از زمینها از ابتدا یا در مسیر تولید از چرخه برداشت مؤثر خارج شدهاند.
هزینه نهادهها و اثر بحران هرمز
افزایش هزینه تولید، عامل مهم دیگر در کاهش انگیزه کشاورزان برای کشت گندم است. سوخت، کود و سایر نهادههای کشاورزی در سالهای اخیر فشار زیادی بر درآمد کشاورزان وارد کردهاند و نیوزویک افزایش هزینه سوخت و کود را به بستهشدن تنگه هرمز در جریان جنگ ایران نیز پیوند میزند.
از این منظر، جنگ ایران و بحران تنگه هرمز عامل مکمل در زنجیره فشار بر گندم آمریکا است؛ عاملی که هزینه تولید را بالا برده، اما ریشه اصلی کاهش تولید گندم آمریکا نیست.
چرا کشاورزان از گندم فاصله میگیرند؟
عامل ساختاریتر، کاهش جذابیت اقتصادی گندم در مقایسه با محصولات دیگر است. ذرت و سویا در سالهای اخیر سودآورتر از گندم شدهاند و سرمایهگذاری تحقیقاتی و فناورانه بیشتری نیز روی این محصولات انجام شده است. در مقابل، بخش مهمی از اصلاح ارقام گندم در آمریکا توسط دانشگاههای عمومی انجام میشود و این مراکز به اندازه صنعت ذرت و سویا از منابع مالی برخوردار نیستند.
در نتیجه، کشاورزان محصولی را انتخاب میکنند که بتواند کسبوکار آنها را حفظ کند. وقتی قیمت گندم نسبت به ذرت و سویا جذابیت کمتری دارد و هزینه تولید بالا میماند، کاهش سطح زیر کشت گندم تصمیمی اقتصادی است، نه تنها پیامد خشکسالی.
اثر محدود اما قابل انتقال به قیمت غذا
هنوز روشن نیست کاهش تولید امسال چه اثری بر قیمت مواد غذایی مبتنی بر گندم خواهد داشت. وزارت کشاورزی آمریکا پیشبینی کرده قیمت متوسط گندم در فصل ۲۰۲۶/۲۰۲۷ به حدود ۲۳۹ دلار برای هر تن برسد که نسبت به سال قبل افزایش دارد. با این حال، سهم کشاورزان از هر دلار هزینهکرد مصرفکننده برای غذا در سال ۲۰۲۴ فقط ۱۱.۸ سنت بوده و بخش بزرگی از قیمت نهایی به هزینههای پس از مزرعه مربوط میشود.
به همین دلیل، کاهش تولید گندم لزوماً بلافاصله به همان نسبت در قیمت نان، آرد و محصولات نانوایی دیده نمیشود. اما اگر خشکسالی ادامه یابد، هزینه تولید بالا بماند و گندم بیش از پیش جای خود را به محصولات سودآورتر بدهد، فشار بر زنجیره تأمین گندم افزایش خواهد یافت. آمریکا فعلاً ذخایر کافی برای تأمین نیاز آسیابها دارد، اما تداوم این روند میتواند ذخایر را کاهش دهد و قیمت محصولات مبتنی بر گندم را در دورههای بعد تحت فشار قرار دهد.
منابع:
انتهای پیام/ کشاورزی
