مسیر اقتصاد/ جدول تورم نقطهبهنقطه خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد گرانی مواد غذایی همچنان مهمترین فشار بر معیشت خانوارهاست. بر اساس این آمار، تورم شاخص کل در کشور به ۸۸.۶ درصد رسیده، اما تورم خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در سطح کشور ۱۳۴.۶ درصد ثبت شده است. این شکاف نشان میدهد افزایش قیمت مواد غذایی با سرعتی بسیار بالاتر از میانگین قیمتها ادامه دارد و فشار اصلی آن بر دهکهای کمدرآمد وارد میشود؛ خانوارهایی که سهم بیشتری از هزینههای خود را به خوراک اختصاص میدهند.
تورم روستا بالاتر از تورم شهری
نکته مهم جدول، شدت بیشتر تورم در مناطق روستایی است. تورم شاخص کل در مناطق شهری ۸۵.۲ درصد بوده، اما این رقم در مناطق روستایی به ۱۰۸.۱ درصد رسیده است. به بیان دیگر، هزینه زندگی خانوارهای روستایی با سرعت بیشتری نسبت به خانوارهای شهری افزایش یافته و شکاف تورمی میان شهر و روستا قابل توجه شده است.
این وضعیت از آن جهت اهمیت دارد که روستاها فقط محل سکونت بخشی از جمعیت کشور نیستند؛ بخش مهمی از تولید و تأمین غذا نیز در همین مناطق شکل میگیرد. بنابراین افزایش هزینه زندگی و خدمات در روستاها، در صورت تداوم، میتواند هم بر معیشت خانوارهای روستایی و هم بر هزینه تولید کشاورزی و دامپروری اثر بگذارد.
خوراکیها؛ نقطه اصلی فشار بر معیشت روستاها
بخش نگرانکنندهتر جدول، تورم خوراکیها در مناطق روستایی است. تورم نقطهبهنقطه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در روستاها به ۱۴۰.۵ درصد رسیده؛ رقمی بالاتر از تورم خوراکیها در مناطق شهری که ۱۳۳.۲ درصد ثبت شده است.
این سطح از افزایش قیمت میتواند مصرف کالاهای غذایی باکیفیت را در خانوارهای کمدرآمد کاهش دهد و به حذف تدریجی برخی اقلام مغذی از سفره منجر شود. از این منظر، تورم خوراکیها فقط یک مسئله قیمتی نیست؛ با کیفیت تغذیه، سلامت خانوارها و امنیت غذایی ارتباط مستقیم دارد.
افزایش هزینههای غیرخوراکی در روستاها
فشار تورمی در روستاها به مواد غذایی محدود نیست. بر اساس جدول، تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات در مناطق روستایی ۸۱.۲ درصد بوده، در حالی که این رقم در مناطق شهری ۶۲.۱ درصد ثبت شده است. این اختلاف نشان میدهد هزینههایی مانند حملونقل، انرژی، خدمات، پوشاک و سایر نیازهای روزمره نیز در روستاها با شدت بیشتری افزایش یافته است.
افزایش هزینههای غیرخوراکی، توان خانوار روستایی برای تأمین غذای کافی را نیز کاهش میدهد؛ زیرا بخش بیشتری از درآمد محدود خانوار صرف هزینههای ضروری دیگر میشود. در چنین شرایطی، فشار همزمان خوراکی و غیرخوراکی میتواند دامنه فقر معیشتی در مناطق روستایی را گسترش دهد.
ضرورت حمایت از معیشت و تولید روستایی
در برابر چنین وضعیتی، سیاست حمایتی نباید فقط به پرداخت یارانه نقدی یا کنترل مقطعی قیمت محدود شود. کاهش هزینه تولید و زندگی در روستا، تأمین بهموقع نهادههای کشاورزی و دامی، مدیریت هزینه حملونقل، پشتیبانی از تولیدکنندگان خرد و حفظ قدرت خرید خانوارهای کمدرآمد باید همزمان دنبال شود.
تورم بالای خوراکیها در روستاها زنگ هشدار مهمی برای امنیت غذایی کشور است. اگر این روند ادامه پیدا کند، فشار بر سفره خانوارهای روستایی میتواند به افزایش هزینه تولید غذا و کاهش پایداری زنجیره تأمین منجر شود. مهار این وضعیت نیازمند سیاستی است که هم مصرفکننده کمدرآمد را پوشش دهد و هم تولیدکننده روستایی را در چرخه تولید نگه دارد.
انتهای پیام/ کشاورزی
