به گزارش مسیر اقتصاد اختلال در مسیرهای انتقال انرژی از غرب آسیا اکنون از بازارهای نفت و گاز فراتر رفته و به عملیات روزمره حملونقل هوایی در اروپا رسیده است. بر اساس نمودار منتشرشده از سوی بلومبرگ، شرکت Air BP Italia با محدودیت تأمین سوخت جت در چند فرودگاه ایتالیا روبهرو شده و این مسئله فرودگاههای ونیز، بولونیا، میلان لیناته و ترویزو را درگیر کرده است.
این اتفاق از آن جهت مهم است که کمبود سوخت جت، برخلاف افزایش قیمت نفت، فقط یک متغیر مالی نیست؛ مستقیماً بر برنامه پروازها، اولویتبندی خدمات ضروری، مدیریت فرودگاهها و هزینه شرکتهای هواپیمایی اثر میگذارد. وقتی یک فرودگاه ناچار میشود میان پروازهای پزشکی، دولتی، بلندمدت و کوتاهمدت اولویتبندی کند، به این معناست که بحران انرژی از مرحله هشدار قیمتی عبور کرده و به مرحله اختلال عملیاتی رسیده است.
اولویت با پروازهای ضروری و طولانیمدت
در فرودگاه ونیز، مقامهای فرودگاهی اعلام کردهاند سوخترسانی به پروازهای پزشکی، دولتی و پروازهای بیش از سه ساعت در اولویت قرار خواهد گرفت. برای سایر پروازهای کمتر از سه ساعت نیز ممکن است سقف ۲ هزار لیتر سوخت برای هر هواپیما اعمال شود. این نوع محدودیتها معمولاً زمانی به کار گرفته میشود که فرودگاه با کمبود موقت عرضه روبهروست و باید میان تداوم عملیات ضروری و کاهش فشار بر ذخایر موجود توازن برقرار کند.
مقررات مشابهی در اطلاعیههای مربوط به بولونیا و ترویزو نیز دیده میشود. بر اساس گزارش بلومبرگ، این محدودیتها برای بازه ۲ تا ۹ آوریل اعلام شده و در متن اطلاعیهها تصریح شده که دسترسی به سوخت جت A1 شرکت Air BP Italia محدود شده است.
فرودگاههای درگیر کوچک نیستند
بر اساس دادههای نمودار بلومبرگ، فرودگاه ونیز مارکوپولو با جابهجایی ۱۱.۹ میلیون مسافر در سال ۲۰۲۵، ششمین فرودگاه بزرگ ایتالیا از نظر حجم مسافر بوده است. بولونیا با ۱۱.۱ میلیون مسافر در رتبه هفتم، میلان لیناته با ۱۱.۱ میلیون مسافر در رتبه هشتم و ترویزو با ۳.۲ میلیون مسافر در رتبه نوزدهم قرار دارد.
بنابراین مسئله فقط به چند فرودگاه کوچک و حاشیهای محدود نیست. سه فرودگاه از چهار فرودگاه درگیر، در میان ده فرودگاه مهم ایتالیا از نظر جابهجایی مسافر قرار دارند. همین موضوع نشان میدهد فشار بر عرضه سوخت جت میتواند بهسرعت به مسئلهای مهم برای حملونقل هوایی اروپا تبدیل شود، بهویژه اگر اختلال در بازار انرژی ادامه پیدا کند.
چرا جنگ غرب آسیا به فرودگاههای اروپا رسید؟
زمینه اصلی این محدودیتها، جنگ در غرب آسیا و بسته ماندن مؤثر تنگه هرمز است؛ مسیری که سهمی مهم در انتقال نفت خام، گاز و فرآوردههای انرژی به بازار جهانی دارد. کاهش دسترسی به نفت و فرآوردههای نفتی از مسیر خلیج فارس، زنجیره تأمین سوخت جت را نیز تحت فشار قرار داده است.
سوخت جت از جمله فرآوردههایی است که بازار آن نسبت به اختلالات پالایشی و حملونقل حساسیت بالایی دارد. اگر پالایشگاهها به خوراک کافی دسترسی نداشته باشند، اگر مسیرهای دریایی با ریسک بیمهای و امنیتی روبهرو شوند، یا اگر محمولهها به مسیرهای طولانیتر منتقل شوند، کمبود در برخی نقاط مصرف بهسرعت آشکار میشود. فرودگاهها نیز به دلیل نیاز مستمر و زمانبندی دقیق پروازها، جزو نخستین نقاطی هستند که آثار کمبود را به شکل عملیاتی نشان میدهند.
نشانهای از مرحله جدید بحران انرژی
تا پیش از این، اثر جنگ بیشتر در قالب افزایش قیمت نفت، گاز، بیمه کشتیرانی و هزینه حملونقل توضیح داده میشد. اما هشدار محدودیت سوخت در فرودگاههای ایتالیا نشان میدهد بحران میتواند به مرحلهای برسد که عرضه فیزیکی برخی فرآوردهها در نقاط مصرف دچار محدودیت شود.
این تحول برای اروپا اهمیت ویژه دارد. اروپا پس از بحران گاز روسیه تلاش کرد منابع انرژی خود را متنوع کند، اما جنگ غرب آسیا نشان میدهد وابستگی به مسیرهای جهانی انرژی همچنان یک آسیبپذیری جدی است. اگر بسته ماندن مؤثر تنگه هرمز ادامه پیدا کند، فشار فقط به بازار نفت خام محدود نخواهد ماند و میتواند از مسیر سوخت جت، گازوئیل، حملونقل هوایی، لجستیک و حتی قیمت کالاهای مصرفی به اقتصاد اروپا منتقل شود.
محدودیت سوخت جت در ایتالیا را میتوان یکی از نخستین نشانههای ملموس جنگ در زیرساختهای خدماتی اروپا دانست. این رخداد نشان میدهد بسته ماندن تنگه هرمز فقط مشکل تولیدکنندگان و خریداران نفت نیست؛ بلکه میتواند به اختلال در زنجیرههای روزمره حملونقل و خدمات عمومی در قارهای دورتر از میدان جنگ نیز منجر شود.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ انرژی
