۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۱۵۰۳ ۰۴ فروردین ۱۴۰۵ - ۰۹:۳۰ دسته: پول و بانک
۰

درحالیکه پیش از این قرار بود در سال جاری میلادی در چند نوبت نرخ بهره آمریکا کاهش پیدا کند، بحران اخیر و جهش قیمت انرژی این روند را تغییر داده است. جهش قیمت نفت در پی جنگ غرب آسیا و اختلال در عرضه انرژی، بازارها را نسبت به آینده نرخ بهره آمریکا مردد کرده است. برخی معامله‌گران اکنون احتمال افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو را مطرح می‌کنند و مقام‌های بانک مرکزی آمریکا نیز از باز بودن همه گزینه‌ها سخن گفته‌اند. جهش نفتی، آزادی عمل فدرال رزرو را کمتر کرده و این خود، یکی از مهم‌ترین پیامدهای اقتصادی جنگ برای آمریکا است. نفت گران، هم تورم را بالا می‌برد و هم می‌تواند رشد اقتصادی و بازار کار آمریکا را تحت فشار بگذارد؛ وضعیتی که رکود و تورم را به طور همزمان در پی دارد.

به گزارش مسیر اقتصاد افزایش قیمت نفت حالا فقط مسئله بازار انرژی نیست؛ به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های اقتصاد آمریکا هم تبدیل شده است: آیا فدرال رزرو ناچار می‌شود برای مهار تورم ناشی از نفت، نرخ بهره را بالا ببرد؟ شوک جدید نفتی، بازارها را از سناریوی کاهش نرخ بهره دور کرده و حتی احتمال افزایش نرخ را هم وارد محاسبات کرده است. آنچه مسلم است اینکه بازارها دیگر مانند قبل روی کاهش نرخ حساب نمی‌کنند.

نفت گران، معادله فدرال رزرو را به‌هم زده است

نفت گران از یک سو هزینه سوخت، حمل‌ونقل و تولید را بالا می‌برد و از سوی دیگر، به انتظارات تورمی فشار وارد می‌کند. همین مسئله باعث شده بازار اوراق و نرخ بهره در آمریکا دوباره به سمت سناریوی سخت‌گیرانه‌تر حرکت کند. مقام‌های فدرال رزرو اکنون با وضعیتی روبه‌رو هستند که در آن، تداوم جنگ و بالا ماندن قیمت نفت می‌تواند هم‌زمان تورم را بالا ببرد و بازار کار را ضعیف کند؛ یعنی همان وضعیتی که کار تصمیم‌گیری پولی را دشوار می‌کند.

هنوز از «اجبار» خبری نیست

مقامات بانک مرکزی آمریکا نیز اعلام کرده‌اند که در شرایط فعلی هیچ مسیر روشن و از پیش‌تعیین‌شده‌ای برای نرخ بهره وجود ندارد و سیاست‌گذار پولی باید انعطاف‌پذیر بماند. به عقیده آن‌ها برای قضاوت درباره اثر کامل جهش نفت هنوز زود است. این موضع‌ها نشان می‌دهد در داخل خود بانک مرکزی آمریکا نیز هنوز اجماعی برای آینده نرخ بهره صورت نگرفته است.

بازار چه می‌گوید؟

بازارها البته محتاط‌تر شده‌اند. جهش نفت، بازده اوراق خزانه آمریکا را بالا برده و سرمایه‌گذاران را نسبت به بازگشت تورم نگران کرده است. هم‌زمان، تحلیل‌های بازار نشان می‌دهد امید به کاهش نرخ بهره به‌شدت ضعیف شده و سناریوی «نرخ‌ها برای مدت طولانی‌تری بالا می‌مانند» جدی‌تر شده است. با این حال، حتی در این فضا نیز هنوز سناریوی ثابت ماندن نرخ‌ها در آمریکا از سناریوی افزایش نرخ قوی‌تر است. یعنی بازار به فدرال رزرو علامت هشدار داده، اما هنوز حکم نهایی صادر نکرده است.

مسئله اصلی، رکود تورمی است

علت این تردید هم روشن است. نفت بالا فقط تورم‌زا نیست؛ می‌تواند رشد اقتصادی را هم کند کند. فدرال رزرو اگر تنها به تورم نگاه کند، باید سخت‌گیرتر شود. اما اگر ضعف بازار کار و افت رشد اقتصادی را هم در نظر بگیرد، شاید افزایش نرخ را به تعویق بیندازد یا اصلاً سراغ آن نرود. همین دوگانگی است که سیاست پولی آمریکا را در موقعیت دشوار قرار داده است. مقام‌های فدرال رزرو دقیقاً نگران همین وضعیت هستند: جنگ اگر طولانی شود، می‌تواند هم تورم را بالا نگه دارد و هم اشتغال را تضعیف کند. در چنین فضایی، هر تصمیمی هزینه خود را دارد.

شوک نفتی فقط یک مسئله انرژی نیست

در عمل، آنچه امروز رخ داده این است که جنگ و اختلال عرضه انرژی، برنامه کاهش نرخ بهره در آمریکا را به‌هم زده است. نفت گران، احتمال افزایش نرخ را بالا برده و احتمال کاهش نرخ را کم کرده است. اگر قیمت نفت در سطوح بالا بماند و اثر آن به تورم مصرف‌کننده و دستمزدها سرایت کند، احتمال سخت‌گیری بیشتر فدرال رزرو بالا می‌رود. اما اگر جنگ فروکش کند، نفت عقب‌نشینی کند و نشانه‌های ضعف اقتصاد آمریکا پررنگ‌تر شود، ممکن است بانک مرکزی آمریکا از افزایش نرخ فاصله بگیرد و فقط کاهش نرخ را عقب بیندازد. مسئله اصلی این است که جهش نفتی، آزادی عمل فدرال رزرو را کمتر کرده و این خود، یکی از مهم‌ترین پیامدهای اقتصادی جنگ برای آمریکا است.

منابع: رویترز، اویل پرایس

انتهای پیام/ پول و بانک



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.