مسیر اقتصاد/ ترامپ در روزهای اخیر، هم در تروث سوشال و هم در موضعگیریهای رسمی، دوباره نیروگاهها و زیرساختهای حیاتی ایران را به حمله تهدید کرده و حتی برای بازگشایی تنگه هرمز ضربالاجل تعیین کرده است. با توجه به رویکرد اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی در هدف قرار دادن زیرساختهای کشور و تلاش برای ضربه زدن به تابآوری اقتصادی و اجتماعی، باید این تهدید را جدی گرفت و برای سناریوی آسیب به شبکه برق آماده بود. اهمیت راهبردی شبکه تولید، انتقال و توزیع برق در پایداری کشور بهگونهای است که آسیب به چند نیروگاه یا پست حیاتی میتواند به اختلالات گسترده منجر شود؛ بهویژه آنکه بخش عمده بار شبکه توسط تعداد محدودی از نیروگاههای بزرگ تأمین میشود. در این بازه زمانی کوتاه، اولویت اصلی باید جلوگیری از فروپاشی شبکه انتقال و پیشگیری از خاموشیهای زنجیرهای و سراسری باشد؛ رخدادی که میتواند تبعات سنگینی برای زیرساختهای حیاتی کشور به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، هم تغییر محاسبات دشمن از نحوه پاسخ تلافیجویانه و هم تصمیمگیریهای سریع دیسپاچینگ و اجرای پروتکلهای پدافند غیرعامل اهمیت فوری دارد. تجربه ماههای گذشته نشان داده که دشمن در محاسبات خود بیش از هر چیز به تبعات انرژی و قیمت نفت حساس است؛ از این رو، این محاسبه باید بهگونهای تغییر کند که بداند هر تعرض به زیرساختهای حیاتی ایران، هزینهای فراتر از یک حمله محدود برای او و متحدانش ایجاد خواهد کرد.
جلوگیری از خاموشی سراسری، اولویت اول شبکه
در کنار این ملاحظه پدافندی، مجموعهای از اقدامات فنی و عملیاتی باید بلافاصله در دستور کار قرار گیرد. نخستین اقدام، مدیریت بار اضطراری و کاهش دستوری مصرف بهصورت هوشمند و طبقهبندیشده است تا در صورت خروج ناگهانی چند نیروگاه، تعادل توان شبکه برهم نخورد و فرکانس و ولتاژ در محدوده قابلقبول حفظ شود. همزمان، باید سناریوی جزیرهایسازی شبکه با فوریت اجرا شود تا شبکه سراسری به چند ناحیه مستقل تقسیم گردد و در صورت آسیب به یک بخش، اختلال به سراسر کشور سرایت نکند. هر یک از این جزایر باید بتواند حداقل برق مورد نیاز مراکز کاملاً حیاتی مانند بیمارستانها و تأسیسات آبرسانی را تأمین کند. در همین چارچوب، نیروگاههای گازی با ظرفیت کمتر باید برای شرایط اضطراری آمادهبهکار شوند؛ بهویژه آنکه هرچند ایران بیش از ۱۱۰۰ واحد نیروگاهی فعال دارد، اما حدود ۳۰ نیروگاه با ظرفیت بالای ۱۰۰۰ مگاوات بار اصلی شبکه را بر دوش میکشند و از نظر امنیت شبکه آسیبپذیرترند. خوشبختانه در ابتدای فصل بهار، بار شبکه کمتر و کنترلپذیری آن در شرایط اضطراری آسانتر است.
افزایش کنترلپذیری بار و فعالسازی تولید پراکنده
افزون بر این، باید کنترلپذیری بارهای شبکه بهطور محسوسی افزایش یابد. قطع یا کاهش بارهای ثابت صنعتی تا زمان عبور از وضعیت اضطراری، اجرای برنامههای پاسخگویی بار برای صنایع عمده، کاهش مصرف در ساعات اوج و اطلاعرسانی فوری و هماهنگ به مصرفکنندگان بزرگ، میتواند احتمال خاموشی گسترده را کاهش دهد. در کنار این اقدامات، فعالسازی فوری همه ظرفیتهای تولید پراکنده و وارد مدار کردن دیزلژنراتورهای اضطراری در سراسر کشور نیز ضروری است. بیمارستانها، مراکز خدماتی، پادگانها، مراکز مخابراتی و صنایع بزرگ باید در سریعترین زمان ممکن، با قطع اتصال خود از شبکه سراسری، منابع تغذیه پشتیبان داخلی خود را روشن کنند تا بار شبکه اصلی بهطور محسوس کاهش یابد. استفاده حداکثری از منابع تجدیدپذیر محلی و نیروگاههای مقیاس کوچک گازی نیز میتواند در تأمین برق مناطق حساس و جبران بخشی از کمبود تولید نیروگاههای بزرگ نقش مؤثری ایفا کند. در مجموع، مسئله امروز فقط حفاظت از چند نیروگاه نیست؛ مسئله اصلی، حفظ پایداری شبکه و جلوگیری از سرایت یک حمله محدود به خاموشی سراسری است.
انتهای پیام/ انرژی
