۰۶ اردیبهشت ۱۴۰۳

رهبر معظّم انقلاب: علاج برون رفت از مشکلات کشور «اقتصاد مقاومتی» است.

شناسه: ۱۶۹۸۲۷ ۰۴ آذر ۱۴۰۲ - ۱۰:۲۰ دسته: پول و بانک، دهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی
۰

مظفر ناصری طاهری رئیس گروه تنظیم مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت، عدم شفافیت در شیوه‌های تامین ارز را چالشی بزرگ برای فعالان اقتصادی دانست و افزود: در کشور ما شیوه‌های تامین ارز تعریف شفافی ندارد، نقطه انتقال ریسک، هزینه و مسئولیت شفاف نیست و همه هزینه‌ها به فعال اقتصادی بار می‌شود و به همین دلیل بعضا تصمیمات اقتصادی در فضای خلأ گرفته می‌شود.

به گزارش مسیر اقتصاد نشست «فرآیندهای ارزی واردات؛ چالش‎ها و راهکارها» روز چهارشنبه یکم آذرماه ۱۴۰۲، با حضور جمعی از اساتید و صاحبنظران و فعالان این حوزه در وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار شد. این نشست، اولین نشست تخصصی از دهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی بود که در بازه آبان تا اسفندماه سال جاری با موضوع «حکمرانی ارزی؛ ثبات و رونق اقتصادی» در حال برگزاری است. دهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی فرآیندی چندماهه است که با افتتاحیه شروع شده، سپس با چندین نشست تخصصی ادامه می‎یابد و در نهایت با برگزاری اختتامیه در تاریخ ۲۹ بهمن ماه و همزمان با سالروز ابلاغ سیاست‎های کلی اقتصاد مقاومتی به کار خود پایان می‎دهد. همچنین در جریان این همایش، به جای مقاله «طرح سیاستی» دریافت، بررسی و داوری می‎شود تا مورد استفاده تصمیم‌گیران و دستگاه‎ها قرار گیرد.

در اولین نشست از این همایش به اهمیت، چالش‎ها و راهکارهای مرتبط با موضوع ثبت سفارش، تخصیص و تامین ارز و فرآیندهای ارزی واردات پرداخته شد.

عدم شفافیت در شیوه‌های تامین ارز، چالشی بزرگ برای فعالان اقتصادی

مظفر ناصری طاهری رئیس گروه تنظیم مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت، در این نشست گفت: مهمترین چالش ثبت سفارش و سیاستگذاری ارزی، تعریف شفاف، روشن و صریح از شیوه‎های تامین ارز و همچنین نقطه انتقال ریسک و مسئولیت تصمیماتی است که در حوزه ارز در کشور ما گرفته می‎شود. این تعریف به نظر می‎رسد وجود ندارد. بعضا تصمیمات در فضای خلا گرفته می‎شود. ثبت سفارشی قابل اتکا است که تامین ارز شده‎باشد نه تخصیص. اولین اقدام لازم اصلاح صدر ماده ۱۱ قانون اجرایی مقررات صادرات و واردات است. در صدر این قانون به عنوان حقوق شهروندی تاجر و فعال اقتصادی، «تغییر در سود بازرگانی» و بحث «محدودیت و ممنوعیت» آورده شده و صحبتی از تفاوت نرخ ارز به میان نیامده‎است. مبنایی ترین چالش سیاستگذار ما در بحث ارز این است و چالش بعدی که اساسی تر است این است که ما چه تعریفی از سیاست‌‎های ارزی داریم. در سایت بانک مرکزی سیاست‎های ارزی آمده‎است اما در آن مانیفستی برای تضمین حقوق واردکنندگان وجود ندارد. واردات اساسا برای سیاستگذار ما پسندیده نیست.

وی ادامه داد: راهکار پیشنهادی من این است که کد ۸ رقمی ثبت سفارش زمانی صادر شود که شخص تامین ارز شده‎است. ولی بانک مرکزی این کار را نمی‎کند. شیوه‌های تامین ارز تعریف شفافی ندارد، نقطه انتقال ریسک، هزینه و مسئولیت در کشور شفاف نیست و همه هزینه‎ها به فعال اقتصادی بار می‌شود. ضعف اساسی دیگر که در کشور ما وجود دارد این است که بستر قوانین سخت‎افزاری است و به افراد وابسته است و براساس ارتباطات و اغراض فردی یا مشکلات طبیعی، بسیار دچار مشکل می‌شود. فرض بانک مرکزی این است که هر ایرانی اگر ارز دارد، این ارز برای بانک مرکزی است و بانک مرکزی باید برای آن تصمیم بگیرد. این فرض درستی نیست.

ضرورت تنوع‎بخشی به سبد ارزی کشور و روش‎های تامین ارز واردات

ناصری طاهری افزود: درحوزه واردات چه شیوه‎های تامین مالی داریم که در سامانه جامع تجارت وجود دارد و سیاستگذار به آن پافشاری می‎کند. کالاهای اساسی یعنی اولویت ۲۱ فقط می‎تواند با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی وارد شود. به هیچ وجه نمی‎توان ارز دیگری در ازای آن مصرف کرد. مساله دیگر واردات از محل صادرات خرد است؛ همه صادرکنندگان می‎توانند درمقابل صادرات خود اقدام به واردات کنند به جز کالای اساسی. نوع سوم نیز  واردات از محل ارز حاصل از صادرات دیگران است که کالاهای خیلی کمی (تنها حدود ۳ تا ۴ هزار ردیف تعرفه) مشمول این قاعده است.

