به گزارش مسیر اقتصاد خوشههای صنعتی چین یکی از عوامل مهم افزایش رقابتپذیری صنایع این کشور در بازارهای جهانی است. تمرکز بنگاههای تولیدی، تأمینکنندگان و خدمات پشتیبان در یک منطقه، هزینه تولید را کاهش میدهد و سرعت پاسخگویی به بازار را افزایش میدهد. تجربه چین نشان میدهد سازماندهی زنجیره تولید، در کنار فناوری، نقش مهمی در موفقیت صنعتی دارد.
تبدیل خوشههای صنعتی به مزیت رقابتی چین
در دو دهه گذشته، ساختار تولید صنعتی چین تغییرات چشمگیری را تجربه کرده است. صنعت تولید فلنج در شهرستان «دینگشیانگ» استان شانشی نمونهای از این تحول است. این منطقه که زمانی یک تولیدکننده محلی بود، اکنون در شمار قطبهای اصلی تولید فلنج جهان قرار دارد.
حدود بیست سال پیش، گروهی از کارشناسان آلمانی از این منطقه بازدید کردند. آنها تجهیزات ساده و فناوری محدود را دیدند و آینده روشنی برای این صنعت پیشبینی نکردند. در آن زمان، تولیدکنندگان آلمانی و ژاپنی بازار جهانی فلنجهای صنعتی را در اختیار داشتند و شرکتهای چینی سهم اندکی از بازار محصولات با ارزش افزوده بالا داشتند.
در سالهای بعد، تولیدکنندگان، تأمینکنندگان مواد اولیه و شرکتهای خدمات فنی همکاری خود را گسترش دادند. تولیدکنندگان با این همکاری یک خوشه صنعتی منسجم ایجاد کردند.
نقش خوشههای صنعتی چین در کاهش هزینه تولید
آمارها نشان میدهد ارزش تولید صنعت آهنگری فلنج این منطقه تا پایان سال ۲۰۲۵ از ۲۰ میلیارد یوان فراتر رفته است. این منطقه اکنون نزدیک به نیمی از فلنج چین، بیش از ۶۰ درصد فلنجهای برجهای بادی و بیش از ۳۰ درصد صادرات فلنج فولادی کشور را تولید میکند.
کارشناسان این موفقیت را فقط نتیجه پیشرفت فناوری نمیدانند. آنها معتقدند تمرکز جغرافیایی صنایع مرتبط نقش مهمتری داشته است. نزدیکی واحدهای تولیدی، تأمینکنندگان و شرکتهای خدمات فنی هزینه حملونقل را کاهش داده است. همچنین زمان تحویل سفارشها را کوتاه کرده و انعطافپذیری زنجیره تأمین را افزایش داده است.
تمرکز جغرافیایی بنگاهها و افزایش بهرهوری
صدها واحد تولیدی و بیش از هزار بنگاه کوچک در فاصلهای نزدیک از یکدیگر فعالیت میکنند. همین موضوع امکان تعمیر تجهیزات، تأمین فولاد و انجام ماشینکاری را در مدت کوتاهی فراهم کرده است. این همکاری هزینه مبادلات را کاهش داده و توان رقابت شرکتها را افزایش داده است. البته حمایتهای صنعتی دولت، بازار بزرگ داخلی و سرمایهگذاری گسترده نیز در این موفقیت نقش داشتهاند.
خوشههای صنعتی؛ مزیتی فراتر از فناوری
تجربه چین نشان میدهد رقابتپذیری صنعتی فقط به فناوری یا هزینه نیروی کار وابسته نیست. سازماندهی زنجیره تولید، همکاری میان بنگاهها و توسعه خوشههای صنعتی نیز اهمیت زیادی دارد. این عوامل جایگاه صنایع را در زنجیره ارزش جهانی تقویت میکنند.
نمونههای مشابه در صنایع دیگر چین نیز دیده میشود. تمرکز زنجیره ارزش، تقسیم کار میان بنگاههای کوچک و متوسط و استفاده از زیرساختهای مشترک، بهرهوری را افزایش داده و هزینه تولید را کاهش داده است.
با این حال، این الگو به زیرساخت مناسب، سیاستهای صنعتی، کیفیت نهادها و ظرفیت جذب سرمایه نیاز دارد. به همین دلیل، سایر کشورها نمیتوانند آن را بدون در نظر گرفتن شرایط داخلی خود عیناً تکرار کنند.
منبع: مدرن دیپلماسی
انتهای پیام/ تولید
