به گزارش مسیر اقتصاد آمریکا در تازهترین تلاش خود برای بازگرداندن جریان تجارت دریایی به تنگه هرمز، سقف برنامه بیمهای خود برای کشتیهای عبوری از این مسیر را دو برابر کرده است. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، تعهد بیمهای واشنگتن برای کشتیهایی که حاضر به عبور از تنگه هرمز هستند از ۲۰ میلیارد دلار به ۴۰ میلیارد دلار افزایش یافته و در کنار شرکت چاب، شش بیمهگر خصوصی دیگر نیز به این برنامه افزوده شدهاند.
این برنامه تحت نظارت شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا، DFC، اجرا میشود و ماهیت آن ارائه بیمه اتکایی و پشتوانه دولتی برای پوشش ریسک جنگ، خسارت به بدنه کشتی، ماشینآلات و محموله است. به بیان دیگر، دولت آمریکا میخواهد بخشی از ریسکی را که بازار خصوصی در شرایط جنگ حاضر به پذیرش آن نیست، بر عهده بگیرد تا بیمهگران و مالکان کشتی دوباره به عبور از تنگه هرمز تمایل پیدا کنند.
سه ضلع بسته آمریکا برای بازگرداندن کشتیها
اقدام اخیر واشنگتن ادامه برنامهای است که از اوایل مارس آغاز شد. در آن زمان، دولت ترامپ به DFC مأموریت داد برای تجارت دریایی در خلیج فارس بیمه ریسک سیاسی، تضمین مالی و پشتوانه بیمه اتکایی فراهم کند. DFC سپس اعلام کرد پوشش اتکایی گردان تا سقف حدود ۲۰ میلیارد دلار را برای حملونقل دریایی در منطقه فعال میکند و این برنامه را با هماهنگی خزانهداری آمریکا و سنتکام پیش میبرد.
چند روز بعد، شرکت چاب بهعنوان شریک اصلی بیمهای این برنامه معرفی شد. در مرحله جدید نیز شرکتهایی مانند Travelers، Liberty Mutual، Berkshire Hathaway، AIG، Starr و CNA به این سازوکار افزوده شدهاند. بنابراین بسته آمریکایی را میتوان ترکیبی از سه مؤلفه دانست: پشتوانه مالی دولت، مشارکت بیمهگران خصوصی و احتمال حمایت امنیتی از مسیر اسکورت دریایی.
با این حال، حتی والاستریت ژورنال نیز تأکید کرده است که با وجود افزایش پوشش، سامانه عمومی ثبت درخواست هنوز بهصورت کامل راهاندازی نشده و جزئیات اجرایی برنامه نیز بهطور شفاف منتشر نشده است. همین ابهام اجرایی باعث میشود اثر روانی برنامه از اثر عملی آن جلوتر باشد.
بیمه ریسک را حذف نمیکند، فقط آن را توزیع میکند
مسئله اصلی در تنگه هرمز فقط نبود پوشش بیمهای نیست. بیمه میتواند خسارت مالی را میان دولت، بیمهگر و بیمهگذار توزیع کند، اما تهدید فیزیکی علیه کشتی، خدمه، محموله و مسیر کشتیرانی را از بین نمیبرد. اگر مالکان کشتی احتمال آسیب، توقیف، حمله یا گرفتار شدن در یک مسیر بسته را جدی بدانند، حتی پوشش بیمهای گسترده نیز برای بازگشت آنها کافی نخواهد بود.
به همین دلیل، بازار بیمه در هفتههای نخست بحران واکنشی بسیار شدید نشان داد. بر اساس گزارش رویترز، هزینه بیمه جنگ برای کشتیهای عبوری از منطقه در برخی موارد بیش از ۱۰۰۰ درصد افزایش یافت. گزارشهای بازار نیز نشان میداد حقبیمه جنگ در مدت کوتاهی از حدود ۰.۲ درصد ارزش کشتی به نزدیک ۱ درصد رسیده؛ یعنی برای یک نفتکش ۱۰۰ میلیون دلاری، هزینه بیمه جنگ برای یک سفر میتوانست از حدود ۲۰۰ هزار دلار به نزدیک یک میلیون دلار برسد.
این جهش قیمتی نشان میدهد از نگاه بیمهگران، مسئله تنگه هرمز فقط افزایش معمول ریسک نیست؛ بلکه تبدیل شدن مسیر به نقطهای با احتمال بالای خسارت بزرگ است. در چنین شرایطی، حتی اگر دولت آمریکا بخشی از ریسک مالی را پوشش دهد، بازار همچنان درباره ایمنی واقعی مسیر تردید خواهد داشت.
تنگه هرمز با اعتبار بیمهای باز نمیشود
افزایش سقف بیمهای آمریکا از ۲۰ به ۴۰ میلیارد دلار، نشان میدهد واشنگتن بهخوبی فهمیده بسته ماندن تنگه هرمز فقط با پیام سیاسی یا تهدید نظامی حل نمیشود. اگر کشتیها عبور نکنند، عرضه انرژی، قیمت نفت، تجارت LNG، حملونقل کالا و بازار بیمه جهانی تحت فشار میماند. از این رو، آمریکا تلاش میکند با تبدیل بخشی از ریسک جنگ به تعهد مالی دولت، اعتماد از دسترفته بازار را بازسازی کند.
اما واقعیت این است که تنگه هرمز با اعتبار بیمهای باز نمیشود. عبور پایدار از این مسیر نیازمند کاهش واقعی تهدید، روشن شدن قواعد عبور، کاهش هزینه بیمه، اطمینان شرکتهای کشتیرانی و تغییر ارزیابی بازار از سطح ریسک است. تا زمانی که تنگه هرمز در عمل مسیر پرخطر ارزیابی شود، بیمه اتکایی آمریکا بیشتر نقش مسکن دارد تا راهحل.
برنامه ۴۰ میلیارد دلاری واشنگتن میتواند بخشی از هزینه مالی عبور را کم کند، اما نمیتواند این واقعیت را پنهان کند که مشکل اصلی در تنگه هرمز، فقدان بیمه نیست؛ فقدان امنیت قابل اتکاست. به همین دلیل، اثر نهایی این برنامه نه به عدد ۴۰ میلیارد دلار، بلکه به این بستگی دارد که آیا آمریکا میتواند ریسک واقعی جنگ و انسداد را کاهش دهد یا تنها میخواهد آن را با پشتوانه مالی دولتی قابل تحملتر نشان دهد.
منبع: والاستریتژورنال
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