وی اظهار داشت: مساله بدتر این که در روزهای گذشته از جانب دفاتر تخصصی وزارت صمت اعلام شد که یک سری از تعرفه‎ها از سهمیه ارزی مستثناست. وزیر صمت بسیاری از ردیف تعرفه‎ها را به عنوان ارز حاصل از صادرات دیگران تعریف نکرده‌است. اگر میخواهیم قانون دور زده نشود و دچار بحران نشویم آقای علی آبادی تصمیم بگیرند که کلیه واردات از محل ارز حاصل از صادرات دیگران به استثنای کالای اساسی مجاز گردد. علاوه بر این، تا چند ماه گذشته واردات از محل ارز حاصل از صادرات دیگران ۳ روزه انجام می شد ولی الآن ۱ ماه طول می کشد. پس واردات با ارز حاصل از صادرات دیگران باید برای همه به استثنای کالای اساسی مجاز باشد.

عدم یکپارچگی در سیاستگذاری تجاری سبب افزایش حجم بازار غیررسمی شده است

وی همچنین افزود: یکی از علت‎های ایجاد بازار غیررسمی در کشور فقدان رژیم تجاری متحدالشکل با سیاستگذاری درست است. بسیاری از تجارت‎ها ظاهرا رسمی است اما درواقع غیررسمی است. ما برای کوله بر، مناطق آزاد، ته لنجی و … قوانین متعددی داریم. تجارت خارجی ما وقتی می‎خواهد از سیاست اساسی خودش دور شود مثلا برای ملوان و ته لنجی و کوله بر و پیله ور تسهیلاتی قائل می‎شویم که در مرزها بمانند و از دولت رضایت داشته‌باشند و تجارت خارجی دچار مشکل می‎شود. مثلا در این صورت واردکننده به جای طی مسیر رسمی، از طریق پیله‎وران کالای خود را به داخل کشور می‎آورد که خیلی ساده‎تر است و تنها با یک ثبت آماری انجام می‎شود.

این مقام مسئول اضافه کرد: الآن شبکه‎ای تحت عنوان تاجران داخلی (شبکه افق) تعریف شده‎است که تا حدودی به اهدافش رسیده‎است. ما سیاستی که نقش همه بازیگران عرصه تولید و تجارت را در آن تعریف کرده‎باشیم نداریم. درواقع بخش قابل توجهی از تجارت رسمی ما در ذات خود غیررسمی است. یکی از عوامل گسترش بازار غیررسمی، عدم بازنگری در نظام تعرفه است. آخرین آماری که ستاد مبارزه با قاچاق اعلام کرد این بود که واردات کالای قاچاق گروه ۱۰، ۶۰۰ درصد افزایش پیدا کرده‎است.

حسب قانون برنامه ششم و هفتم ما از دفاتر مختلف وزارتخانه‎ها در سراسر کشور استعلام کردیم که کدامیک از تعرفه‎های گروه ۴ یا اولویت‎های ۲۰، ۲۷ ارزی غیرفعال شوند. اگر اشتباه نکنم یکی دو تا دفتر تا الآن به ما جواب داده‎اند. و مساله اصلی که ما می‎ترسیم گروه ۲۷ را برداریم، قانون استفاده از حداکثر توان تولید داخلی است. من مدیر اگر بروم خرید کنم و جلوی قانون بایستم در آینده دچار معضل حقوقی و قضایی می‎‌شوم. خروجی این قانون این است که اگر تا دیروز می‎گفتیم یک صنعت انکوباتوری به اسم صنعت خودرو داریم، خروجی این قانون اکثر صنایع خواهند بود. امیدوارم نویسندگان این قانون حتما در آن بازنگری کنند. اکثر ارزی که در کشور در حوزه رفع تعهد ارزی جابجا می‌شود با ۲۵۰۰ تومان رفع تعهد می‎شود. بانک مرکزی کجاست؟ امیدوارم رژیم تجاری متشکلی داشته‎باشیم. قانون مقررات صادرات و واردات برای ۳۰ سال پیش است و باید حتما بروز شود. سال‎هاست این قانون آماده شده اما تصویب نشده‎است.

نرخ ارز مهمترین عامل تنوع بخشی به روش‌های تأمین ارز واردات

وی خاطرنشان کرد: شاید مهم ترین عاملی که بتواند به تنوع‎بخشی سبد ارزی ما برای واردات کمک کند قیمت‎گذاری است. باید برنامه درست و بلندمدتی برای ارزش‌‎گذاری و نرخ‎گذاری ارز حاصل از صادرات و ارز موردنیاز واردات داشته‎باشیم. اگر قرار است همچنان حمایتی از کالای اساسی بکنیم نرخ ارز کالای اساسی همان ۲۸۵۰۰ باشد و کم کم سعی کنیم به سمت بازار شناور حرکت کنیم.

ناصری طاهری در پایان تاکید کرد: تنوع بخشی به سبد واردات مهم است. الآن تکلیفی دستوری است و به نوعی باعث بازتوزیع رانت بین دارندگان ارز دولتی می‎شود. از همه مهم‎تر عدم مداخله در نرخ‎گذاری کالاهای اساسی است.

انتهای پیام/ پول و بانک



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.