به گزارش مسیر اقتصاد سورگوم دانهای پس از ذرت، گندم، جو و برنج، پنجمین غله تولیدی در سطح جهانی بهشمار میرود و بهعنوان یکی از غلات اساسی در برخی از کشورها مصرف میشود. تولید این محصول بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک، بهدلیل تحمل بالا در برابر خشکسالی و شرایط سخت اقلیمی اهمیت زیادی دارد.
از دهه ۱۹۷۰ تاکنون حدود ۶۰ تا ۷۰ میلیون تن سورگوم دانهای در سال در سطح جهانی تولید شده است. در این راستا میانگین تولید جهانی سورگوم در ۵ سال اخیر حدود ۶۰ میلیون تن بوده است. همچنین پیشبینی میشود در سال زراعی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ تولید جهانی این محصول به حدود ۶۳ میلیون تن برسد.
حضور پررنگ خوراک انسان در سهم تولید سورگوم جهانی
بررسیها نشان میدهد حدود ۵۰ درصد از مصرف جهانی سورگوم به مصرف غذایی انسان اختصاص دارد؛ بخشی که بهویژه در کشورهای آفریقا و آسیا اهمیت بیشتری داشته و با رشد جمعیت و افزایش نیاز به منابع غذایی و لزوم سازگاری با اقلیمهای گرم و خشک، روند آن رو به افزایش است. سورگوم یک غله قابلفرآوری است که هم بهصورت دانه و بلغور در غذاهایی مانند سوپ، حریره و فرنی مصرف میشود و هم به شکل آرد در تولید نانهای محلی و انواع محصولات آردی مانند بیسکویت، کیک و اسنکهای فرآوریشده بهکار میرود. سورگوم بهطور طبیعی فاقد گلوتن است و میتواند مبنای تولید محصولات مناسب رژیمهای بدون گلوتن باشد.
نقش سورگوم در خوراک دام و صنایع زیستی
حدود ۴۰ درصد از مصرف جهانی سورگوم در جیره دام و طیور به کار میرود. مصرف سورگوم در خوراک دام تا حدی متاثر از وضعیت بازار نهادهها و نوسانات قیمت غلات است؛ بهگونهای که در دورههایی که قیمت ذرت و جو افزایش مییابد یا دسترسی به آنها محدود میشود، استفاده از سورگوم در جیره دام افزایش پیدا میکند. از طرفی در بسیاری از مناطق دارای تنش خشکی و گرمایی، سورگوم به دلیل سازگاری بالای تولید با شرایط اقلیمی سخت، جایگاه نسبتاً پایداری در الگوی مصرف خوراک دام دارد.
در نهایت، حدود ۱۰ درصد از مصرف جهانی سورگوم نیز به کاربردهای صنعتی اختصاص دارد؛ حوزهای که نمونه شاخص آن تولید اتانول و برخی محصولات فرآوریشده صنعتی است.
سهم ۴۴ درصدی قاره آفریقا در جغرافیای جهانی تولید سورگوم
براساس آمار حدود ۴۴ درصد از تولید جهانی سورگوم در قاره آفریقا انجام میشود که کشورهای نیجریه و سودان از جمله بزرگترین تولیدکنندگان این قاره هستند. در قاره آمریکا، بهویژه در ایالات متحده و مکزیک، ۲۱ درصد از تولید جهانی این محصول انجام میشود. همچنین در جنوب و شرق آسیا، بهویژه در کشورهای چین و هند، ۱۳ درصد از تولید سورگوم جهان تولید میشود. در قاره اقیانوسیه، استرالیا با سهم ۴ درصدی در تولید سورگوم قرار دارد. در نهایت، قاره اروپا، با وجود سهم کوچکی معادل۱درصد، کشورهای اتحادیه اروپا از جمله مجارستان، فرانسه و ایتالیا به همراه روسیه و اوکراین نقش محدودی در تولید سورگوم ایفا میکنند. در نمودار زیر، میانگین تولید چهار ساله سورگوم دانهای در ۱۰ کشور بزرگ تولیدکننده طی سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ ارائه شده است.
برتری صادراتی آمریکا و سلطه وارداتی چین
بهطور متوسط سالانه حدود ۹ میلیون تن سورگوم، که معادل ۱۶ درصد از تولید جهانی این محصول است، بین کشورها تجارت میشود. سه کشور اصلی صادرکننده این محصول شامل ایالات متحده آمریکا، آرژانتین و استرالیا هستند.
ایالات متحده با سهم ۵۰ درصدی از صادرات جهانی، بزرگترین صادرکننده سورگوم در جهان است. استرالیا و آرژانتین نیز به ترتیب با سهمهای ۲۵ و ۱۷ درصد، در جایگاههای بعدی قرار دارند. علاوه بر این، کشورهای دیگری نظیر روسیه، اوکراین، هند و اتیوپی نیز به عنوان صادرکنندگان منطقهای این محصول بهشمار میروند.
در بخش واردات، چین بهعنوان پیشتاز جهانی در واردات سورگوم شناخته میشود و حدود ۸۵ درصد از کل واردات جهانی را به خود اختصاص داده است. سایر واردکنندگان عمده این محصول شامل کشورهای مکزیک و ژاپن و همچنین کشورهای اتحادیه اروپا بهویژه اسپانیا و ایتالیا هستند.
منبع: Sorghum-id
انتهای پیام/ کشاورزی
