۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۳۱۵۱ ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۰:۰۰ دسته: انرژی کارشناس: محمدفاضل نصیری
۰

اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه ناشی از جنگ تحمیلی علیه ایران، به‌ویژه در اثر آسیب به تأسیسات پتروشیمی عربستان، موجب جهش قیمت بردهای مدار چاپی به‌عنوان یکی از اجزای کلیدی صنایع الکترونیک شده است. این افزایش که در ماه آوریل میلادی تا ۴۰ درصد گزارش شده، تحت تأثیر همزمان رشد تقاضا برای سرورهای هوش مصنوعی و کمبود مواد اولیه‌ای نظیر رزین، مس و الیاف شیشه رخ داده است. ادامه این روند می‌تواند هزینه تولید شرکت‌های فناوری را به‌طور قابل توجهی افزایش داده و چشم‌انداز عرضه جهانی تجهیزات دیجیتال را با عدم‌قطعیت مواجه کند.

به گزارش مسیر اقتصاد خبرگزاری رویترز در گزارشی به بررسی پیامدهای درگیری‌های اخیر غرب آسیا بر زنجیره تأمین صنایع الکترونیک پرداخته و نشان داده است که اختلال در تولید مواد اولیه کلیدی، به‌ویژه در بخش پتروشیمی، موجب افزایش شدید هزینه‌ها در بازار جهانی بردهای مدار چاپی[۱] شده است. این گزارش با تمرکز بر پیوند میان امنیت انرژی، زنجیره‌های تأمین صنعتی و رشد تقاضای فناوری‌های نوین، ابعاد اقتصادی و صنعتی جنگ ایران را فراتر از بازار انرژی تحلیل می‌کند.

اختلال در تولید مواد اولیه کلیدی، زنجیره تأمین جهانی را تحت فشار قرار داد

درگیری‌های اخیر در غرب آسیا، به‌ویژه در اثر آسیب به مجتمع پتروشیمی جبیل عربستان، موجب توقف تولید رزین پلی‌فنیلن اتر[۲] با خلوص بالا شده که یکی از مواد پایه در تولید لایه‌های برد مدار چاپی محسوب می‌شود. این اختلال، عرضه جهانی این ماده را به‌شدت محدود کرده است. شرکت سابیک[۳] که حدود ۷۰ درصد تولید جهانی این نوع رزین را در اختیار دارد، هنوز موفق به ازسرگیری تولید نشده و همین مسئله فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. علاوه بر این، اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل خلیج فارس نیز موجب کندی جریان تجارت مواد اولیه شده و ریسک‌های لجستیکی را افزایش داده است.

افزایش همزمان تقاضای فناوری و کمبود عرضه، قیمت PCB را جهشی کرد

قیمت بردهای مدار چاپی که در طیف گسترده‌ای از محصولات الکترونیکی از گوشی‌های هوشمند تا سرورهای هوش مصنوعی کاربرد دارند، از اواخر سال گذشته روند صعودی داشته و در ماه آوریل تا ۴۰ درصد افزایش یافته است. این افزایش قیمت، علاوه بر محدودیت عرضه، ناشی از رشد سریع تقاضا برای زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی است. تحلیلگران گلدمن ساکس معتقد هستند ارائه‌دهندگان خدمات ابری نیز با پیش‌بینی تداوم کمبود عرضه، حاضر به پذیرش افزایش قیمت‌ها هستند که این امر به تثبیت روند صعودی بازار کمک می‌کند.

افزایش هزینه مواد اولیه، فشار مضاعف بر تولیدکنندگان الکترونیک

کمبود مواد اولیه تنها به رزین محدود نشده و بازارهایی مانند مس و الیاف شیشه نیز با تنگنای عرضه مواجه شده‌اند. قیمت فویل مسی به‌عنوان یکی از اجزای اصلی PCB در سال جاری تا ۳۰ درصد افزایش یافته و سهمی حدود ۶۰ درصد از هزینه مواد اولیه این صنعت را به خود اختصاص می‌دهد. شرکت ویکتوری جاینت تکنولوژی[۴] هشدار داده است که ادامه تنش‌های منطقه‌ای می‌تواند قیمت مواد کلیدی را بیش از پیش افزایش دهد. در همین حال، زمان تأمین مواد شیمیایی مانند رزین اپوکسی نیز از سه هفته به حدود ۱۵ هفته افزایش یافته که نشان‌دهنده اختلال عمیق در زنجیره تأمین است.

بازار جهانی PCB در مسیر رشد؛ اما با ریسک‌های ژئوپلیتیکی

با وجود چالش‌های موجود، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد بازار جهانی PCB تا سال ۲۰۲۶ با رشد ۱۲.۵ درصدی به حدود ۹۵.۸ میلیارد دلار خواهد رسید. این رشد عمدتاً ناشی از توسعه فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی و مراکز داده است. با این حال، افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، به‌ویژه در مناطق کلیدی تولید مواد اولیه، می‌تواند پایداری این رشد را تهدید کند. شرکت‌های تولیدکننده نظیر دیداک الکترونیکس[۵] نیز مذاکراتی را با مشتریان خود برای افزایش قیمت‌ها آغاز کرده‌اند که نشان‌دهنده انتقال فشار هزینه به کل زنجیره ارزش است.

پیامدهای گسترده جنگ ایران بر صنایع فراتر از انرژی

تحولات اخیر نشان می‌دهد که اثرات جنگ ایران محدود به بازار نفت و گاز نبوده و به‌طور مستقیم صنایع پیشرفته‌ای مانند الکترونیک را نیز تحت تأثیر قرار داده است. افزایش هزینه تولید، کاهش دسترسی به مواد اولیه و اختلال در زنجیره‌های تأمین، همگی نشانه‌هایی از تعمیق اثرات اقتصادی این درگیری‌ها هستند. این روند می‌تواند در میان‌مدت به افزایش قیمت محصولات فناوری، کاهش حاشیه سود شرکت‌ها و حتی تغییر در الگوهای سرمایه‌گذاری صنعتی منجر شود.

پانویس:

[۱] Printed Circuit Boards (PCBs)

[۲] polyphenylene ether (PPE) resin

[۳] SABIC

[۴] Victory Giant Technology

[۵] Daeduck Electronics

منبع: رویترز

انتهای پیام/ انرژی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.