به گزارش مسیر اقتصاد دولت کرهجنوبی در واکنش به نگرانیهای ناشی از اختلال زنجیره تأمین، مجموعهای از محدودیتهای تازه را برای جلوگیری از کمبود کالاهای حساس به اجرا گذاشته است. وزارت صنعت این کشور اعلام کرد از ۱۵ آوریل تا ۳۰ ژوئن، احتکار هفت خوراک اصلی مبتنی بر نفتا ممنوع میشود و بنگاههای فعال در این حوزه اجازه ندارند موجودی خود را بیش از ۸۰ درصد بالاتر از سطح مدت مشابه سال قبل نگه دارند. این محدودیت شامل موادی مانند اتیلن، پروپیلن، بوتادین، بنزن، تولوئن و زایلن است؛ یعنی همان خوراکهایی که در قلب زنجیره پتروشیمی قرار دارند و کمبود آنها میتواند به سرعت بر تولید بسیاری از کالاهای صنعتی و مصرفی اثر بگذارد.
یک روز پیش از آن نیز سئول انباشت سرنگ و سوزن پزشکی را ممنوع کرده بود. مقامهای کرهجنوبی همزمان با این تصمیم، با تولیدکنندگان این اقلام جلسه گذاشتند تا سطح موجودیها را بررسی و راههای افزایش تولید را ارزیابی کنند. دلیل این حساسیت روشن است: اختلال در جریان نفت و محصولات پتروشیمی، بهای پلاستیک مورد استفاده در تجهیزات و بستهبندی پزشکی را بالا برده و نگرانی درباره کمبود و رفتارهای احتکاری را افزایش داده است. به این ترتیب، بحرانی که از بازار انرژی آغاز شده، اکنون به کالاهای پاییندستی و حتی اقلام درمانی نیز سرایت کرده است.
از خبر کوتاه تا یک واقعیت مهم اقتصادی
در شرایط عادی معمولاً گفته میشود بازار از طریق سازِکار قیمت، کمبود و مازاد را تنظیم میکند؛ اما در دورههای بحران، این سازِکار بهتنهایی کافی نیست. هنگامی که نااطمینانی ژئوپلیتیکی بالا میرود، برخی بنگاهها برای حفظ حاشیه امنیت خود به نگهداری موجودی بیشتر روی میآورند و همین رفتار میتواند کمبود مصنوعی ایجاد کند. در چنین وضعی، دولتها منتظر تعدیل خودکار بازار نمیمانند و با ابزارهای اداری و نظارتی تلاش میکنند مانع تشدید بحران شوند. تصمیم اخیر کرهجنوبی دقیقاً از همین منطق پیروی میکند: جلوگیری از آنکه ترس از کمبود، خود به عامل کمبود تبدیل شود.
دولتها در شرایط غیرعادی چگونه عمل میکنند؟
اقدام سئول بار دیگر نشان میدهد در شرایط غیرعادی، حتی اقتصادهای صنعتی و بازارمحور نیز تنظیم بازار را تنها به رفتار خودجوش بنگاهها واگذار نمیکنند. وقتی پای کالاهای راهبردی، زنجیره تأمین حیاتی یا سلامت عمومی در میان باشد، دولتها به سراغ محدودیت احتکار، کنترل موجودی، مدیریت عرضه و نظارت مستقیم میروند تا اجازه ندهند شوک اولیه به آشفتگی گستردهتر تبدیل شود.
تجربه اخیر کرهجنوبی از همین منظر قابل توجه است: دولت این کشور تلاش کرده پیش از آنکه اختلال در بازار انرژی به کمبود فراگیر در صنایع و بخش درمان منجر شود، با مداخله مستقیم تعادل بازار را حفظ کند. این همان نقطهای است که نشان میدهد در دورههای بحران، ثبات اقتصادی معمولاً نه از رهاسازی کامل بازار، بلکه از ترکیب بازار با سیاستگذاری فعال دولت به دست میآید.
منابع:
رویترز؛ پیوند اول، پیوند دوم
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
