به گزارش مسیر اقتصاد اظهارات اخیر امانوئل ماکرون درباره تنگه هرمز، نشانهای مهم از تغییر محاسبات اروپا در برابر بحران جاری است. رئیسجمهور فرانسه در جریان سفر به کرهجنوبی گفت ایده باز کردن تنگه هرمز با زور و از مسیر عملیات نظامی «غیرواقعبینانه» است و چنین اقدامی میتواند همه عبورکنندگان از این مسیر را در برابر سپاه پاسداران و همچنین موشکهای بالستیک در معرض خطر قرار دهد. او تأکید کرد تنگه هرمز باید باز شود، اما این کار تنها از مسیر گفتوگو و هماهنگی با ایران ممکن است.
بازگشایی تنگه هرمز بدون ایران ممکن نیست
اهمیت موضع ماکرون در این است که یکی از رهبران اصلی اروپا، برخلاف برخی مواضع آمریکا، عملاً به محدودیت گزینه نظامی اذعان کرده است. تنگه هرمز راهگذر حیاتی انرژی، کود شیمیایی و تجارت بینالمللی است و رویترز نیز تأکید کرده این مسیر حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را عبور میدهد. بنابراین بسته ماندن مؤثر این مسیر فقط مسئله ایران و آمریکا نیست؛ بلکه به بازار انرژی، حملونقل جهانی و اقتصاد کشورهای مصرفکننده گره خورده است.
ماکرون همچنین گفته فرانسه به دنبال تشکیل ائتلافی برای تضمین عبور آزاد از تنگه هرمز پس از توقف درگیریها بوده، اما این مأموریت فقط با گفتوگو با ایران امکانپذیر است. این گزاره نشان میدهد در نگاه اروپا، حتی اگر هدف نهایی بازگشت جریان انرژی باشد، مسیر آن از پذیرش نقش ایران میگذرد، نه از حذف ایران از معادله.
تنگه هرمز؛ از جغرافیا به اهرم راهبردی
طی سالهای گذشته، غرب تلاش میکرد ایران را در موقعیت واکنش نگه دارد و مطالبات تهران برای رفع تحریم و تعامل اقتصادی را با وعدههای کماثر پاسخ دهد. اما بحران اخیر نشان داده است که موقعیت ایران در تنگه هرمز میتواند این معادله را تغییر دهد. وقتی یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان بدون هماهنگی با ایران قابل بازگشایی نیست، ایران از بازیگری تحت فشار به بازیگری دارای اهرم مؤثر در نظم انرژی جهان تبدیل میشود.
از همین رو، تنگه هرمز برای ایران فقط یک گذرگاه جغرافیایی نیست. این مسیر به ابزاری برای تغییر محاسبات طرف مقابل تبدیل شده است؛ ابزاری که نشان میدهد فشار نظامی و تحریمی علیه ایران میتواند هزینههایی فراتر از منطقه ایجاد کند. اکنون حتی متحدان اروپایی آمریکا نیز نمیتوانند این واقعیت را نادیده بگیرند که ثبات در تنگه هرمز نیازمند تعامل با ایران است.
راه تعامل، جایگزین تهدید نظامی
موضع ماکرون همچنین حامل نقدی غیرمستقیم به رویکرد دولت آمریکا است. او گفته فرانسه بخشی از عملیات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نیست و هدف پاریس رسیدن هرچه سریعتر به صلح است. این فاصلهگذاری نشان میدهد اروپا نگران آن است که ماجراجویی نظامی آمریکا، نهتنها تنگه هرمز را باز نکند، بلکه ریسک عبور از آن را برای مدت طولانیتر افزایش دهد.
بنابراین پیام اصلی این تحول روشن است: بازگشایی تنگه هرمز با تهدید و عملیات نظامی پایدار نمیشود. کشورهای مصرفکننده انرژی و بازیگران جهانی ناگزیرند نقش ایران را در امنیت این مسیر بپذیرند و برای عبور ایمن، وارد گفتوگو و تعامل شوند. تنگه هرمز اکنون به نقطهای تبدیل شده که در آن، قدرت ژئوپلیتیکی ایران به زبان بازار انرژی و تجارت جهانی ترجمه میشود.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
