مسیر اقتصاد/ با شروع جنگ تحمیلی از طرف ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی با هدف حذف ساختار سیاسی مستقر و تحول در نظام تصمیم گیری، ایستادگی و مقاومت نیروهای نظامی با پشتیبانی و حمایت همه جانبه مردم اهداف متجاوزان محقق نشد و جمهوری اسلامی توانست با حفظ ساختارهای قدرت خود با پاسخهای متناسب و بازدارنده، پیروز راهبردی جنگ نظامی باشد و متجاوزان را از رسیدن به اهداف بازدارد.
تبدیل پایگاههای آمریکا در خلیج فارس به نقطه آسیبپذیری امنیتی
همراهی کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله، امارات، قطر، بحرین و عربستان با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در این تجاوز و استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی خود از خاک آنها، سبب شد جمهوری اسلامی با حمله به این پایگاههای نظامی و منافع آمریکا در این کشورها، آنها را به بخشی از بانک اهداف خود در این جنگ تبدیل کند. حملات ایران به پایگاههای نظامی و منافع ایالات متحده و بخشی از زیرساختهای منطقهای و وارد کردن آسیبهای قابل توجه به آنها، به حاکمان سیاسی و سرمایهگذارانی که این کشورها را جایگاه امن سرمایهگذاری میدانستند اثبات کرد که حضور پایگاههای آمریکایی نه تنها ضامن امنیت سرمایههای آنها نیست بلکه میتواند زمینه ناامنی را افزایش دهد.
فرصت ایران برای بازآرایی تجارت منطقهای پس از ناامن شدن امارات
هدف قراردادن پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس به خصوص امارت میتواند معادلات سرمایهگذاری و تجاری در منطقه را به نفع ایران تمام کند. شرایط تحریمی ایران سرمایهگذاران و شرکتهای متعدد ایرانی را مجبور کرده بود در راستای تغییر اسناد تجاری، تبادلات بانکی به خصوص تسویههای ارزی و در کل دور زدن تحریمها، بخشی از سرمایه خود را به امارات منتقل کرده و شرکتهای تجاری خود را در آنجا ثبت کنند. ثبت شرکتها و صادرات مجدد کالاها از امارات به دیگر کشورها و رونق لجستیک کالا از بنادر امارات و همچنین تسویههای ارزی، سالانه درآمدهای قابل توجهی را برای این کشور به وجود میآورد. بر اساس برخی از آمارها ۳۰ درصد تبادلات تجاری بندر جبل علی امارات مربوط به تجار ایرانی بوده است.
چگونه امارات و قطر به هاب تجارت و سرمایهگذاری منطقه تبدیل شدند؟
مطالعات نشان میدهد کشورهایی چون امارات و قطر طی سه دهه گذشته توانستهاند با سیاستگذاری صحیح و هدفمند در حوزه تدوین مشوقهای سرمایهگذاری و ایجاد زیرساختهای سخت افزاری و همچنین زیرساختهای تبادلات مالی، بسترهای جذابی جهت جذب سرمایهگذاران خارجی از جمله ایرانیها باشند. توسعه فعالیتهای تجاری در مناطق آزاد امارات سبب شده است این مناطق به هابهای لجستیک و مراکز تبالات مالی جهان تبدیل شوند و درآمد سالانه این مناطق از ارائه خدمات بیش از درآمدهای نفتی ایران باشد.
لزوم نقد کردن دستاوردهای میدان نظامی در حوزه تحریم و سرمایهگذاری
در شرایطی که جمهوری اسلامی توانسته در میدان نظامی دشمنان خود را ناکام بگذارد و آنها را مجبور به مذاکره کند، حفظ دستاوردهای میدان نظامی باید خط قرمز دیپلماتهای ایرانی باشد. به طور قطع رفع تحریمهای اقتصادی به خصوص در حوزههای بانکی و سرمایهگذاری شرکتهای خارجی باید در اولویت امتیازگیری و نقد کردن دستاوردهای میدان نظامی باشد. در کنار رفع تحریمهای یک جانبه و چندجانبه، تدوین مشوقهای سرمایهگذاری در مناطق آزاد ایران که ظرفیتهای کمنظیری از جهت موقعیت جغرافیایی و دسترسی به کشورها به خصوص همسایگان در چهار جهت جغرافیایی هستند، میتواند این مناطق را به جایگزینی برای مناطق آزاد کشورهایی چون امارت و قطر تبدیل کند و مناطق آزاد ایران به عنوان هابهای جدید لجستیکی و مرکز تبادلات مالی تجار و ارائه خدمات بازرگانی در جهان تبدیل شود. مدیریت تنگه هرمز و تدوین رژیم حقوقی متناسب در این تنگه میتواند پشتیبان تحقق این اهداف باشد.
احیای مناطق آزاد ایران برای جذب سرمایه و کاهش وابستگی به امارات
مناطق آزاد ایران در سه دهه گذشته به واسطه سیاستگذاریهای ناصحیح و غیرکارشناسی و اعمال محدودیتهای سرزمین اصلی بر آنها رفته رفته مزیتهای سرمایهگذاری و تجاری خود را از دست دادند و روز به روز بر جذابیتهای حضور سرمایهگذاران در این مناطق کاسته شد. در شرایطی که امارات تصمیم به مسدودسازی داراییهای ایرانیان مقیم امارات گرفته و در نظر دارد به صورت یکجانبه اقامت ایرانیان را ابطال کند، اصلاح ساختارها و احیای جذابیتها و مشوقهای سرمایهگذاری از جمله معافیتهای مالیاتی هدفمند، معافیتهای گمرکی، صدور یکپارچه مجوزهای سرمایهگذاری، تسهیل و یکپارچهسازی فرایندهای گمرکی، توسعه زیرساختهای تبادلات مالی، تسهیل و یکپارجهسازی سامانههای سرمایهگذاری و تجاری باید در دستور کار سیاستگذاران قرار گیرد تا مناطق آزاد بتوانند در دوران پسا جنگ با ایفای نقش موثر خود در جذب سرمایهگذاران خارجی و یا سرمایه ایرانیهای مقیم خارج در توسعه اقتصادی کشور نقش آفرینی کنند.
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
