به گزارش مسیر اقتصاد کشورهای مختلف جهان طی چند سال اخیر و در پی توسعه ارزهای دیجیتال و استیبل کوینها، به دنبال راهاندازی و استفاده از ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی (CBDC)[۱] رفتهاند. با این حال، استفاده فراگیر و عملیاتی از آن هنوز در هیچ کشوری به مرحله بلوغ نرسیده است. با وجود این، به دلیل مزایا و چشمانداز استفاده از ارزهای دیجیتال، برخی کشورها به دنبال فراهم کردن زیرساختهای استفاده از این ارزها برای مبادلات فرامرزی هستند.
امبریج؛ اولین ابتکار چین برای تقویت نفوذ جهانی یوان دیجیتال
برای غلبه بر مشکلات پرداختهای فرامرزی، در سال ۲۰۲۱ بانک تسویه بینالمللی (BIS)[۲]، راهکاری مبتنی بر ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی ارائه داد. این راهکار، یک بستر ارز دیجیتال فرامرزی، غیرمتمرکز و با مشارکت چند بانک مرکزی به نام امبریج[۳] بود.
اگرچه امبریج توسط BIS پشتیبانی میشد، اما جهتگیری عملیاتی پروژه تا حد زیادی تحت تأثیر چین قرار داشت. این پروژه در اصل با هدف تقویت جایگاه و نفوذ بینالمللی یوان چین، ضمن بهبود نقدینگی جهانی آن با آسانتر و در دسترستر کردن پرداختهای فرامرزی، طراحی شده است.
پروژه امبریج نتیجه همکاری گستردهای است که از سال ۲۰۲۱ بین مرکز نوآوری BIS، بانک تایلند، بانک مرکزی امارات، موسسه ارز دیجیتال بانک خلق چین و نهاد پولی هنگ کنگ آغاز شده است. همچنین در سال ۲۰۲۴، بانک مرکزی عربستان نیز به این پروژه پیوست.
در گام نخست، یک طرح آزمایشی شامل انجام تراکنشهای واقعی شرکتها روی این بستر بین بانکهای مرکزی شرکتکننده، بانکهای تجاری منتخب و مشتریان آنها در چهار حوزه قضایی اجرا شد. این پروژه در ژوئن ۲۰۲۴ به مرحله محصول اولیه (MVP) خود رسید و کارایی استفاده از پول دیجیتال در تسویه پرداختهای فرامرزی را بهصورت عملیاتی به نمایش گذاشت.
این بستر که بر اساس فناوری دفتر کل توزیعشده (DLT) ساخته شده است، مستقیماً به ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) متصل میشود.
در اکتبر ۲۰۲۴ و همزمان با زمزمههای راهاندازی بریکس بریج[۴]بانک تسویه حسابهای بینالمللی اعلام کرد که از بستر پرداختهای فرامرزی پروژه امبریج خارج خواهد شد. با وجود این، طبق دادههای جدید شورای آتلانتیک که توسط رویترز ذکر شده است، پروژه امبریج بیش از ۵۵ میلیارد دلار تراکنش فرامرزی را پردازش کرده است.
رقمی که نشاندهنده رشد بسیار سریع استفاده آزمایشی از این زیرساخت در مقایسه با سال ۲۰۲۲ است. یوان دیجیتال چین تقریباً ۹۵ درصداز حجم تسویه حسابهای این پلتفرم را تشکیل میدهد. در مقابل، BIS اکنون تمرکز خود را بر پروژه آگورا[۵] قرار داده است که طرحی رقیب با مشارکت هفت بانک مرکزی غربی از جمله فدرال رزرو نیویورک، بانک انگلستان و بانک ژاپن به شمار میآید
اتصال ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی؛ پیشنهاد غافلگیرکننده هند در بریکس
در نشست بریکس ۲۰۲۴ که به میزبانی روسیه برگزار شد، درخواستهایی از سمت برخی اعضای بریکس برای اتصال ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی بریکس مطرح شد. با این حال، به دلیل مخالفت برخی اعضا از جمله هند، این مسئله در بیانیه نهایی نشست بریکس ۲۰۲۴ با عنوان پیگیری ابتکارات حوزه پرداخت مطرح شد.
اکنون و با انتقال میزبانی نشست سالانه بریکس به هند، بانک مرکزی این کشور پیشنهاد داده است اعضای بریکس ارزهای دیجیتال رسمی خود را برای تسهیل پرداختهای تجاری و گردشگری فرامرزی به یکدیگر متصل کنند. در حالی که هیچ یک از اعضای بریکس ارزهای دیجیتال خود را به طور کامل راهاندازی نکردهاند، هر پنج عضو اصلی پروژههای آزمایشی را اجرا کردهاند.
با وجود درخواست هند برای پیگیری ابتکار اتصال ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی بریکس، برخی به دلیل مانع تراشیهای این کشور برای این ابتکار در سالهای قبل معتقدند، هند بیش از آنکه به دنبال تسریع پروژه باشد، در پی مدیریت و کنترل مسیر پیشرفت ابتکارهای پرداختی تحت رهبری چین و روسیه است.
هر چند ممکن است در کوتاهمدت روند این ابتکارات با کندی همراه شود، اما انتظار میرود در میانمدت و بلندمدت، شبکههای پرداختی جدیدی با هدف کاهش اتکا به زیرساختهای مالی غربمحور شکل بگیرد.
پانویس:
[۱] Central Bank Digital Currency
[۲] Bank of International Settlements
[۳] mBridge
[۴] BRICS Bridge
[۵] Project Agorá
منبع: رویترز
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
