به گزارش مسیر اقتصاد گزارشی تحلیلی روندهای اخیر بازار انرژی اروپا و جایگاه ویژه اسپانیا در مواجه با بحران جدید را بررسی کرده است. این گزارش با اشاره به شوک دوم قیمتی در چهار سال گذشته، تأکید میکند که اگرچه اروپا وابستگی خود به انرژی روسیه را کاهش داده، اما انسداد مسیرهای حملونقل و تحولات میدانی در غرب آسیا همچنان ساختار انرژی آن را شکننده نگه داشته است. گزارش مینویسد که سرمایهگذاری سنگین اسپانیا در انرژیهای پاک، این کشور را به نمونهای مورد توجه تبدیل کرده، اما شرایط ساختاری آن با دیگر کشورهای اروپایی قابل قیاس نیست.
وابستگی بالای اروپا به واردات و تشدید آسیبپذیری انرژی
با وجود تلاشهای چهار سال اخیر برای تنوعبخشی، اتحادیه اروپا همچنان بیش از نیمی از نیاز انرژی خود را از خارج تأمین میکند. این سطح از وابستگی موجب شده مسدود شدن تنگه هرمز و تداوم جنگ آمریکا و اسرائیل در ایران به سرعت بر بازارهای اروپایی اثر بگذارد و قیمتها در بسیاری از کشورهای عضو به سطحی بیسابقه برسد. این وضعیت یادآور سالهای نخست جنگ اوکراین است؛ دورهای که اروپا تحت فشار شدید قیمت و کمبود انرژی قرار گرفت و سیاستهای اضطراری متعددی برای مدیریت تقاضا اجرا کرد.
اسپانیا؛ نمونهای متفاوت در میان اقتصادهای اروپایی
گزارش از قول نخستوزیر اسپانیا مینویسد که توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در این کشور باعث شده خانوارها کمتر تحت تأثیر افزایش قیمت گاز قرار گیرند. در حال حاضر نزدیک به ۶۰ درصد ترکیب انرژی اسپانیا از منابع پاک تأمین میشود و همین موضوع زمینه کاهش فشار قیمتی را فراهم کرده است. اختلاف قیمت برق میان اسپانیا و کشورهای بزرگی چون آلمان و فرانسه طی روزهای اخیر نیز مؤید همین ارزیابی عنوان شده است.
نقش انرژی هستهای در ثبات شبکه و محدودیتهای الگوی اسپانیا
مزیت اسپانیا تنها ناشی از انرژی خورشیدی و بادی نیست؛ بلکه حضور نیروگاههای هستهای بهعنوان پایه تولید برق، امکان مدیریت نوسانات شدید تجدیدپذیرها را فراهم کرده و ثبات بازار را افزایش داده است. بر این اساس، بسیاری از کشورهایی که سهم بالایی از انرژیهای متغیر دارند، در سال ۲۰۲۵ با نوسان بیسابقه قیمت و حتی ساعات طولانی قیمت منفی روبهرو شدهاند؛ وضعیتی که اگرچه در کوتاهمدت به نفع مصرفکنندگان است، اما برای سرمایهگذاری و تداوم فعالیت صنعت انرژی قابل اتکا نیست.
چالش پایداری شبکه و تجربه خاموشی گسترده در شبهجزیره ایبری
اسپانیا با وجود عملکرد بهتر نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی، در گذشته با مشکلات جدی در پایداری شبکه روبهرو بوده است. خاموشی گسترده آوریل ۲۰۲۵ که میلیونها نفر در اسپانیا و پرتغال را تحت تأثیر قرار داد، نمونهای از مخاطرات اتکای بیش از حد به انرژیهای متغیر عنوان شده است؛ مخاطراتی که سیاستگذاران اروپایی همچنان در تلاش برای مدیریت آن هستند.
تأثیر جنگ غرب آسیا و اقدامات حمایتی دولت اسپانیا
البته اسپانیا از پیامدهای جنگ و افزایش قیمت جهانی انرژی مصون نمانده و دولت این کشور بهتازگی بودجه قابل توجهی برای کنترل اثرات قیمتی جنگ اختصاص داده است. این اقدام نشان میدهد که حتی کشورهایی با ساختار مقاومتر نیز برای حفظ ثبات اقتصادی ناچار به مداخله دولتی هستند.
شرایط ساختاری متفاوت اسپانیا نسبت به دیگر کشورهای اتحادیه
گزارش به نقل از یک استاد سیاستگذاری انرژی در دانشگاه آکسفورد مینویسد که اسپانیا طی سالهای اخیر ظرفیت بادی و خورشیدی خود را دو برابر کرده و بهجز آلمان بیشترین توسعه ظرفیت در میان اعضای اتحادیه را داشته است. این سرعت توسعه، همراه با ترکیب خاص جغرافیایی و ظرفیت هستهای، شرایطی متفاوت از بسیاری از اقتصادهای اروپایی ایجاد کرده است؛ شرایطی که امکان تکرار آن در همه کشورها وجود ندارد.
منبع: اویل پرایس
انتهای پیام/ انرژی
