به گزارش مسیر اقتصاد نهادهای نظارتی چین از مؤسسات مالی داخلی درخواست کردهاند خرید اوراق خزانه آمریکا را محدود کنند و به نهادهایی با سرمایهگذاری سنگین در این داراییها توصیه کردهاند موقعیتهای خود را کاهش دهند. پرسش کلیدی این است: چرا اکنون؟ این در حالی است که گزارشها نشان میدهد این دستورالعملها از هفتهها قبل در حال اجرا بودهاند.
یکی از نشانههای مهم، زمان انتشار این خبر در بلومبرگ است؛ کمتر از یک هفته پس از انتشار سخنرانی سال ۲۰۲۴ شی جینپینگ در نشریه «چیوشی». این نشریه از مهمترین رسانههای حزب کمونیست چین برای انتقال دیدگاههای رسمی بهشمار میرود. در این سخنرانی، رئیسجمهور چین بر ضرورت بینالمللیسازی ارز این کشور تأکید کرده بود. هر یک از این دو رویداد بهتنهایی میتواند تصادفی تلقی شود، اما همزمانی آنها در فاصلهای کوتاه، بهویژه در شرایط تحولات جاری در واشینگتن و نیویورک، قابلتأمل است.
اقدامات تحریک آمیز آمریکا دلیل تسریع چین در حذف دلار
بازارهای مالی در هفتههای اخیر با نوسانات و بیثباتی قابلتوجهی مواجه شدهاند. پیگیری سیاستهای ترامپ در مورد گرینلند، غیرقابلپیشبینی بودن تعرفههای تجاری و همچنین انتظار برای رأی دیوان عالی درباره مشروعیت این تعرفهها، از مهمترین عوامل این وضعیت بودهاند. افزون بر این، ابهام در سیاستهای دلاری دولت آمریکا نیز بر نگرانیها افزوده است.
روندی موسوم به «معامله تضعیف دلار» شتاب گرفته است. در این روند، سرمایهگذاران داراییهای دلاری خود را میفروشند یا پوشش ریسک انجام میدهند و به سمت فلزات گرانبها حرکت میکنند. اظهارات ترامپ که بهنوعی از تضعیف دلار حمایت میکند، به تشدید این نوسانات دامن زده است.
به نظر میرسد پکن با دقت در حال ارزیابی این تحولات و تطبیق آنها با راهبرد بلندمدت خود است. طی سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از کاهش ذخایر اوراق خزانه آمریکا توسط چین منتشر شده است. این کشور از بزرگترین دارنده این اوراق به رتبه سوم، پس از ژاپن و بریتانیا، تنزل یافته است. البته بخشی از این کاهش ممکن است ناشی از انتقال داراییها به دیگر مؤسسات مالی چینی یا نگهداری اوراق خزانه آمریکا در کشورهایی مانند بلژیک باشد. همزمان، کشورهایی نظیر هند و برزیل نیز اقدام به فروش این اوراق کردهاند.
راهبرد ارزی چین و کاهش وابستگی به دلار
چین بهطور همزمان در حال پیشبرد سیاست بینالمللیسازی ارز خود است. هدف این راهبرد، کاهش تدریجی نقش محوری دلار آمریکا بهعنوان ارز ذخیره جهانی است. در تابستان امسال، رئیس بانک مرکزی چین، بهصراحت اعلام کرد که هدف دولت حرکت بهسوی نظامی چندقطبی است. معاون او نیز با تأکید بیشتر بر این مسیر، از توسعه سیستمهای جدید پرداخت فرامرزی چین حمایت کرد. این سیستمها بهگونهای طراحی شدهاند که خارج از شبکههای مالی غربی فعالیت کنند و وابستگی به زیرساختهای مالی غرب را کاهش دهند.
در چنین بستری، تفسیر تغییر سیاست چین و افشای اخیر آن اهمیت بیشتری پیدا میکند. در بحبوحه نوسانات بازارهای مالی، ارتباط دولت چین با مؤسسات مالی خصوصی احتمالاً در درجه نخست با هدف یادآوری ضرورت مدیریت ریسک در شرایط عدماطمینان بالا انجام شده است. همچنین، این اقدام میتواند با هدف هدایت بهتر سرمایهگذاری دلارهای حاصل از رشد صادرات چین صورت گرفته باشد.
با این حال، سناریوی دیگری نیز مطرح است. این افشاگری ممکن است پیامی مستقیم به واشینگتن، و بهطور مشخص به وزیر خزانهداری آمریکا، اسکات بسنت، بوده باشد. این برداشت در پی اظهارات اخیر او درباره چین تقویت شده است.
بسنت در جلسه استماع کنگره در ۵ فوریه به «شایعات مربوط به داراییهای دیجیتال چین» اشاره کرد که احتمال دارد با پشتوانه طلا باشند و بتوانند «جایگزینی برای رهبری مالی آمریکا» ایجاد کنند. او سپس در ۸ فوریه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز، نوسانات قیمت طلا را به چین نسبت داد و اظهار کرد: «بازار طلا در چین تا حدی بیثبات شده است.»
چینیها درحال خرید طلا هستند
واقعیت آن است که سرمایهگذاران چینی بهطور گسترده در حال خرید طلا هستند. آنها در جستوجوی جایگزینهایی برای بازار املاک تضعیفشده و نرخهای بهره بسیار پایین هستند. همزمان، دولت چین نیز طی ۱۵ ماه گذشته بهعنوان خریدار خالص طلا عمل کرده و تلاش کرده است وابستگی خود به داراییهای مبتنی بر دلار را کاهش دهد.
با این حال، چین تنها بازیگر این عرصه نیست. برآوردهای جیپی مورگان نشان میدهد که تقاضای جهانی برای طلا از سوی بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران در سال جاری بهطور میانگین به ۵۸۵ تن در هر فصل خواهد رسید.
با وجود ابهامات کوتاهمدت، مسیر بلندمدت تا حد زیادی روشن است. چین به تلاشهای خود برای کاهش وابستگی به دلار ادامه خواهد داد. در مقابل، این کشور بهدنبال ایجاد تغییراتی در نظم مالی جهانی است که میتواند موقعیت ایالات متحده و نقش دلار را با چالشهای بیشتری مواجه کند.
منبع: آتلانتیک کانسیل
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
